నైతిక వికాసం – కోల్‌బర్గ్ (Kohlberg) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for నైతిక వికాసం – కోల్‌బర్గ్ (Kohlberg) (శిశు వికాసం (Child Development)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
పియాజే పొరపాటున 10 కప్పులు పగలగొట్టిన పిల్లవాడు, దొంగతనంగా 1 కప్పు పగలగొట్టిన పిల్లవాడి కంటే ఎక్కువ తప్పు చేశాడని భావించే పిల్లలు ఏ దశలో ఉన్నారు?
A. స్వయంపాలిత నైతికత (ఉద్దేశం ఆధారం)
B. సంప్రదాయ అనంతర స్థాయి
C. సంరక్షణ నైతికత
D. పరపాలిత నైతికత (ఫలితం ఆధారం)
Answer & explanation
Correct: D — పరపాలిత నైతికత (ఫలితం ఆధారం)
ఫలితం (ఎంత నష్టం) ఆధారంగా తప్పును నిర్ణయించడం పరపాలిత నైతికత లక్షణం. ఉద్దేశం (పొరపాటా, దొంగతనమా) ఆధారంగా చూసే పిల్లలు స్వయంపాలిత దశలో ఉంటారు. ఈ ఉదాహరణ పియాజే చెప్పిన నైతిక వాస్తవికతకు సరిగ్గా సరిపోతుంది: ఉద్దేశం కంటే నష్టం పరిమాణమే చిన్న పిల్లలకు ముఖ్యం.
పియాజే నైతిక దశలు–కోల్‌బర్గ్ సంబంధానికి సంబంధించిన సరైన ప్రకటన ఏది?
A. పియాజే రెండు దశలు కోల్‌బర్గ్ ప్రారంభ, చివరి స్థాయిల్లో కనిపిస్తాయి
B. పియాజే దశలు కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతానికి పూర్తి విరుద్ధం
C. కోల్‌బర్గ్ పియాజే సిద్ధాంతాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించాడు
D. పియాజే నైతిక సిద్ధాంతం కోల్‌బర్గ్ తర్వాత వచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — పియాజే రెండు దశలు కోల్‌బర్గ్ ప్రారంభ, చివరి స్థాయిల్లో కనిపిస్తాయి
పియాజే 1932లో నైతిక తీర్పుపై రాసి, కోల్‌బర్గ్ కంటే ముందే అధ్యయనం చేశాడు; కోల్‌బర్గ్ అతని ఆలోచనలను విస్తరించాడు. కాబట్టి 'విరుద్ధం', 'తిరస్కరణ', 'తర్వాత వచ్చింది' అనే ఎంపికలు తప్పు.
A. పరపాలిత నైతికత – నైతిక సాపేక్షత, సుమారు 10–11 ఏళ్ల తర్వాత
B. స్వయంపాలిత నైతికత – నైతిక వాస్తవికత, సుమారు 5–7 ఏళ్లు
C. పరపాలిత నైతికత – సంరక్షణ నైతికత, సుమారు 12 ఏళ్లు
D. స్వయంపాలిత నైతికత – నైతిక సాపేక్షత, సుమారు 10–11 ఏళ్ల తర్వాత
Answer & explanation
Correct: D — స్వయంపాలిత నైతికత – నైతిక సాపేక్షత, సుమారు 10–11 ఏళ్ల తర్వాత
స్వయంపాలిత నైతికతను నైతిక సాపేక్షత (Moral Relativism) అంటారు, ఇది సుమారు 10–11 ఏళ్ల తర్వాత వస్తుంది. పరపాలిత నైతికత నైతిక వాస్తవికత (5–7 ఏళ్లు). పరపాలిత నైతికతను నైతిక వాస్తవికత అని, స్వయంపాలిత నైతికతను నైతిక సాపేక్షత అని పిలుస్తారని గుర్తుంచుకోవాలి.
కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతంపై విమర్శల్లో ఉన్నవి: 1) నైతిక ఆలోచనకు, ప్రవర్తనకు మధ్య తేడా ఉండవచ్చు. 2) సందిగ్ధ కథలు కృత్రిమమైనవి. 3) ఎక్కువ దశలు ఉన్నతవిద్య పొందినవారిలోనే కనిపిస్తాయి. సరైనవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
నోట్స్‌లో ఈ మూడు విమర్శలూ ఉన్నాయి: ఆలోచన–ప్రవర్తన తేడా, కృత్రిమ కథలు (వాస్తవ జీవితం కాదు), ఉన్నతవిద్యతో ముడిపడి ఉండటం. అందుకే మూడూ సరైనవి. ఈ మూడు విమర్శలు కలిసి కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతం అన్ని సందర్భాలకు సార్వత్రికంగా వర్తించదనే వాదనను బలపరుస్తాయి.
క్రింది వాటిలో గిల్లిగన్ విమర్శకు సంబంధించిన సరికాని (NOT) ప్రకటన ఏది?
A. గిల్లిగన్ కోల్‌బర్గ్ విద్యార్థిని
B. కోల్‌బర్గ్ పరిశోధన ప్రధానంగా మహిళలపై జరిగింది
C. ఆమె ఎత్తిచూపింది పురుష దృక్పథం (male bias)
D. ఆమె సంరక్షణ నైతికతను ప్రతిపాదించింది
Answer & explanation
Correct: B — కోల్‌బర్గ్ పరిశోధన ప్రధానంగా మహిళలపై జరిగింది
కోల్‌బర్గ్ పరిశోధన ఎక్కువగా అబ్బాయిలపై జరిగిందన్నది గిల్లిగన్ విమర్శ, మహిళలపై కాదు; అందుకే ఆ ప్రకటన తప్పు. మిగతా మూడు నోట్స్‌లోని వాస్తవాలు. ఇదే గిల్లిగన్ విమర్శకు ఆధారం: పరిశోధన పురుషులపై కేంద్రీకరించడం వల్ల అది న్యాయం ఆధారిత నైతికతకే ప్రాధాన్యమిచ్చింది.
A. గిల్లిగన్ – మహిళల నైతికత న్యాయంపై మాత్రమే ఆధారపడుతుంది
B. కోల్‌బర్గ్ – సంరక్షణ నైతికతను ప్రతిపాదించాడు
C. గిల్లిగన్ – మహిళల నైతికత సంబంధాలు, బాధ్యతపై ఆధారపడుతుంది
D. కోల్‌బర్గ్ – పరిశోధనను ఎక్కువగా మహిళలపై చేశాడు
Answer & explanation
Correct: C — గిల్లిగన్ – మహిళల నైతికత సంబంధాలు, బాధ్యతపై ఆధారపడుతుంది
గిల్లిగన్ మహిళల నైతిక ఆలోచన సంబంధాలు, సానుభూతి, బాధ్యతపై ఆధారపడుతుందని చెప్పింది. సంరక్షణ నైతికత గిల్లిగన్ భావన, కోల్‌బర్గ్‌ది కాదు. కాబట్టి గిల్లిగన్ దృష్టిలో మహిళల నైతిక ఆలోచన కోల్‌బర్గ్ దశల కంటే భిన్నంగా, సంరక్షణ, బాధ్యతలపై కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది.
కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంత విలువ గురించి నోట్స్ చెప్పింది ఏమిటి?
A. విమర్శలున్నా నైతిక విద్యపై ఆలోచనను బలంగా ప్రభావితం చేసింది
B. విమర్శల వల్ల పూర్తిగా విలువ కోల్పోయింది
C. నైతిక విద్యతో సంబంధం లేదు
D. సంరక్షణ నైతికతను పూర్తిగా సమర్థించింది
Answer & explanation
Correct: A — విమర్శలున్నా నైతిక విద్యపై ఆలోచనను బలంగా ప్రభావితం చేసింది
విమర్శలు ఉన్నప్పటికీ కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతం నైతిక విద్య (Moral Education)పై ఆలోచనను బలంగా ప్రభావితం చేసింది. పాఠశాలల్లో నైతిక చర్చల పద్ధతులు దీని ఫలితమే.
పాఠశాల నైతిక విద్య పద్ధతులపై ప్రకటనలు: 1) నైతిక సందిగ్ధ చర్చలు. 2) ఉపాధ్యాయుడు ఆదర్శం. 3) శిక్షలను పెంచడమే ఉత్తమ మార్గం. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శిక్షలు పిల్లలను దశ 1 స్థాయిలోనే ఉంచే ప్రమాదం ఉంది, కాబట్టి 3 తప్పు; కారణాలు వివరించి అవగాహన కల్పించాలి. సందిగ్ధ చర్చలు, ఉపాధ్యాయుడి ఆదర్శం నోట్స్‌లోని సరైన పద్ధతులు.
క్రింది వాటిలో నైతిక విద్య పద్ధతి కానిది (odd one out) ఏది?
A. సేవా కార్యక్రమాలు (NSS, స్కౌట్స్)
B. పాత్రాభినయం
C. విద్యార్థులను తరచూ బహిరంగంగా అవమానించడం
D. పాఠ్యాంశాల్లో విలువల సమ్మిళితం
Answer & explanation
Correct: C — విద్యార్థులను తరచూ బహిరంగంగా అవమానించడం
బహిరంగ అవమానం వల్ల న్యూనత, భయం పెరుగుతాయి, అది నైతిక విద్యకు సహాయపడదు. సేవా కార్యక్రమాలు, పాత్రాభినయం, విలువల సమ్మిళితం నోట్స్‌లో ఇచ్చిన పద్ధతులు. అవమానం నైతిక ఆలోచనను పెంచదు, వ్యతిరేకంగా భయం, న్యూనతను కలిగిస్తుంది; మిగతా మూడు పద్ధతులు ఆచరణ, అనుభవం ద్వారా విలువలను నేర్పుతాయి.
ఇంటి–పాఠశాల సహకారం, నైతిక వికాసం గురించి సరైనది ఏది?
A. తల్లిదండ్రులకు ఎటువంటి పాత్ర లేదు
B. తల్లిదండ్రుల ఆచరణ కూడా నైతిక వికాసాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది
C. నైతిక విలువలు కేవలం పుస్తకాల్లో చదివి నేర్చుకోవాలి
D. పాఠశాల మాత్రమే నైతికతను నిర్ణయిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — తల్లిదండ్రుల ఆచరణ కూడా నైతిక వికాసాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది
నైతిక విలువలు అనుభవం, ఆచరణ, చర్చ ద్వారా వికసిస్తాయి; పిల్లలు తల్లిదండ్రుల ఆచరణనూ అనుకరిస్తారు, కాబట్టి ఇంటి–పాఠశాల సహకారం అవసరం. పుస్తకాలు మాత్రమే సరిపోవు.