కార్యసాధక నిబంధనం – స్కిన్నర్ (Skinner) · Practice MCQs

Correct: B — సంబంధ సిద్ధాంతం

క్రియాజన్య, సాధన, పరికరాత్మక, Type-R (Response) నిబంధనం, Skinnerian conditioning ఇవన్నీ ఒకే సిద్ధాంతానికి పేర్లు. సంబంధ సిద్ధాంతం (Connectionism) మాత్రం థార్న్‌డైక్‌ది.

Correct: C — ఉద్భవించిన ప్రవర్తన (Emitted behaviour)

ఈ నిబంధనంలో ప్రాణి మొదట ఏదో ఒక చర్య చేస్తుంది (Emitted behaviour); ఫలితం బాగుంటే మళ్లీ మళ్లీ చేస్తుంది. అనిబంధిత ఉద్దీపన, అసంకల్పిత ప్రతిక్రియలు శాస్త్రీయ నిబంధనం పదాలు.

Correct: D — 1938

స్కిన్నర్ "The Behavior of Organisms" 1938లో వచ్చింది. 1917 కోహ్లర్ గ్రంథ సంవత్సరం, 1885 ఎబ్బింగ్‌హాస్ గ్రంథ సంవత్సరం, 1968 అట్కిన్సన్–షిఫ్రిన్ నమూనా సంవత్సరం.

Correct: A — లీవర్ నొక్కడం = ప్రతిక్రియ, ఆహారం = పునర్బలకం

లీవర్ నొక్కడం ఎలుక చేసే చర్య (ప్రతిక్రియ), ఆహారం ఆ చర్య ఫలితంగా వచ్చి దాన్ని బలపరిచే పునర్బలకం. ఇతర ఎంపికలు ఈ పాత్రలను తారుమారు చేశాయి. ప్రతిక్రియ ముందు వచ్చి, తర్వాత పునర్బలకం వస్తుందనేది కార్యసాధక నిబంధనం ప్రధాన లక్షణం.

Correct: B — ప్రాణి చర్యను నియంత్రించేది దాని ఫలితమే అని చూపడం

స్కిన్నర్ ప్రాణి చేసే చర్య (operant) ఫలితం ఆధారంగా పెరగడమో తగ్గడమో చూపాడు. ఉద్దీపన ముందు రావడం శాస్త్రీయ నిబంధనం లక్షణం, అంతర్దృష్టి కోహ్లర్ ప్రయోగాల ఫలితం.

Correct: C — ఋణాత్మక పునర్బలనం

అయిష్టమైన శబ్దం తొలగిపోవడంతో బెల్ట్ పెట్టుకునే ప్రవర్తన పెరుగుతుంది కాబట్టి ఇది ఋణాత్మక పునర్బలనం. ఋణాత్మక శిక్షలో ఇష్టమైనదాన్ని తీసివేసి ప్రవర్తనను తగ్గిస్తారు.

Correct: D — ఋణాత్మక పునర్బలనం

అయిష్టమైనదాన్ని (అదనపు పని) తొలగించడం ద్వారా హోంవర్క్ చేసే ప్రవర్తన పెరుగుతుంది, కాబట్టి ఋణాత్మక పునర్బలనం. ధనాత్మక పునర్బలనంలో ఇష్టమైనది ఇస్తారు. ఇదీ సీట్ బెల్ట్ ఉదాహరణలాగా అయిష్టమైనదాన్ని తొలగించే పద్ధతి.

Correct: A — ద్వితీయ పునర్బలకాలు

డబ్బు, మార్కులు, ప్రశంస నేర్చుకోవడం వల్ల విలువ పొందే ద్వితీయ పునర్బలకాలు. ఆహారం, నీరు ప్రాథమిక పునర్బలకాలు, వాటికి నేర్చుకోకుండానే విలువ ఉంటుంది. తరగతిలో మార్కులు, ప్రశంస బాగా ఉపయోగపడే ద్వితీయ పునర్బలకాలు.

Correct: B — ధనాత్మక శిక్ష

ప్రవర్తన తర్వాత అయిష్టమైనది (అదనపు హోంవర్క్) ఇవ్వడం ధనాత్మక శిక్ష. "ధనాత్మక" అంటే ఇవ్వడం (Add); ఇక్కడ ప్రవర్తన తగ్గుతుంది కాబట్టి అది పునర్బలనం కాదు, శిక్ష.

Correct: C — రెండింటిలోనూ ప్రవర్తన పెరుగుతుంది

పునర్బలనం ఏ రకమైనదైనా ప్రవర్తన పెరుగుతుంది; ధనాత్మకంలో ఇష్టమైనది ఇస్తారు, ఋణాత్మకంలో అయిష్టమైనది తొలగిస్తారు. ఋణాత్మక పునర్బలనం శిక్ష కాదని గుర్తుంచుకోవాలి.