Free practice MCQs with answers and explanations for పునర్బలనం – ధనాత్మక, ఋణాత్మక (Positive & Negative Reinforcement) in కార్యసాధక నిబంధనం – స్కిన్నర్ (Skinner). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక ప్రవర్తన మళ్లీ జరిగే అవకాశాన్ని పెంచే అంశాన్ని ఏమంటారు?
A. శిక్ష (Punishment)
B. పునర్బలనం (Reinforcement)
C. విలోపనం (Extinction)
D. ఆకృతీకరణ (Shaping)
Answer & explanation
Correct: B — పునర్బలనం (Reinforcement)
పునర్బలనం ప్రవర్తన పెరుగుదలకు కారణమవుతుంది. శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది, విలోపనం బలపరచడం ఆపితే ప్రవర్తన క్రమంగా తగ్గడం, ఆకృతీకరణ చిన్న అడుగులను బలపరచి లక్ష్య ప్రవర్తనకు చేర్చడం.
బాగా చదివిన విద్యార్థికి బహుమతి ఇవ్వడం ఏ రకమైన పునర్బలనం?
A. ఋణాత్మక పునర్బలనం
B. ధనాత్మక శిక్ష
C. ధనాత్మక పునర్బలనం
D. ఋణాత్మక శిక్ష
Answer & explanation
Correct: C — ధనాత్మక పునర్బలనం
ప్రవర్తన తర్వాత ఇష్టమైనది (బహుమతి) ఇవ్వడం ధనాత్మక పునర్బలనం, దీని ఫలితంగా ప్రవర్తన పెరుగుతుంది. శిక్షలు ప్రవర్తనను తగ్గిస్తాయి కాబట్టి ఇక్కడ సరిపోవు. ఇక్కడ బహుమతి ఇవ్వడం (Add) వల్ల చదివే ప్రవర్తన పెరుగుతుంది.
ఆహారం, నీరు వంటి నేర్చుకోకుండానే విలువ ఉండే పునర్బలకాలను ఏమంటారు?
A. ద్వితీయ పునర్బలకాలు
B. శిక్ష సాధనాలు
C. ప్రేరకాలు కావు
D. ప్రాథమిక పునర్బలకాలు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాథమిక పునర్బలకాలు
ప్రాథమిక పునర్బలకాలు (ఆహారం, నీరు) నేర్చుకోకుండానే విలువ కలిగి ఉంటాయి. డబ్బు, మార్కులు, ప్రశంస ద్వితీయ పునర్బలకాలు; అవి నేర్చుకోవడం వల్ల విలువ పొందుతాయి.
సీట్ బెల్ట్ పెట్టుకోగానే బీప్ శబ్దం ఆగిపోవడం ఏ రకమైన పునర్బలనం?
A. ధనాత్మక పునర్బలనం
B. ధనాత్మక శిక్ష
C. ఋణాత్మక పునర్బలనం
D. ఋణాత్మక శిక్ష
Answer & explanation
Correct: C — ఋణాత్మక పునర్బలనం
అయిష్టమైన శబ్దం తొలగిపోవడంతో బెల్ట్ పెట్టుకునే ప్రవర్తన పెరుగుతుంది కాబట్టి ఇది ఋణాత్మక పునర్బలనం. ఋణాత్మక శిక్షలో ఇష్టమైనదాన్ని తీసివేసి ప్రవర్తనను తగ్గిస్తారు.
హోంవర్క్ పూర్తి చేసిన విద్యార్థికి అదనపు పనిని మినహాయించడం ఏమిటి?
A. ధనాత్మక పునర్బలనం
B. ధనాత్మక శిక్ష
C. విలోపనం
D. ఋణాత్మక పునర్బలనం
Answer & explanation
Correct: D — ఋణాత్మక పునర్బలనం
అయిష్టమైనదాన్ని (అదనపు పని) తొలగించడం ద్వారా హోంవర్క్ చేసే ప్రవర్తన పెరుగుతుంది, కాబట్టి ఋణాత్మక పునర్బలనం. ధనాత్మక పునర్బలనంలో ఇష్టమైనది ఇస్తారు. ఇదీ సీట్ బెల్ట్ ఉదాహరణలాగా అయిష్టమైనదాన్ని తొలగించే పద్ధతి.
డబ్బు, మార్కులు, ప్రశంస నేర్చుకోవడం వల్ల విలువ పొందే ద్వితీయ పునర్బలకాలు. ఆహారం, నీరు ప్రాథమిక పునర్బలకాలు, వాటికి నేర్చుకోకుండానే విలువ ఉంటుంది. తరగతిలో మార్కులు, ప్రశంస బాగా ఉపయోగపడే ద్వితీయ పునర్బలకాలు.
పునర్బలనం గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. ప్రవర్తనను పెంచుతుంది 2. ఋణాత్మక పునర్బలనం శిక్ష కాదు 3. ధనాత్మక పునర్బలనం ఇష్టమైనది ఇవ్వడం.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
పునర్బలనం ప్రవర్తనను పెంచుతుంది; ఋణాత్మక పునర్బలనంలో కూడా ప్రవర్తన పెరుగుతుంది కాబట్టి అది శిక్ష కాదు; ధనాత్మక పునర్బలనం ఇష్టమైనది ఇవ్వడం. మూడూ సరైనవే.
ఋణాత్మక పునర్బలనంలో అయిష్టమైనది తొలగించడం వల్ల ప్రవర్తన పెరుగుతుంది; అది శిక్ష కాదు, ఎందుకంటే శిక్షలో ప్రవర్తన తగ్గుతుంది. విద్యార్థులు తరచూ "ఋణాత్మకం = శిక్ష" అనే తప్పు చేస్తారు.
నీరు నేర్చుకోకుండానే విలువ కలిగిన ప్రాథమిక పునర్బలకం. మార్కులు, ప్రశంస, డబ్బు నేర్చుకోవడం వల్ల విలువ పొందే ద్వితీయ పునర్బలకాలు. నీటిలాగే ఆహారం కూడా ప్రాథమిక పునర్బలకమే.