కార్యసాధక నిబంధనం – స్కిన్నర్ (Skinner) · Practice MCQs

Correct: C — విలోపనం (Extinction)

విలోపనంలో పునర్బలనం ఆపేస్తే ప్రవర్తన క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఆకృతీకరణ చిన్న అడుగులను బలపరచడం, సాధారణీకరణ నేర్చినది ఇతర సందర్భాలకు విస్తరించడం. తరగతిలో అవాంఛిత ప్రవర్తనను పట్టించుకోకుండా వదిలేయడం ఈ భావన అన్వయం.

Correct: D — నిరంతర పునర్బలనం

నిరంతర పునర్బలనంలో ప్రతి సరైన ప్రతిక్రియకూ బహుమతి ఉంటుంది; కొత్త ప్రవర్తన నేర్పడానికి ఇది వేగవంతం. అయితే బహుమతి ఆపగానే ప్రవర్తన త్వరగా పోతుంది. దీనికి భిన్నంగా అడపాదడపా పునర్బలనంలో కొన్నిసార్లు మాత్రమే బహుమతి ఇస్తారు.

Correct: A — స్థిర వ్యవధి (Fixed Interval)

నిర్ణీత సమయం తర్వాత బహుమతి ఇవ్వడం స్థిర వ్యవధి; నెలనెలా జీతం దీనికి ఉదాహరణ. చర వ్యవధిలో సమయం మారుతుంది (పాప్ క్విజ్), నిష్పత్తి షెడ్యూళ్లు ప్రతిక్రియల సంఖ్యపై ఆధారపడతాయి.

Correct: B — చర నిష్పత్తి (Variable Ratio)

ఎప్పుడు బహుమతి వస్తుందో తెలియకుండా, సగటున కొన్ని ప్రతిక్రియల తర్వాత వచ్చేది చర నిష్పత్తి; లాటరీ, స్లాట్ మిషన్ దీనికి ఉదాహరణలు. స్థిర నిష్పత్తిలో సంఖ్య నిర్ణీతం.

Correct: C — ఆకృతీకరణ (Shaping)

ఆకృతీకరణ (వరుస సన్నిహిత ప్రతిక్రియల బలపరచడం) లక్ష్య ప్రవర్తనకు దగ్గరయ్యే ప్రతి చిన్న అడుగును బలపరుస్తుంది. విలోపనం బలపరచడం ఆపడం, శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గించడం.

Correct: D — క్రమానుగత అభ్యసనం (Programmed Learning)

క్రమానుగత అభ్యసనం స్కిన్నర్ ఆలోచన నుంచి వచ్చింది; పాఠం చిన్న ఫ్రేములుగా ఉండి, ప్రతి ప్రశ్న తర్వాత సరైన సమాధానానికి తక్షణ నిర్ధారణ ఇస్తారు. సహకార, అంతర్దృష్టి, పరిశీలనా అభ్యసనాలు వేరే సిద్ధాంతాలకు చెందినవి.

Correct: A — పిల్లి

థార్న్‌డైక్ ఆకలితో ఉన్న పిల్లిని పజిల్ బాక్స్‌లో ఉంచి బయట చేపను పెట్టాడు. ఎలుక, పావురం స్కిన్నర్ ప్రయోగాల్లో, కుక్క పావ్‌లోవ్ ప్రయోగంలో కనిపిస్తాయి. పిల్లి యాదృచ్ఛికంగా లీవర్ నొక్కి బయటపడి చేపను పొందింది.

Correct: B — సంబంధ సిద్ధాంతం (Connectionism)

థార్న్‌డైక్ ఉద్దీపన-ప్రతిక్రియ మధ్య బంధం ఏర్పడుతుందని చెప్పాడు కాబట్టి దీనిని సంబంధ సిద్ధాంతం (Connectionism) అంటారు. శాస్త్రీయ నిబంధనం పావ్‌లోవ్‌ది, అంతర్దృష్టి కోహ్లర్‌ది.

Correct: C — పావ్‌లోవ్

శాస్త్రీయ నిబంధనం పావ్‌లోవ్ సిద్ధాంతం; కార్యసాధక నిబంధనం స్కిన్నర్‌ది, యత్న-దోషం థార్న్‌డైక్‌ది. ఈ రెండు నిబంధనాల మధ్య తేడాలు పరీక్షల్లో జతల రూపంలో అడుగుతారు.

Correct: D — పునర్బలనం

మంచి ప్రవర్తనకు వెంటనే ప్రశంస ఇస్తే ఆ ప్రవర్తన పెరుగుతుంది కాబట్టి అది పునర్బలనం. శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది, విలోపనం అవాంఛిత ప్రవర్తనను పట్టించుకోకపోవడం.