పావ్లోవ్ కుక్క ప్రయోగం – మూడు దశలు (Pavlov's Dog Experiment)
Free practice MCQs with answers and explanations for పావ్లోవ్ కుక్క ప్రయోగం – మూడు దశలు (Pavlov's Dog Experiment) in శాస్త్రీయ నిబంధనం – పావ్లోవ్ (Pavlov). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS) ఏది?
A. ఆహారం
B. గంట శబ్దం
C. లాలాజలం
D. కుక్క
Answer & explanation
Correct: A — ఆహారం
ఆహారం సహజంగానే లాలాజలం కలిగించే అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS). గంట శబ్దం నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) అవుతుంది, లాలాజలం ప్రతిస్పందన. ఈ ప్రయోగంలో UCS కు ప్రతిస్పందన నేర్చుకోకుండానే సహజంగా వస్తుంది, అందుకే దానిని అనిబంధిత (నిబంధన లేని) ఉద్దీపన అంటారు.
మొదట తటస్థంగా ఉన్న గంట శబ్దం ఆహారంతో పదేపదే జతకూడిన తర్వాత నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) అవుతుంది. ఆహారం UCS, లాలాజలం ప్రతిస్పందన (UCR/CR). నిబంధనం ఏర్పడ్డాక గంట శబ్దమే లాలాజలాన్ని రాబడుతుంది, అందుకే దాన్ని నిబంధిత ఉద్దీపన అంటారు.
ఆహారం చూసినప్పుడు కుక్కకు లాలాజలం ఊరడం దేనికి ఉదాహరణ?
A. నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR)
B. నిబంధిత ఉద్దీపన (CS)
C. అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR)
D. అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS)
Answer & explanation
Correct: C — అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR)
ఆహారానికి సహజంగా లాలాజలం ఊరడం అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR). అదే లాలాజలం గంట శబ్దానికి ఊరితే అది నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR) అవుతుంది; ఆహారం అనిబంధిత ఉద్దీపన.
పావ్లోవ్ ఆకలిగా ఉన్న కుక్కపై, లాలాజలాన్ని కొలిచే ఏర్పాటుతో ప్రయోగం చేశారు. ఎలుకలపై థార్న్డైక్ (పిల్లి పజిల్ బాక్స్), స్కిన్నర్ (ఎలుక/పావురం) ప్రయోగాలు చేశారు; పావ్లోవ్ కాదు.
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో నిబంధనం సమర్థవంతంగా ఏర్పడటానికి CS, UCS ఏ క్రమంలో రావాలి?
A. UCS ముందుగా, CS తరువాత
B. CS ముందుగా, UCS తరువాత; మధ్య కాల వ్యవధి తక్కువ
C. రెండూ ఒకేసారి ఎక్కువ విరామంతో
D. CS పూర్తిగా లేకుండా మాత్రమే UCS
Answer & explanation
Correct: B — CS ముందుగా, UCS తరువాత; మధ్య కాల వ్యవధి తక్కువ
నిబంధనం ఏర్పడటానికి గంట (CS) ముందుగా, ఆహారం (UCS) వెంటనే తరువాత రావాలి; ఈ రెండింటి మధ్య కాల వ్యవధి తక్కువగా ఉండాలి. UCS ముందు వస్తే లేదా ఎక్కువ విరామం ఉంటే సాహచర్యం బలంగా ఏర్పడదు.
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో 'నిబంధనానికి ముందు' దశలో గంట శబ్దం ఏ ఉద్దీపన?
A. అనిబంధిత ఉద్దీపన
B. నిబంధిత ఉద్దీపన
C. తటస్థ ఉద్దీపన (Neutral Stimulus) – లాలాజలం ఊరదు
D. పునర్బలనం
Answer & explanation
Correct: C — తటస్థ ఉద్దీపన (Neutral Stimulus) – లాలాజలం ఊరదు
నిబంధనానికి ముందు గంట శబ్దం తటస్థ ఉద్దీపన; దానికి లాలాజలం ఊరదు. ఆహారంతో జతకూడిన తర్వాతే అది నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) అవుతుంది. కాబట్టి నిబంధనానికి ముందు గంటకు కుక్క స్పందించదు, లాలాజలం ఆహారానికే వస్తుంది.
ఇంజక్షన్ చేసే డాక్టర్ తెల్ల కోటు చూడగానే పిల్లలు ఏడవడంలో తెల్ల కోటు ఏ రకమైన ఉద్దీపన?
A. అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS)
B. అనిబంధిత ప్రతిస్పందన
C. పునర్బలనం
D. నిబంధిత ఉద్దీపన (CS)
Answer & explanation
Correct: D — నిబంధిత ఉద్దీపన (CS)
తెల్ల కోటు మొదట తటస్థంగా ఉండి, ఇంజక్షన్ నొప్పి (UCS) తో జతపడి నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) అయింది. ఇంజక్షన్ నొప్పి UCS, ఏడవడం CR. తెల్ల కోటుకు ముందు ఎలాంటి భయం లేకపోవడం వల్ల అది మొదట తటస్థ ఉద్దీపన.
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో నిబంధనం తరువాత గంట శబ్దానికి లాలాజలం ఊరడాన్ని ఏమంటారు?
A. నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR)
B. అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR)
C. నిబంధిత ఉద్దీపన
D. అనిబంధిత ఉద్దీపన
Answer & explanation
Correct: A — నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR)
ఆహారం లేకుండా కేవలం గంట శబ్దానికి లాలాజలం ఊరడం నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR). ఆహారానికి ఊరే లాలాజలం అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR). రెండు ప్రతిస్పందనల స్వభావం (లాలాజలం) ఒకటే, కానీ దానిని రాబట్టే ఉద్దీపన వేరు.
పావ్లోవ్ ప్రయోగ దశలను సరైన క్రమంలో అమర్చండి: 1) గంట శబ్దం చేసి వెంటనే ఆహారం ఇవ్వడం (పునరావృతం) 2) కేవలం గంట శబ్దానికే లాలాజలం ఊరడం 3) ఆహారానికి లాలాజలం ఊరడం, గంటకు ఊరకపోవడం
A. 1 → 3 → 2
B. 3 → 2 → 1
C. 3 → 1 → 2
D. 1 → 2 → 3
Answer & explanation
Correct: C — 3 → 1 → 2
మొదట నిబంధనానికి ముందు దశ (ఆహారానికి లాలాజలం, గంటకు కాదు), తర్వాత నిబంధన దశ (గంట + ఆహారం పునరావృతం), చివరగా నిబంధనం తర్వాత దశ (గంటకే లాలాజలం). కాబట్టి క్రమం 3 → 1 → 2.
పావ్లోవ్ ప్రయోగ పదాల–ఉదాహరణల జతలలో సరిగా జతకానిది ఏది?
A. అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS) – ఆహారం
B. అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR) – ఆహారానికి లాలాజలం
C. నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR) – గంట శబ్దానికి లాలాజలం
D. నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) – ఆహారం
Answer & explanation
Correct: D — నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) – ఆహారం
ఆహారం UCS; CS గంట శబ్దం. కాబట్టి 'CS – ఆహారం' తప్పు జత. UCR (ఆహారానికి లాలాజలం), CR (గంటకు లాలాజలం) జతలు సరైనవి. ఈ నాలుగు పదాలను వాటి ఉదాహరణలతో సరిగా గుర్తుంచుకోవాలి, ఎందుకంటే CS, UCS తరచూ తారుమారు చేసి అడుగుతారు.