నైతిక వికాసం – కోల్‌బర్గ్ (Kohlberg) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for నైతిక వికాసం – కోల్‌బర్గ్ (Kohlberg) (శిశు వికాసం (Child Development)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతంపై ప్రకటనలు: 1) దశలు నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి. 2) అందరూ చివరి దశకు చేరతారు. 3) నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక వికాసంపై ఆధారపడుతుంది. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే
అందరూ చివరి దశకు చేరరని, సంప్రదాయ అనంతర స్థాయికి చాలామంది చేరరని నోట్స్ చెబుతుంది, కాబట్టి 2 తప్పు. దశల క్రమం, సంజ్ఞానాత్మక పరిపక్వతపై ఆధారం సరైనవి. గుర్తుంచుకోండి: కోల్‌బర్గ్ ప్రకారం వయసుతో ముందుకు వెళ్తారు కానీ ప్రతి ఒక్కరూ చివరి దశ చేరరు, ఇదే ఆ ఎంపికను తప్పు చేస్తుంది.
క్రింది వాటిలో కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంత లక్షణం కానిది (NOT) ఏది?
A. నైతిక ప్రవర్తన కంటే నైతిక ఆలోచనపై తక్కువ దృష్టి
B. మూడు స్థాయులు, ఆరు దశలు
C. నైతిక సందిగ్ధ కథల వాడకం
D. దశలు దాటవేయలేరు
Answer & explanation
Correct: A — నైతిక ప్రవర్తన కంటే నైతిక ఆలోచనపై తక్కువ దృష్టి
కోల్‌బర్గ్ నైతిక ఆలోచనపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాడు, అందుకే దీన్ని నైతిక తర్క సిద్ధాంతం అంటారు; 'తక్కువ దృష్టి' అనేది తప్పు. మిగతా మూడు ఈ సిద్ధాంత లక్షణాలే.
జతలు: 1) కోల్‌బర్గ్ – నైతిక తర్కం. 2) పియాజే – ది మోరల్ జడ్జిమెంట్ ఆఫ్ ది చైల్డ్. 3) గిల్లిగన్ – చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ. తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2
D. 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 3 మాత్రమే
'చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ' (1950) ఎరిక్‌సన్ పుస్తకం; గిల్లిగన్ పుస్తకం 'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' (1982). కాబట్టి 3వ జత తప్పు, 1, 2 సరైనవి. జతల్లో రచయిత–పుస్తకం పేర్లను కలపకూడదు: ఎరిక్‌సన్ 'చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ', గిల్లిగన్ 'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' రాశారు.
హైన్జ్ సందిగ్ధతపై ప్రకటనలు: 1) ఒకే కథకు 'సరైనది' అనేవారు, 'తప్పు' అనేవారు ఇద్దరూ ఏ దశలోనైనా ఉండవచ్చు. 2) సమాధానం (అవును/కాదు) దశను నిర్ణయిస్తుంది. 3) కారణమే దశను నిర్ణయిస్తుంది. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
దశను నిర్ణయించేది సమాధానం కాదు, ఆ సమాధానం వెనుక ఉన్న కారణం; కాబట్టి 2 తప్పు. ఒకే సమాధానానికి వేర్వేరు దశల కారణాలు ఉండొచ్చు కాబట్టి 1, 3 సరైనవి. ఒకే సమాధానాన్ని ఇద్దరు ఇచ్చినా కారణాలు వేర్వేరు దశలను చూపగలవు, అందుకే సమాధానం కంటే కారణం ప్రధానమని గుర్తుంచుకోవాలి.
హైన్జ్ కథ సమాధానాలు–దశల జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది (NOT correctly matched) ఏది?
A. 'జైలుకు వెళ్తాడు కాబట్టి తప్పు' – దశ 1
B. 'అతడు భార్యను ప్రేమిస్తున్నాడు కాబట్టి మంచి భర్త' – దశ 3
C. 'ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది' – దశ 5/6
D. 'చట్టం చట్టమే; దొంగతనం తప్పు' – దశ 1
Answer & explanation
Correct: D — 'చట్టం చట్టమే; దొంగతనం తప్పు' – దశ 1
'చట్టం చట్టమే' అనే కారణం శాంతిభద్రతల దిశ అయిన దశ 4కు చెందుతుంది, దశ 1కు కాదు. మిగతా మూడు జతలు నోట్స్‌లో ఉన్నవే. దశ 1 శిక్ష భయం ఆధారం; చట్టాన్ని కర్తవ్యంగా పాటించే ఆలోచన అంతకంటే పై స్థాయి (సంప్రదాయ స్థాయి) లక్షణం కాబట్టి ఆ జత తప్పు.
హైన్జ్ కథ సమాధానాలను దశల వారీగా (తక్కువ నుండి ఎక్కువకు) అమర్చినది ఏది?
A. చట్టం చట్టమే → శిక్ష భయం → ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది → మంచి భర్త
B. ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది → చట్టం చట్టమే → మంచి భర్త → శిక్ష భయం
C. శిక్ష భయం → మంచి భర్త → చట్టం చట్టమే → ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది
D. మంచి భర్త → శిక్ష భయం → ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది → చట్టం చట్టమే
Answer & explanation
Correct: C — శిక్ష భయం → మంచి భర్త → చట్టం చట్టమే → ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది
శిక్ష భయం దశ 1, మంచి భర్త దశ 3, చట్టం చట్టమే దశ 4, ప్రాణం ఆస్తి కంటే విలువైనది దశ 5/6; ఈ క్రమంలో నైతిక ఆలోచన ముందుకు సాగుతుంది. మిగతా ఎంపికల్లో క్రమం తారుమారైంది.
హైన్జ్ కథ ప్రశ్న 'హైన్జ్ చేసింది సరైనదేనా? ఎందుకు?' – ఈ ప్రశ్న ఉద్దేశం ఏమిటి?
A. చట్టం తెలుసో లేదో పరీక్షించడం
B. సమాధానం వెనుక ఉన్న కారణంతో నైతిక స్థాయిని గుర్తించడం
C. హైన్జ్‌ను శిక్షించడం
D. భార్య ఆరోగ్యం గురించి తెలుసుకోవడం
Answer & explanation
Correct: B — సమాధానం వెనుక ఉన్న కారణంతో నైతిక స్థాయిని గుర్తించడం
'ఎందుకు?' అనే రెండో భాగం ద్వారా వ్యక్తి ఏ నైతిక దశలో ఉన్నాడో తెలుసుకోవడమే ఈ కథ ఉద్దేశం. సమాధానం (సరైనది/తప్పు) కంటే కారణమే దశను చూపుతుంది. కాబట్టి ఉపాధ్యాయులు పిల్లల సమాధానాలతో పాటు వారి కారణాలను వినడం ద్వారా నైతిక వికాస స్థాయిని అంచనా వేయవచ్చు.
స్థాయి 1 (పూర్వ)లో దశ 1, 2; స్థాయి 2 (సంప్రదాయ)లో దశ 3, 4; స్థాయి 3 (అనంతర)లో దశ 5, 6. ఇతర ఎంపికల్లో దశలు తప్పు స్థాయిలకు జతచేశారు. స్థాయి–దశల జోడింపు (1–2, 3–4, 5–6) గుర్తుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో తప్పు జతలను సులభంగా తొలగించవచ్చు.
కోల్‌బర్గ్ స్థాయుల గురించి ప్రకటనలు: 1) సంప్రదాయ పూర్వ స్థాయిలో శిక్ష, బహుమతి ఆధారం. 2) సంప్రదాయ స్థాయిలో ఇతరుల అంచనాలు, చట్టం ఆధారం. 3) సంప్రదాయ అనంతర స్థాయిలో శిక్ష భయం ప్రధానం. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
సంప్రదాయ అనంతర స్థాయిలో వ్యక్తి సొంత నైతిక సూత్రాల ఆధారంగా ఆలోచిస్తాడు, శిక్ష భయం కాదు; అందువల్ల 3 తప్పు. 1, 2 నోట్స్‌లోని సరైన వివరణలు. సంప్రదాయ అనంతర స్థాయిలో శిక్ష కాకుండా సొంత నైతిక సూత్రాలే ఆధారం కాబట్టి 3వ ప్రకటనను తప్పించుకోవాలి.
పియాజే నైతిక వికాసంపై ప్రకటనలు: 1) పరపాలిత దశలో నియమాలను మార్చలేనివిగా భావిస్తారు. 2) స్వయంపాలిత దశలో ఫలితం కంటే ఉద్దేశానికి ప్రాధాన్యం. 3) 7–10 ఏళ్ల మధ్య పరివర్తన కాలం. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
పరపాలిత నైతికతలో నియమాలు పవిత్రం, స్వయంపాలితలో ఉద్దేశం ముఖ్యం, మధ్యలో 7–10 ఏళ్ల పరివర్తన కాలం ఉందని నోట్స్ చెబుతుంది. అందుకే మూడూ సరైనవి. పియాజే దశలను 5–7 ఏళ్లు, పరివర్తన 7–10, 10–11 తర్వాత అనే వయసులతో కలిపి గుర్తుంచుకుంటే మూడు ప్రకటనలూ సరిపోతాయి.
కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతంపై ప్రకటనలు: 1) దశలు నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి. 2) అందరూ చివరి దశకు చేరతారు. 3) నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక వికాసంపై ఆధారపడుతుంది. సరైనవి?