నిర్మాణాత్మకవాదం – వైగోట్స్కీ (Vygotsky) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for నిర్మాణాత్మకవాదం – వైగోట్స్కీ (Vygotsky) (అభ్యసనం (Learning)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
విద్యార్థి తన జ్ఞానాన్ని తానే క్రియాశీలంగా నిర్మించుకుంటాడని చెప్పే వాదం ఏది?
A. నిర్మాణాత్మకవాదం (Constructivism)
B. ప్రవర్తనావాదం (Behaviourism)
C. మానవతావాదం (Humanism)
D. సహజవాదం (Naturalism)
Answer & explanation
Correct: A — నిర్మాణాత్మకవాదం (Constructivism)
నిర్మాణాత్మకవాదం ప్రకారం విద్యార్థి ఖాళీ పాత్ర కాదు; తనకు ఇప్పటికే తెలిసిన విషయాలతో కొత్త విషయాలను కలిపి జ్ఞానాన్ని తానే నిర్మించుకుంటాడు. ప్రవర్తనావాదం బయటి ఉద్దీపనలకు వచ్చే ప్రతిస్పందనలపై దృష్టి పెడుతుంది, అంతర్గత జ్ఞాన నిర్మాణంపై కాదు.
నిర్మాణాత్మక తరగతిలో ఉపాధ్యాయుడు జ్ఞానాన్ని నేరుగా పిల్లల్లో పోసే వ్యక్తి కాదు, పిల్లలు తమ జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకోవడానికి మార్గం చూపే సహాయకుడు. అందుకే అతడిని Facilitator అంటారు; బట్టీ విధానంలో మాత్రమే ఉపాధ్యాయుడు సమాచారం ఇచ్చేవాడిగా ఉంటాడు.
వ్యక్తిగత నిర్మాణాత్మకవాదం (Cognitive Constructivism) ప్రధానంగా ఎవరితో ముడిపడి ఉంది?
A. లెవ్ వైగోట్స్కీ
B. బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్
C. జీన్ పియాజే
D. ఇవాన్ పావ్లోవ్
Answer & explanation
Correct: C — జీన్ పియాజే
పియాజే పిల్లవాడు స్వయంగా అన్వేషించి జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకుంటాడని చెప్పాడు కాబట్టి అది వ్యక్తిగత నిర్మాణాత్మకవాదం. వైగోట్స్కీది సామాజిక నిర్మాణాత్మకవాదం. స్కిన్నర్, పావ్లోవ్ ప్రవర్తనావాదులు, నిర్మాణాత్మకవాదులు కారు.
సామాజిక-సాంస్కృతిక సిద్ధాంతాన్ని (Sociocultural Theory) ప్రతిపాదించిన మనస్తత్వవేత్త ఎవరు?
A. జీన్ పియాజే
B. ఎరిక్ ఎరిక్సన్
C. జెరోమ్ బ్రూనర్
D. లెవ్ వైగోట్స్కీ
Answer & explanation
Correct: D — లెవ్ వైగోట్స్కీ
సామాజిక-సాంస్కృతిక సిద్ధాంతం రష్యన్ మనస్తత్వవేత్త లెవ్ వైగోట్స్కీది; పిల్లల ఆలోచన సమాజం, సంస్కృతి, భాష ద్వారా వికసిస్తుందని ఆయన అన్నారు. పియాజే వ్యక్తిగత అన్వేషణను, ఎరిక్సన్ మానసిక-సామాజిక దశలను వివరించారు.
లెవ్ సెమ్యోనోవిచ్ వైగోట్స్కీ (1896–1934) రష్యాకు చెందినవారు. పియాజే స్విట్జర్లాండ్ దేశస్థుడు, కాబట్టి ఈ ఇద్దరినీ కలిపి గందరగోళపడకూడదు. వైగోట్స్కీ చిన్న వయసులోనే మరణించినా ఆయన భావనలు నేటికీ బోధనలో కీలకం.
థాట్ అండ్ లాంగ్వేజ్ (Thought and Language), మైండ్ ఇన్ సొసైటీ (Mind in Society) వైగోట్స్కీ గ్రంథాలు. The Mentality of Apes కోహ్లర్ రచన, Walden Two స్కిన్నర్ రాసిన నవల, The Origin of Species డార్విన్ రచన. కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు వైగోట్స్కీవి కావు.
ZPD వైగోట్స్కీ ఇచ్చిన అత్యంత ప్రసిద్ధ భావన. ఇది సహాయం లేకుండా చేయగలిగే పనికి, సహాయంతో చేయగలిగే పనికి మధ్య అంతరం. పియాజే, థార్న్డైక్, బండూరా వేర్వేరు సిద్ధాంతాలు ఇచ్చారు, ZPD కాదు.
ZPD లో పిల్లవాడికి నిజమైన అభ్యసనం ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
A. సొంతంగా ఇప్పటికే చేయగలిగే పనుల స్థాయిలో
B. సహాయం ఉన్నా చేయలేని పనుల స్థాయిలో
C. పిల్లవాడు నిద్రిస్తున్నప్పుడు
D. ఇతరుల సహాయంతో చేయగలిగే పనుల స్థాయిలో
Answer & explanation
Correct: D — ఇతరుల సహాయంతో చేయగలిగే పనుల స్థాయిలో
ZPD లోని మూడు స్థాయుల్లో నిజమైన అభ్యసనం సహాయంతో చేయగలిగే మధ్య స్థాయిలోనే జరుగుతుంది. సొంతంగా చేయగలిగినవి అప్పటికే నేర్చినవి; సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి పిల్లవాడి పరిధికి మించినవి కాబట్టి అక్కడ అభ్యసనం కుదరదు.
ZPD లో పిల్లవాడికి ఇచ్చే తాత్కాలిక సహాయాన్ని ఏమంటారు?
A. స్కాఫోల్డింగ్ (Scaffolding)
B. రీన్ఫోర్స్మెంట్
C. ట్రాన్స్ఫర్
D. ఇంప్రింటింగ్
Answer & explanation
Correct: A — స్కాఫోల్డింగ్ (Scaffolding)
స్కాఫోల్డింగ్ అంటే భవన నిర్మాణంలో వాడే పరంజా వంటి తాత్కాలిక ఆసరా; పిల్లవాడు నైపుణ్యం సాధించాక దాన్ని తొలగిస్తారు. రీన్ఫోర్స్మెంట్ ప్రవర్తనను బలపరచడం, ట్రాన్స్ఫర్ నేర్చినదాన్ని మరోచోట వాడడం – ఇవి వేరే భావనలు.
A. మానసిక జ్ఞాన పరిశీలన (Mental Knowledge Observation)
B. మరింత తెలిసిన వ్యక్తి (More Knowledgeable Other)
C. బహుళ జ్ఞాన సాధనం (Multiple Knowledge Option)
D. ప్రేరణ ఆధారిత అభ్యసనం (Motivated Knowledge Outcome)
Answer & explanation
Correct: B — మరింత తెలిసిన వ్యక్తి (More Knowledgeable Other)
MKO అంటే ఆ విషయంలో విద్యార్థి కంటే ఎక్కువ నైపుణ్యం ఉన్న వ్యక్తి – ఉపాధ్యాయుడు, తల్లిదండ్రులు, అన్న/అక్క, తోటి విద్యార్థి, చివరకు కంప్యూటర్ కూడా కావచ్చు. ఇతర ఎంపికలు కల్పితమైనవి, నిజమైన నిర్వచనం కావు.