మనో-సాంఘిక వికాసం – ఎరిక్‌సన్ (Erikson) · Practice MCQs

Correct: A — ఎరిక్ ఎరిక్‌సన్

ఎరిక్ ఎరిక్‌సన్ ఫ్రాయిడ్ ఆలోచనలపై ఆధారపడినా సామాజిక అంశాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చి మనో-సాంఘిక సిద్ధాంతాన్ని రూపొందించాడు. పియాజే సంజ్ఞానాత్మక వికాసాన్ని, ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక దశలను, కోల్‌బర్గ్ నైతిక వికాసాన్ని వివరించారు.

Correct: B — 8

ఎరిక్‌సన్ సిద్ధాంతంలో శైశవం నుండి వృద్ధాప్యం వరకు జీవితకాలమంతా 8 దశలు ఉన్నాయి. పియాజేకు 4 దశలు, ఫ్రాయిడ్‌కు 5 మనోలైంగిక దశలు, కోల్‌బర్గ్‌కు 6 నైతిక దశలు ఉన్నాయి.

Correct: C — చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ (Childhood and Society)

'చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ' (1950) ఎరిక్‌సన్ ప్రధాన రచన. 'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' గిల్లిగన్‌ది, 'థాట్ అండ్ లాంగ్వేజ్' వైగాట్స్కీది, 'వెర్బల్ బిహేవియర్' స్కిన్నర్‌ది.

Correct: D — నమ్మకం – అపనమ్మకం (Trust vs Mistrust)

శైశవంలో బిడ్డ ప్రపంచం సురక్షితమా కాదా అనే ప్రశ్నను పరిష్కరిస్తాడు, అందుకే మొదటి దశ నమ్మకం – అపనమ్మకం. స్వయంప్రతిపత్తి దశ 2, చొరవ దశ 3, కృషి దశ 4. ఈ దశలో బిడ్డ అవసరాలు సకాలంలో తీరడమే తర్వాతి దశల్లో స్వతంత్ర ప్రయత్నాలకు ధైర్యం ఇస్తుంది.

Correct: C — కృషి – న్యూనత (Industry vs Inferiority)

6–12 ఏళ్లు అంటే ప్రాథమిక పాఠశాల వయసు; ఈ దశ సంక్షోభం కృషి – న్యూనత, సద్గుణం సామర్థ్యం (Competence). చొరవ 3–6 ఏళ్లు, అస్తిత్వం 12–18 ఏళ్లు, సాన్నిహిత్యం యువ వయోజనంలో ఉంటాయి.

Correct: D — అస్తిత్వం – పాత్ర అయోమయం (Identity vs Role Confusion)

కౌమారంలో 'నేనెవరిని?' అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికే దశ ఇది. కృషి–న్యూనత 6–12 ఏళ్లది, సృజనాత్మకత–స్తబ్ధత మధ్య వయస్సులో, సమగ్రత–నిరాశ వృద్ధాప్యంలో వస్తాయి.

Correct: A — ఆశ (Hope)

శైశవంలో బిడ్డ అవసరాలు (ఆహారం, ప్రేమ, శుభ్రత) సకాలంలో తీరితే నమ్మకం ఏర్పడి 'ఆశ' అనే సద్గుణం వికసిస్తుంది. సంకల్పం రెండో దశ సద్గుణం, ఉద్దేశం మూడో దశది, సామర్థ్యం నాలుగో దశది.

Correct: B — తల్లి లేదా ప్రధాన సంరక్షకురాలు

శైశవంలో బిడ్డ ఆహారం, భద్రత, శుభ్రత కోసం పూర్తిగా తల్లి లేదా ప్రధాన సంరక్షకులపై ఆధారపడతాడు, కాబట్టి వారి ప్రతిస్పందనే నమ్మకం–అపనమ్మకాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. తోటి పిల్లలు, ఉపాధ్యాయుల పాత్ర తర్వాతి దశల్లో పెరుగుతుంది.

Correct: B — స్వయంప్రతిపత్తి – సిగ్గు, సందేహం

నడవడం, తినడం, మరుగుదొడ్డి అలవాటు వంటి పనుల్లో స్వతంత్రం కోరడం 1–3 ఏళ్ల స్వయంప్రతిపత్తి–సిగ్గు, సందేహం దశ లక్షణం. నమ్మకం–అపనమ్మకం ఇంకా చిన్న వయసులో (0–1) ఉండేది.

Correct: A — చొరవ – అపరాధ భావన (Initiative vs Guilt)

3–6 ఏళ్ల పిల్లలు ఆటలు, కల్పన, ప్రశ్నలు, కొత్త పనులు ప్రయత్నించడం ద్వారా చొరవ చూపుతారు; ప్రతి ప్రయత్నాన్ని తిడితే అపరాధ భావన కలుగుతుంది. స్వయంప్రతిపత్తి దశ 2, కృషి దశ 4.