మనో-సాంఘిక వికాసం – ఎరిక్‌సన్ (Erikson): ఎరిక్‌సన్ సిద్ధాంతం పరిచయం (Erikson's Psychosocial Theory)

Correct: A — ఎరిక్ ఎరిక్‌సన్

ఎరిక్ ఎరిక్‌సన్ ఫ్రాయిడ్ ఆలోచనలపై ఆధారపడినా సామాజిక అంశాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చి మనో-సాంఘిక సిద్ధాంతాన్ని రూపొందించాడు. పియాజే సంజ్ఞానాత్మక వికాసాన్ని, ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక దశలను, కోల్‌బర్గ్ నైతిక వికాసాన్ని వివరించారు.

Correct: B — 8

ఎరిక్‌సన్ సిద్ధాంతంలో శైశవం నుండి వృద్ధాప్యం వరకు జీవితకాలమంతా 8 దశలు ఉన్నాయి. పియాజేకు 4 దశలు, ఫ్రాయిడ్‌కు 5 మనోలైంగిక దశలు, కోల్‌బర్గ్‌కు 6 నైతిక దశలు ఉన్నాయి.

Correct: C — చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ (Childhood and Society)

'చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ' (1950) ఎరిక్‌సన్ ప్రధాన రచన. 'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' గిల్లిగన్‌ది, 'థాట్ అండ్ లాంగ్వేజ్' వైగాట్స్కీది, 'వెర్బల్ బిహేవియర్' స్కిన్నర్‌ది.

Correct: D — ఫ్రాయిడ్ లైంగిక ప్రేరణకు, ఎరిక్‌సన్ సామాజిక సంబంధాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు

ఫ్రాయిడ్ వికాసం యౌవనం వరకే అని లైంగిక ప్రేరణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వగా, ఎరిక్‌సన్ సామాజిక సంబంధాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చి వికాసం జీవితాంతం సాగుతుందన్నాడు. కాబట్టి ఎరిక్‌సన్ సిద్ధాంతం వికాసాన్ని జీవితకాల ప్రక్రియగా చూసి సామాజిక అంశాలను కేంద్రంగా తీసుకుంటుంది.

Correct: A — ప్రతి దశ ముందు దశపై ఆధారపడి నిర్ణీత క్రమంలో వికసిస్తుంది

ఎపిజెనెటిక్ సూత్రం ప్రకారం ప్రతి దశ ముందు దశ ఫలితంపై ఆధారపడి నిర్ణీత క్రమంలో వస్తుంది; ఉదా: శైశవంలో ఏర్పడిన నమ్మకం తర్వాత స్వతంత్ర ప్రయత్నాలకు ధైర్యం ఇస్తుంది.

Correct: B — ఒక సద్గుణం (Virtue) వికసిస్తుంది

ప్రతి దశలోని సంక్షోభాన్ని సానుకూలంగా పరిష్కరిస్తే ఆ దశకు సంబంధించిన సద్గుణం (ఆశ, సంకల్పం, ఉద్దేశం మొదలైనవి) వికసిస్తుంది; ప్రతికూలంగా పరిష్కరిస్తే అసంతృప్త లక్షణాలు ఏర్పడతాయి.

Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే

ఎరిక్‌సన్ వికాసం జీవితాంతం సాగుతుందన్నాడు, యౌవనంతో ఆగుతుందన్నది ఫ్రాయిడ్ దృక్పథం, కాబట్టి 2 తప్పు. 8 దశలు, ప్రతి దశలో ఒక సంక్షోభం సరైనవి. వికాసం జీవితాంతం సాగుతుందనే అంశమే ఎరిక్‌సన్‌ను ఫ్రాయిడ్ నుండి వేరు చేస్తుంది, కాబట్టి 2వ ప్రకటన తప్పు.

Correct: A — ఎరిక్‌సన్ – ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్

'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' కరోల్ గిల్లిగన్ పుస్తకం; ఎరిక్‌సన్ రచన 'చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ'. మిగతా జతలు సరైనవి. ఇలా రచయిత–పుస్తకం జతలను కలపకుండా గుర్తుంచుకోవడం కీలకం, ఎందుకంటే గిల్లిగన్ పుస్తకం కోల్‌బర్గ్ విమర్శకు సంబంధించింది.