ప్రజ్ఞ & సిద్ధాంతాలు (Intelligence) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజ్ఞ & సిద్ధాంతాలు (Intelligence) (వైయక్తిక భేదాలు (Individual Differences)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
'Intelligence' అనే పదం ఏ లాటిన్ పదం నుండి వచ్చింది?
A. ఇంటెలిజెరే (Intelligere) – అవగాహన చేసుకోవడం
B. ఎడ్యుకేరే (Educare) – పెంచడం
C. సైకోలాజియా – మనసు శాస్త్రం
D. లెర్నారే – నేర్చుకోవడం
Answer & explanation
Correct: A — ఇంటెలిజెరే (Intelligere) – అవగాహన చేసుకోవడం
'Intelligence' పదం లాటిన్ 'ఇంటెలిజెరే' నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం 'అవగాహన చేసుకోవడం'. ప్రజ్ఞ అంటే కొత్త పరిస్థితులను అర్థం చేసుకుని సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యం కాబట్టి ఈ మూలార్థం సరిపోతుంది; మిగిలిన పదాలు ప్రజ్ఞ పదానికి మూలం కావు.
ప్రజ్ఞను 'నైరూప్య (Abstract) ఆలోచన చేయగల సామర్థ్యం' అని నిర్వచించినవారు ఎవరు?
A. బినెట్
B. టెర్మన్
C. వెక్స్లర్
D. స్టెర్న్
Answer & explanation
Correct: B — టెర్మన్
టెర్మన్ ప్రజ్ఞను నైరూప్య ఆలోచన చేయగల సామర్థ్యంగా నిర్వచించారు. బినెట్ తీర్పు, అవగాహన, తర్కం అన్నారు; వెక్స్లర్ ఉద్దేశంతో ప్రవర్తించే, హేతుబద్ధంగా ఆలోచించే మొత్తం సామర్థ్యం అన్నారు; స్టెర్న్ కొత్త సమస్యలకు అనుగుణంగా మారే శక్తి అన్నారు.
జనాభాలో ప్రజ్ఞ ఏ ఆకారపు వక్రరేఖ లాగా విస్తరించి ఉంటుంది?
A. సరళ రేఖ
B. వృత్తాకార రేఖ
C. గంట ఆకారపు (Normal) వక్రరేఖ
D. జిగ్జాగ్ రేఖ
Answer & explanation
Correct: C — గంట ఆకారపు (Normal) వక్రరేఖ
జనాభాలో ప్రజ్ఞ సాధారణ విభాజన వక్రరేఖ (గంట ఆకారం) లాగా ఉంటుంది; చాలామంది మధ్యలో (సగటు), తక్కువమంది రెండు చివర్లలో ఉంటారు. అందుకే ప్రతిభావంతులు, మందబుద్ధులు తక్కువగా, సగటు ప్రజ్ఞ గలవారు ఎక్కువగా ఉంటారు.
IQ = (మానసిక వయస్సు ÷ కాల వయస్సు) × 100. మానసిక వయస్సు, కాల వయస్సు సమానమైతే IQ సరిగ్గా 100 వస్తుంది. రెండో ఎంపికలో భాగహారం తారుమారైంది, కాబట్టి అది తప్పు; మిగతా ఎంపికలు నిజమైన సూత్రాలు కావు.
IQ = (MA ÷ CA) × 100 కాబట్టి MA = CA అయినప్పుడు నిష్పత్తి 1, IQ = 100. అందుకే సగటు IQ 100 గా తీసుకుంటారు; 100 కంటే ఎక్కువైతే మానసిక వయస్సు కాల వయస్సు కంటే ముందుందని అర్థం.
IQ భావనను 1912లో జర్మన్ మనోవిజ్ఞాని విలియం స్టెర్న్ ప్రతిపాదించారు. బినెట్ మొదటి ప్రజ్ఞా పరీక్ష (1905) తయారు చేశారు, టెర్మన్ దాన్ని సవరించారు, వెక్స్లర్ విచలన IQ వాడారు; అందుకే పేర్లు కలగలిసిపోతాయి.
ద్విశక్తి సిద్ధాంతాన్ని (Two-factor theory) ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. థర్స్టోన్
B. గిల్ఫర్డ్
C. స్పియర్మన్
D. కాటెల్
Answer & explanation
Correct: C — స్పియర్మన్
స్పియర్మన్ 1904లో సాధారణ కారకం 'g', ప్రత్యేక కారకం 's' అనే రెండు కారకాలతో ద్విశక్తి సిద్ధాంతం ఇచ్చారు. థర్స్టోన్ ఏడు ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు, గిల్ఫర్డ్ మేధో నిర్మాణ నమూనా, కాటెల్ ద్రవ–స్ఫటిక ప్రజ్ఞ అన్నారు.
థర్స్టోన్ ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాల సిద్ధాంతంలో ఎన్ని ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు ఉన్నాయి?
A. రెండు
B. ఎనిమిది
C. పన్నెండు
D. ఏడు
Answer & explanation
Correct: D — ఏడు
థర్స్టోన్ ఏడు ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు (శబ్ద అవగాహన, పద పటిమ, సంఖ్యా సామర్థ్యం, స్థల సంబంధ దృశ్యీకరణ, జ్ఞాపకశక్తి, గ్రహణ వేగం, తార్కిక శక్తి) ఇచ్చారు. 'స్పియర్మన్ = 2, థర్స్టోన్ = 7' అనే చిట్కా గుర్తుంచుకోండి; ఎనిమిది గార్డ్నర్ ప్రజ్ఞల సంఖ్య.
Correct: A — బహుళ కారక సిద్ధాంతం (Multifactor theory)
థార్న్డైక్ ప్రజ్ఞను అనేక చిన్న స్వతంత్ర సామర్థ్యాల కలయికగా చెప్పి, బహుళ కారక సిద్ధాంతం ఇచ్చారు; నైరూప్య, యాంత్రిక, సామాజిక అనే మూడు రకాలను పేర్కొన్నారు. ద్విశక్తి స్పియర్మన్ది, త్రిముఖ స్టెర్న్బర్గ్ది, క్రమానుగత వెర్నాన్–బర్ట్లది.
మేధో నిర్మాణ నమూనా (Structure of Intellect – SI model) ను రూపొందించినవారు ఎవరు?
A. కాటెల్
B. గిల్ఫర్డ్
C. స్టెర్న్బర్గ్
D. గార్డ్నర్
Answer & explanation
Correct: B — గిల్ఫర్డ్
గిల్ఫర్డ్ ప్రజ్ఞను విషయం (Content), ప్రక్రియ (Operation), ఉత్పత్తి (Product) అనే మూడు పరిమాణాలతో నమూనాగా చెప్పారు. కాటెల్ ద్రవ–స్ఫటిక ప్రజ్ఞకు, స్టెర్న్బర్గ్ త్రిముఖ సిద్ధాంతానికి, గార్డ్నర్ బహుళ ప్రజ్ఞలకు ప్రసిద్ధులు.