నైతిక వికాసం – కోల్బర్గ్ (Kohlberg): కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతం పరిచయం – నైతిక వికాసం (Kohlberg's Theory)
Free practice MCQs with answers and explanations for కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతం పరిచయం – నైతిక వికాసం (Kohlberg's Theory) in నైతిక వికాసం – కోల్బర్గ్ (Kohlberg). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
నైతిక వికాస సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన అమెరికన్ మనస్తత్వవేత్త ఎవరు?
A. లారెన్స్ కోల్బర్గ్
B. జీన్ పియాజే
C. ఎరిక్ ఎరిక్సన్
D. సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
Answer & explanation
Correct: A — లారెన్స్ కోల్బర్గ్
లారెన్స్ కోల్బర్గ్ (1927–1987) నైతిక వికాస రంగంలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడు; ఆయన సిద్ధాంతాన్ని నైతిక తర్క సిద్ధాంతం అని కూడా అంటారు. పియాజే స్విస్ మనస్తత్వవేత్త, ఎరిక్సన్ మనో-సాంఘిక సిద్ధాంతకర్త, ఫ్రాయిడ్ మనోవిశ్లేషకుడు.
కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతంలో మొత్తం ఎన్ని స్థాయిలు, ఎన్ని దశలు ఉన్నాయి?
A. 2 స్థాయిలు, 4 దశలు
B. 3 స్థాయిలు, 6 దశలు
C. 4 స్థాయిలు, 8 దశలు
D. 3 స్థాయిలు, 9 దశలు
Answer & explanation
Correct: B — 3 స్థాయిలు, 6 దశలు
కోల్బర్గ్ నైతిక వికాసాన్ని మూడు స్థాయులుగా విభజించి ఒక్కో స్థాయికి రెండు దశలు చొప్పున మొత్తం ఆరు దశలు ఇచ్చాడు. 8 దశలు ఉన్నది ఎరిక్సన్ సిద్ధాంతంలో. స్థాయులు: సంప్రదాయ పూర్వ, సంప్రదాయ, సంప్రదాయ అనంతర; ప్రతి స్థాయిలో రెండు దశలు ఉండటంతో 3 × 2 = 6 అవుతుంది.
కోల్బర్గ్ తన పరిశోధనలో నైతిక ఆలోచన స్థాయిని తెలుసుకోవడానికి ఏ పద్ధతి వాడాడు?
A. సిరా మచ్చల పరీక్ష
B. తెలివి పరీక్షలు
C. నైతిక సందిగ్ధ కథలు (Moral Dilemmas)
D. మూడు పర్వతాల పనితీరు
Answer & explanation
Correct: C — నైతిక సందిగ్ధ కథలు (Moral Dilemmas)
పిల్లలకు, పెద్దలకు నైతిక సందిగ్ధ కథలు చెప్పి 'ఏం చేయాలి? ఎందుకు?' అని అడిగి, సమాధానం వెనుక ఉన్న కారణం ఆధారంగా స్థాయిని నిర్ణయించాడు. మూడు పర్వతాల పని పియాజే స్వీయ కేంద్రీకరణ పరీక్ష.
కోల్బర్గ్ ప్రకారం ముఖ్యం సమాధానం (అవును/కాదు) కాదు, ఆ సమాధానానికి ఇచ్చే కారణం. ఒకే సమాధానం ఇచ్చినా వేర్వేరు కారణాలు వేర్వేరు దశలను చూపుతాయి. ఉదాహరణకు 'దొంగతనం తప్పు' అని ఇద్దరు చెప్పినా, ఒకరు 'శిక్ష పడుతుంది' అని, మరొకరు 'సమాజానికి నష్టం' అని కారణం చెబితే వారి దశలు వేరు.
కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతం ప్రధానంగా దేనిపై దృష్టి పెడుతుంది?
A. నైతిక ప్రవర్తన మాత్రమే
B. శారీరక వికాసం
C. భాషా వికాసం
D. నైతిక ఆలోచన (Moral Reasoning)
Answer & explanation
Correct: D — నైతిక ఆలోచన (Moral Reasoning)
కోల్బర్గ్ నైతిక ప్రవర్తన కంటే నైతిక ఆలోచనపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాడు; అందుకే దీన్ని నైతిక తర్కం సిద్ధాంతం అంటారు. నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక వికాసంపై ఆధారపడుతుందనేది కూడా ఇందులో భాగం.
కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతంలో దశల లక్షణాలకు సంబంధించి సరైనది ఏది?
A. దశలు నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి, వాటిని దాటవేయలేరు
B. అందరూ ఖచ్చితంగా చివరి దశ చేరతారు
C. దశల క్రమం వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారుతుంది
D. నైతిక వికాసానికి ఆలోచన పరిపక్వతతో సంబంధం లేదు
Answer & explanation
Correct: A — దశలు నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి, వాటిని దాటవేయలేరు
కోల్బర్గ్ దశలు నిర్ణీత క్రమంలో ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వస్తాయి; వయసుతో ముందుకు వెళ్తారు కానీ అందరూ చివరి దశ చేరరు. నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక పరిపక్వతపై ఆధారపడుతుంది.
కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతం ఏ మనస్తత్వవేత్త ఆలోచనలను విస్తరించింది?
A. సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
B. జీన్ పియాజే
C. ఎరిక్ ఎరిక్సన్
D. స్కిన్నర్
Answer & explanation
Correct: B — జీన్ పియాజే
కోల్బర్గ్ పియాజే చెప్పిన నైతిక వికాస ఆలోచనలను విస్తరించాడు; పియాజే రెండు దశలు కోల్బర్గ్ ప్రారంభ, చివరి స్థాయిలతో కనిపిస్తాయి. ఫ్రాయిడ్, ఎరిక్సన్, స్కిన్నర్ వేరే సిద్ధాంతాలకు చెందినవారు.
కోల్బర్గ్ సిద్ధాంతంపై ప్రకటనలు: 1) దశలు నిర్ణీత క్రమంలో వస్తాయి. 2) అందరూ చివరి దశకు చేరతారు. 3) నైతిక వికాసం సంజ్ఞానాత్మక వికాసంపై ఆధారపడుతుంది. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే
అందరూ చివరి దశకు చేరరని, సంప్రదాయ అనంతర స్థాయికి చాలామంది చేరరని నోట్స్ చెబుతుంది, కాబట్టి 2 తప్పు. దశల క్రమం, సంజ్ఞానాత్మక పరిపక్వతపై ఆధారం సరైనవి. గుర్తుంచుకోండి: కోల్బర్గ్ ప్రకారం వయసుతో ముందుకు వెళ్తారు కానీ ప్రతి ఒక్కరూ చివరి దశ చేరరు, ఇదే ఆ ఎంపికను తప్పు చేస్తుంది.
క్రింది వాటిలో కోల్బర్గ్ సిద్ధాంత లక్షణం కానిది (NOT) ఏది?
A. నైతిక ప్రవర్తన కంటే నైతిక ఆలోచనపై తక్కువ దృష్టి
B. మూడు స్థాయులు, ఆరు దశలు
C. నైతిక సందిగ్ధ కథల వాడకం
D. దశలు దాటవేయలేరు
Answer & explanation
Correct: A — నైతిక ప్రవర్తన కంటే నైతిక ఆలోచనపై తక్కువ దృష్టి
కోల్బర్గ్ నైతిక ఆలోచనపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాడు, అందుకే దీన్ని నైతిక తర్క సిద్ధాంతం అంటారు; 'తక్కువ దృష్టి' అనేది తప్పు. మిగతా మూడు ఈ సిద్ధాంత లక్షణాలే.
జతలు: 1) కోల్బర్గ్ – నైతిక తర్కం. 2) పియాజే – ది మోరల్ జడ్జిమెంట్ ఆఫ్ ది చైల్డ్. 3) గిల్లిగన్ – చైల్డ్హుడ్ అండ్ సొసైటీ. తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2
D. 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 3 మాత్రమే
'చైల్డ్హుడ్ అండ్ సొసైటీ' (1950) ఎరిక్సన్ పుస్తకం; గిల్లిగన్ పుస్తకం 'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' (1982). కాబట్టి 3వ జత తప్పు, 1, 2 సరైనవి. జతల్లో రచయిత–పుస్తకం పేర్లను కలపకూడదు: ఎరిక్సన్ 'చైల్డ్హుడ్ అండ్ సొసైటీ', గిల్లిగన్ 'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' రాశారు.