స్పియర్‌మన్, థార్న్‌డైక్, థర్‌స్టోన్ ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాలు (Spearman, Thorndike, Thurstone)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్పియర్‌మన్, థార్న్‌డైక్, థర్‌స్టోన్ ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాలు (Spearman, Thorndike, Thurstone) in ప్రజ్ఞ & సిద్ధాంతాలు (Intelligence). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ద్విశక్తి సిద్ధాంతాన్ని (Two-factor theory) ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. థర్‌స్టోన్
B. గిల్‌ఫర్డ్
C. స్పియర్‌మన్
D. కాటెల్
Answer & explanation
Correct: C — స్పియర్‌మన్
స్పియర్‌మన్ 1904లో సాధారణ కారకం 'g', ప్రత్యేక కారకం 's' అనే రెండు కారకాలతో ద్విశక్తి సిద్ధాంతం ఇచ్చారు. థర్‌స్టోన్ ఏడు ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు, గిల్‌ఫర్డ్ మేధో నిర్మాణ నమూనా, కాటెల్ ద్రవ–స్ఫటిక ప్రజ్ఞ అన్నారు.
థర్‌స్టోన్ ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాల సిద్ధాంతంలో ఎన్ని ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు ఉన్నాయి?
A. రెండు
B. ఎనిమిది
C. పన్నెండు
D. ఏడు
Answer & explanation
Correct: D — ఏడు
థర్‌స్టోన్ ఏడు ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు (శబ్ద అవగాహన, పద పటిమ, సంఖ్యా సామర్థ్యం, స్థల సంబంధ దృశ్యీకరణ, జ్ఞాపకశక్తి, గ్రహణ వేగం, తార్కిక శక్తి) ఇచ్చారు. 'స్పియర్‌మన్ = 2, థర్‌స్టోన్ = 7' అనే చిట్కా గుర్తుంచుకోండి; ఎనిమిది గార్డ్‌నర్ ప్రజ్ఞల సంఖ్య.
Correct: A — బహుళ కారక సిద్ధాంతం (Multifactor theory)
థార్న్‌డైక్ ప్రజ్ఞను అనేక చిన్న స్వతంత్ర సామర్థ్యాల కలయికగా చెప్పి, బహుళ కారక సిద్ధాంతం ఇచ్చారు; నైరూప్య, యాంత్రిక, సామాజిక అనే మూడు రకాలను పేర్కొన్నారు. ద్విశక్తి స్పియర్‌మన్‌ది, త్రిముఖ స్టెర్న్‌బర్గ్‌ది, క్రమానుగత వెర్నాన్–బర్ట్‌లది.
ఒక వ్యక్తి గణితం, సంగీతం రెండింటిలో మంచివాడైతే రెండింటికీ ఉపయోగపడే సామర్థ్యం ఉందని చెప్పే సిద్ధాంతం ఏది?
A. థర్‌స్టోన్ ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు
B. గార్డ్‌నర్ బహుళ ప్రజ్ఞలు
C. స్పియర్‌మన్ ద్విశక్తి సిద్ధాంతం (g కారకం)
D. కాటెల్ స్ఫటిక ప్రజ్ఞ
Answer & explanation
Correct: C — స్పియర్‌మన్ ద్విశక్తి సిద్ధాంతం (g కారకం)
అన్ని పనులకు అవసరమయ్యే సాధారణ కారకం 'g' ఉందని స్పియర్‌మన్ చెబుతాడు; సంగీతానికి మాత్రమే ఉపయోగపడే భాగం 's'. థర్‌స్టోన్ 'g' లేకుండా స్వతంత్ర సామర్థ్యాలని అంటాడు కాబట్టి అది ఇక్కడ సరిపోదు.
స్పియర్‌మన్ ప్రకారం వంశపారంపర్యం ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసే కారకం ఏది?
A. ప్రత్యేక కారకం 's'
B. సామాజిక ప్రజ్ఞ
C. భావోద్వేగ ప్రజ్ఞ
D. సాధారణ కారకం 'g'
Answer & explanation
Correct: D — సాధారణ కారకం 'g'
నోట్స్ ప్రకారం 'g' కారకం వంశపారంపర్యం ఎక్కువగా ప్రభావితం; 's' ఒక్కో పనికి ప్రత్యేకం, శిక్షణ ఫలితంగా కూడా మారుతుంది. సామాజిక ప్రజ్ఞ థార్న్‌డైక్‌ది, భావోద్వేగ ప్రజ్ఞ సలోవే–గోల్‌మన్‌ది.
'పైన g కారకం, కింద విభాగాలు' అనే క్రమానుగత సిద్ధాంతాన్ని ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. వెర్నాన్, బర్ట్
B. స్పియర్‌మన్, థార్న్‌డైక్
C. గిల్‌ఫర్డ్, కాటెల్
D. గార్డ్‌నర్, గోల్‌మన్
Answer & explanation
Correct: A — వెర్నాన్, బర్ట్
క్రమానుగత సిద్ధాంతం (Hierarchical theory) వెర్నాన్, బర్ట్‌ల రూపకల్పన; ఇందులో పైభాగంలో 'g', దాని కింద విభాగాలు ఉంటాయి. ఇతర జతలు వేర్వేరు సిద్ధాంతాలను ఇచ్చినవారు.
సరిగా జతచేయండి: A) స్పియర్‌మన్ B) థర్‌స్టోన్ C) థార్న్‌డైక్ D) వెర్నాన్, బర్ట్ — 1) బహుళ కారక సిద్ధాంతం 2) ద్విశక్తి (g, s) 3) క్రమానుగత సిద్ధాంతం 4) ఏడు ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాలు
A. A-4, B-2, C-1, D-3
B. A-2, B-4, C-3, D-1
C. A-1, B-4, C-2, D-3
D. A-2, B-4, C-1, D-3
Answer & explanation
Correct: D — A-2, B-4, C-1, D-3
స్పియర్‌మన్ – ద్విశక్తి (g, s), థర్‌స్టోన్ – ఏడు ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు, థార్న్‌డైక్ – బహుళ కారక సిద్ధాంతం, వెర్నాన్–బర్ట్ – క్రమానుగత సిద్ధాంతం. కాబట్టి A-2, B-4, C-1, D-3.
ప్రకటనలు: 1) థర్‌స్టోన్ ఏడు సామర్థ్యాలు 'g' కారకం లేకుండా స్వతంత్రంగా ఉంటాయన్నాడు 2) స్పియర్‌మన్ 'g' కారకం వంశపారంపర్యం ఎక్కువగా ప్రభావితమన్నాడు 3) థార్న్‌డైక్ ప్రజ్ఞ ఒకే సాధారణ శక్తి అన్నాడు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
థార్న్‌డైక్ ప్రజ్ఞను అనేక చిన్న స్వతంత్ర సామర్థ్యాల కలయికగా చెప్పాడు (బహుళ కారక), ఒకే సాధారణ శక్తిగా కాదు. ఏక కారక సిద్ధాంతం బినెట్ వంటివారిది. కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు, 1, 2 సరైనవి.
కింది వాటిలో థర్‌స్టోన్ ఏడు ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాల్లో లేనిది ఏది?
A. పద పటిమ
B. యాంత్రిక ప్రజ్ఞ
C. సంఖ్యా సామర్థ్యం
D. గ్రహణ వేగం
Answer & explanation
Correct: B — యాంత్రిక ప్రజ్ఞ
థర్‌స్టోన్ సామర్థ్యాలు శబ్ద అవగాహన, పద పటిమ, సంఖ్యా సామర్థ్యం, స్థల సంబంధ దృశ్యీకరణ, జ్ఞాపకశక్తి, గ్రహణ వేగం, తార్కిక శక్తి. యాంత్రిక ప్రజ్ఞ థార్న్‌డైక్ మూడు రకాల ప్రజ్ఞల్లో ఒకటి, థర్‌స్టోన్ జాబితాలో లేదు.