నైతిక వికాసం – కోల్‌బర్గ్ (Kohlberg) · Practice MCQs

Correct: D — నైతిక ఆలోచన (Moral Reasoning)

కోల్‌బర్గ్ నైతిక ప్రవర్తన కంటే నైతిక ఆలోచనపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాడు; అందుకే దీన్ని నైతిక తర్కం సిద్ధాంతం అంటారు. నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక వికాసంపై ఆధారపడుతుందనేది కూడా ఇందులో భాగం.

Correct: A — దశలు నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి, వాటిని దాటవేయలేరు

కోల్‌బర్గ్ దశలు నిర్ణీత క్రమంలో ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వస్తాయి; వయసుతో ముందుకు వెళ్తారు కానీ అందరూ చివరి దశ చేరరు. నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక పరిపక్వతపై ఆధారపడుతుంది.

Correct: B — జీన్ పియాజే

కోల్‌బర్గ్ పియాజే చెప్పిన నైతిక వికాస ఆలోచనలను విస్తరించాడు; పియాజే రెండు దశలు కోల్‌బర్గ్ ప్రారంభ, చివరి స్థాయిలతో కనిపిస్తాయి. ఫ్రాయిడ్, ఎరిక్‌సన్, స్కిన్నర్ వేరే సిద్ధాంతాలకు చెందినవారు.

Correct: C — దశ 1 – శిక్ష–విధేయత దిశ

శిక్ష భయం ఆధారంగా ఇచ్చిన కారణం దశ 1 లక్షణం. 'అతడు భార్యను ప్రేమిస్తున్నాడు కాబట్టి మంచి భర్త' దశ 3కు, 'చట్టం చట్టమే' దశ 4కు చెందుతాయి. శిక్ష నుండి తప్పించుకోవడమే కారణంగా చెప్పడం దశ 1 నైతికతకు గుర్తు, ఇందులో నైతిక విలువ కంటే బయటి పరిణామమే ముఖ్యం.

Correct: A — దశ 5/6

ప్రాణాన్ని ఆస్తి కంటే ఉన్నతంగా చూసే ఆలోచన సంప్రదాయ అనంతర స్థాయి (దశ 5/6) లక్షణం. దశ 1, 2 శిక్ష, లాభం ఆధారం, దశ 3 ఇతరుల మెప్పు ఆధారం. ఇలా సార్వత్రిక విలువలను చట్టం, ఆస్తి కంటే ఉన్నతంగా చూడటం సంప్రదాయ అనంతర స్థాయి లక్షణం, కాబట్టి దశ 1–4 ఎంపికలు సరికావు.

Correct: D — దశ 4 – శాంతిభద్రతల దిశ

చట్టాన్ని గౌరవించడం కర్తవ్యం అనే కారణం దశ 4 (శాంతిభద్రతల దిశ). దశ 5లో చట్టాలు ప్రజల శ్రేయస్సు కోసం, అన్యాయమైన చట్టాలను మార్చవచ్చని భావిస్తారు. ఇక్కడ వ్యక్తి చట్టం ఎందుకుందో ప్రశ్నించకుండా దాన్ని కర్తవ్యంగా పాటిస్తున్నాడు, ఇది సంప్రదాయ స్థాయిలోని శాంతిభద్రతల దశ.

Correct: C — సుమారు 10–13 ఏళ్లు

సంప్రదాయ స్థాయి సుమారు 10–13 ఏళ్లు; సమాజ నియమాలు, ఇతరుల అంచనాలకు అనుగుణంగా ఉండటం దీని లక్షణం. 4–10 ఏళ్లు సంప్రదాయ పూర్వ స్థాయి, 13 తర్వాత సంప్రదాయ అనంతర స్థాయి.

Correct: B — దశ 3 – మంచి బాలుడు/బాలిక దిశ

ఇతరుల మెప్పు, ఆమోదం కోసం చేసే పని దశ 3 లక్షణం. 'టీచర్ తిడతారని' అయితే దశ 1, 'నియమం కాబట్టి' అయితే దశ 4, మానవ విలువ కాబట్టి అయితే దశ 5/6. ఇతరుల ఆమోదం కోరడం సామాజిక సంబంధాలపై ఆధారపడే దశ 3 లక్షణం, ఇందులో శిక్ష లేదా చట్టం కంటే 'మంచి' అనిపించుకోవడం ముఖ్యం.

Correct: C — దశ 2 – సాధనాత్మక–సాపేక్ష దిశ

దశ 2లో నిర్ణయం పరస్పర లాభం ఆధారంగా ఉంటుంది ('నేను సహాయం చేస్తే నాకు ఏం వస్తుంది?'). దశ 1లో శిక్ష భయం, దశ 3లో ఇతరుల ఆమోదం ప్రధానం. ఈ దశలో నైతికత సమాన మార్పిడి (నువ్వు నాకు చేస్తే నేను నీకు చేస్తా) వంటి స్వార్థపూరిత ఆలోచనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

Correct: B — దశ 5 – సామాజిక ఒడంబడిక దిశ

సామాజిక ఒడంబడిక దిశలో చట్టాలు ప్రజల కోసం, అవసరమైతే మార్చవచ్చని భావిస్తారు; ఇది సంప్రదాయ అనంతర స్థాయి. దశ 4లో చట్టం ఏదైనా పాటించాలనే ఆలోచన ఉంటుంది. ఈ ఆలోచన నియమాలను స్థిరమైనవిగా కాక సమాజ శ్రేయస్సు కోసం మార్చదగిన ఒప్పందాలుగా చూస్తుంది, అదే దశ 4 నుండి దీన్ని వేరు చేస్తుంది.