విస్మృతి కారణాలు & సిద్ధాంతాలు (Causes and Theories of Forgetting)
Free practice MCQs with answers and explanations for విస్మృతి కారణాలు & సిద్ధాంతాలు (Causes and Theories of Forgetting) in స్మృతి & విస్మృతి (Memory & Forgetting). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
ఉపయోగించకపోతే కాలం గడిచే కొద్దీ స్మృతి జాడలు క్షీణిస్తాయని చెప్పే సిద్ధాంతం ఏది?
A. వ్యతికరణ సిద్ధాంతం
B. క్షయ సిద్ధాంతం (Decay Theory)
C. ప్రేరిత విస్మృతి
D. పునఃప్రాప్తి వైఫల్యం
Answer & explanation
Correct: B — క్షయ సిద్ధాంతం (Decay Theory)
క్షయ సిద్ధాంతంలో స్మృతి జాడలు ఉపయోగించకపోతే కాలంతో పాటు క్షీణిస్తాయి. వ్యతికరణంలో ఒక విషయం మరొకదాన్ని అడ్డుకుంటుంది, ప్రేరిత విస్మృతిలో బాధాకర జ్ఞాపకాలు అణచివేయబడతాయి.
"నాలుక చివర ఉంది" అనే అనుభవం ఏ విస్మృతి కారణాన్ని సూచిస్తుంది?
A. క్షయం
B. అణచివేత
C. మెదడు గాయం
D. పునఃప్రాప్తి వైఫల్యం
Answer & explanation
Correct: D — పునఃప్రాప్తి వైఫల్యం
సమాచారం నిల్వ ఉన్నా సరైన సూచన (cue) లేక బయటకు రాకపోవడం పునఃప్రాప్తి వైఫల్యం; "Tip of the Tongue" అనుభవం ఇదే. క్షయంలో జాడలే క్షీణిస్తాయి, అణచివేతలో బాధాకర జ్ఞాపకాలే మరుగునపడతాయి.
పాత విషయం కొత్తగా నేర్చుకున్న విషయం గుర్తుకు రాకుండా అడ్డుపడటం ఏది?
A. పర వ్యతికరణ (Retroactive)
B. అణచివేత
C. పూర్వ వ్యతికరణ (Proactive)
D. క్షయం
Answer & explanation
Correct: C — పూర్వ వ్యతికరణ (Proactive)
పూర్వ వ్యతికరణలో పాత సమాచారం కొత్తదాన్ని మరపింపజేస్తుంది. పర వ్యతికరణలో కొత్త విషయం పాతదాన్ని మరపింపజేస్తుంది; ఈ రెండింటిని ముందు (pro), వెనక (retro) అనే పదాల ఆధారంగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి.
కొత్త విషయం గతంలో నేర్చుకున్న పాత విషయాన్ని మరపింపజేయడం ఏది?
A. పూర్వ వ్యతికరణ
B. పునఃప్రాప్తి
C. అధికాభ్యసనం
D. పర వ్యతికరణ (Retroactive)
Answer & explanation
Correct: D — పర వ్యతికరణ (Retroactive)
పర వ్యతికరణలో కొత్తగా నేర్చినది పాత విషయాన్ని మరపింపజేస్తుంది, అంటే వెనుక వైపు (retro) ప్రభావం. పూర్వ వ్యతికరణలో పాతది కొత్తదాన్ని అడ్డుకుంటుంది; అధికాభ్యసనం స్మృతి మెరుగుపరిచే పద్ధతి.
ప్రేరిత విస్మృతిలో మనసు బాధాకర జ్ఞాపకాలను తెలియకుండా అణచివేస్తుంది (ఫ్రాయిడ్). క్షయంలో కాలంతో జాడలు క్షీణిస్తాయి, వ్యతికరణంలో ఒక విషయం మరొక దాన్ని అడ్డుకుంటుంది.
విస్మృతి సిద్ధాంతాల సరైన జతలు: 1. క్షయ – జాడలు క్షీణించడం 2. వ్యతికరణ – ఒక విషయం మరొకదానికి అడ్డుపడటం 3. అణచివేత – ఫ్రాయిడ్.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
క్షయంలో జాడలు కాలంతో క్షీణిస్తాయి, వ్యతికరణంలో ఒక విషయం మరొకదానికి అడ్డుపడుతుంది, అణచివేత ఆలోచన ఫ్రాయిడ్ది. మూడు జతలూ సరైనవి. ఈ మూడు సిద్ధాంతాలు విస్మృతికి వేర్వేరు కారణాలను వివరిస్తాయి.
కింది వాటిలో పర వ్యతికరణ (Retroactive) కు ఉదాహరణ ఏది?
A. కొత్త ఫోన్ నంబరు నేర్చాక పాత నంబరు మరచిపోవడం
B. పాత నంబరు వల్ల కొత్త నంబరు గుర్తుకు రాకపోవడం
C. బాధాకర సంఘటన మరుగునపడటం
D. సూచన లేక పదం నాలుక చివర ఆగిపోవడం
Answer & explanation
Correct: A — కొత్త ఫోన్ నంబరు నేర్చాక పాత నంబరు మరచిపోవడం
కొత్తగా నేర్చినది పాత విషయాన్ని మరపింపజేయడం పర వ్యతికరణ. పాత నంబరు కొత్తదాన్ని అడ్డుకోవడం పూర్వ వ్యతికరణ, బాధాకర సంఘటన అణచివేత, నాలుక చివర అనుభవం పునఃప్రాప్తి వైఫల్యం.