వాట్సన్ – లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగం & భావోద్వేగ నిబంధనం (Little Albert)
Free practice MCQs with answers and explanations for వాట్సన్ – లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగం & భావోద్వేగ నిబంధనం (Little Albert) in శాస్త్రీయ నిబంధనం – పావ్లోవ్ (Pavlov). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
'లిటిల్ ఆల్బర్ట్' ప్రయోగాన్ని చేసినవారు ఎవరు?
A. జె.బి. వాట్సన్, రోసాలీ రేనర్
B. పావ్లోవ్, థార్న్డైక్
C. స్కిన్నర్, బండూరా
D. ఫ్రాయిడ్, జంగ్
Answer & explanation
Correct: A — జె.బి. వాట్సన్, రోసాలీ రేనర్
1920లో జె.బి. వాట్సన్, రోసాలీ రేనర్ లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగం చేశారు. పావ్లోవ్ కుక్కపై, థార్న్డైక్ పిల్లిపై, స్కిన్నర్ ఎలుక/పావురంపై ప్రయోగాలు చేశారు.
లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగంలో మొదట భయపడకుండా ఆసక్తిగా చూసిన జంతువు ఏది?
A. కుక్క
B. తెల్ల ఎలుక
C. పిల్లి
D. కుందేలు
Answer & explanation
Correct: B — తెల్ల ఎలుక
ఆల్బర్ట్ మొదట తెల్ల ఎలుకను ఆసక్తిగా చూశాడు, భయపడలేదు; ఎలుకను చూపినప్పుడల్లా పెద్ద శబ్దం చేయడంతో తర్వాత ఎలుకను చూసి భయపడసాగాడు. ఇతర జంతువులు ఈ ప్రయోగంలో ప్రధానం కాదు.
జాన్ బి. వాట్సన్ ప్రవర్తనావాద స్థాపకుడు; పావ్లోవ్ నిబంధన ఆలోచనలను తీసుకుని ప్రవర్తనావాదాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. పావ్లోవ్ శరీరధర్మ శాస్త్రవేత్త, ఫ్రాయిడ్ మనోవిశ్లేషణ, రోజర్స్ మానవతావాద మనోవిజ్ఞాన ప్రతినిధులు.
వాట్సన్, రేనర్ ఈ ప్రయోగాన్ని 1920లో చేశారు. 1904 పావ్లోవ్ నోబెల్ సంవత్సరం, 1935 TAT సంవత్సరం, 1990 భావోద్వేగ ప్రజ్ఞ పదం పుట్టిన సంవత్సరం. ఈ ప్రయోగం పావ్లోవ్ సూత్రాలను మనుషులకు వర్తింపజేసిన తొలి ప్రయత్నాల్లో ఒకటి.
లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగంలో అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS) ఏది?
A. తెల్ల ఎలుక
B. పెద్ద శబ్దం
C. ఎలుకను చూసి భయం
D. బొచ్చు వస్తువులు
Answer & explanation
Correct: B — పెద్ద శబ్దం
పెద్ద శబ్దం సహజంగా భయాన్ని కలిగిస్తుంది కాబట్టి అది UCS. తెల్ల ఎలుక నిబంధిత ఉద్దీపన (CS), ఎలుకను చూసి భయపడటం నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR). ఎలుక మొదట భయం కలిగించని తటస్థ ఉద్దీపన అయినా శబ్దంతో జతవడం వల్ల CS అయింది.
ఎలుకను చూసి భయపడిన ఆల్బర్ట్ ఎలుకలాంటి ఇతర బొచ్చు వస్తువులకూ భయపడటం దేనికి ఉదాహరణ?
A. విచక్షణ
B. విలుప్తి
C. సాధారణీకరణ
D. పునర్బలనం
Answer & explanation
Correct: C — సాధారణీకరణ
ఎలుకలాంటి ఇతర బొచ్చు వస్తువులకూ భయం వ్యాపించడం సాధారణీకరణకు ఉదాహరణ. విచక్షణ అయితే ఎలుకకు మాత్రమే భయపడి ఇతర వస్తువులకు భయపడకపోవడం. ఆల్బర్ట్ విషయంలో భయం విస్తరించింది కాబట్టి అది సాధారణీకరణే.
లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగం ద్వారా వాట్సన్ ఏ నిర్ధారణకు వచ్చాడు?
A. భావోద్వేగాలు కేవలం జన్యువుల వల్లే వస్తాయి
B. భావోద్వేగాలను నేర్చుకోలేం
C. భయం పుట్టుకతోనే శాశ్వతం
D. భయం, ప్రేమ, కోపం వంటి భావోద్వేగాలు కూడా నిబంధనం ద్వారా నేర్చుకునేవే
Answer & explanation
Correct: D — భయం, ప్రేమ, కోపం వంటి భావోద్వేగాలు కూడా నిబంధనం ద్వారా నేర్చుకునేవే
భయం, ప్రేమ, కోపం వంటి భావోద్వేగాలు కూడా నిబంధనం ద్వారా నేర్చుకునేవే అని వాట్సన్ నిర్ధారించాడు. ఈ ప్రయోగం భయాలు (Phobias) ఎలా ఏర్పడతాయో వివరించడానికి తోడ్పడింది.
ఒకసారి ఉపాధ్యాయుడు తీవ్రంగా తిట్టిన విద్యార్థి ఆ సబ్జెక్టునే చూసి భయపడటం దేనికి ఉదాహరణ?
A. భావోద్వేగ నిబంధనం
B. అంతర్దృష్టి అభ్యసనం
C. క్రియాజన్య నిబంధనం
D. సాంఘిక అభ్యసనం
Answer & explanation
Correct: A — భావోద్వేగ నిబంధనం
తిట్టు (భయం కలిగించే అనుభవం) సబ్జెక్టుతో జతకూడటం వల్ల సబ్జెక్టు పట్ల భయం ఏర్పడటం భావోద్వేగ నిబంధనం. లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగంలో కూడా ఇదే సూత్రం కనిపిస్తుంది.
ప్రకటనలు: 1) వాట్సన్, రేనర్ 1920లో లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగం చేశారు 2) ఆల్బర్ట్ మొదట తెల్ల ఎలుకకు భయపడలేదు 3) ఈ ప్రయోగం నైతికంగా విమర్శలకు గురైంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రకటనలూ సరైనవి: 1920లో వాట్సన్–రేనర్ ప్రయోగం, ఆల్బర్ట్ మొదట ఎలుకను ఆసక్తిగా చూశాడు, ఈ ప్రయోగం నైతికంగా సరికాదని తరువాత విమర్శలు వచ్చాయి. ఒక చిన్న బాబుకు భయం కలిగించడం వల్ల ఆ విమర్శ వచ్చింది.
లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగం గురించి సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. పెద్ద శబ్దం UCS గా పనిచేసింది
B. తెల్ల ఎలుక CS గా మారింది
C. ఈ ప్రయోగం భయాలు ఎలా ఏర్పడతాయో వివరించడానికి తోడ్పడింది
D. ఆల్బర్ట్ భయం తెల్ల ఎలుకకు మాత్రమే పరిమితమైంది, ఇతర బొచ్చు వస్తువులకు వ్యాపించలేదు
Answer & explanation
Correct: D — ఆల్బర్ట్ భయం తెల్ల ఎలుకకు మాత్రమే పరిమితమైంది, ఇతర బొచ్చు వస్తువులకు వ్యాపించలేదు
ఈ ప్రయోగంలో భయం ఎలుకలాంటి ఇతర బొచ్చు వస్తువులకూ వ్యాపించింది (సాధారణీకరణ); అందువల్ల 'వ్యాపించలేదు' అనే ప్రకటన తప్పు. మిగిలిన ప్రకటనలు సరైనవి. ఇదే సాధారణీకరణ భావనకు ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ.