పెరుగుదల & వికాసం – సూత్రాలు (Growth & Development) · Practice MCQs

Correct: D — హరాక్ (Hurlock)

హరాక్ (Hurlock) వికాసాన్ని క్రమబద్ధమైన, పురోగమించే మార్పుల శ్రేణిగా నిర్వచించారు. గెసెల్ పరిపక్వతకు, స్కామన్ వృద్ధి వక్రాలకు, లోరెంజ్ ముద్రణకు సంబంధించినవారు.

Correct: A — పెరుగుదల, వికాసం

పొడవు పెరగడం కొలవగలిగే పరిమాణ మార్పు కాబట్టి పెరుగుదల; పూలు, కాయలు కాసే కొత్త సామర్థ్యం రావడం గుణాత్మక మార్పు కాబట్టి వికాసం. క్రమం తారుమారైన ఎంపిక తప్పు.

Correct: B — వికాసంలో పెరుగుదల అంతర్భాగం, కానీ పెరుగుదలలో వికాసం ఉండదు

వికాసం పరిమాణాత్మక, గుణాత్మక మార్పుల కలయిక కాబట్టి దానిలో పెరుగుదల భాగం; పెరుగుదల కేవలం పరిమాణం మాత్రమే కాబట్టి దానిలో గుణాత్మక వికాసం ఉండదు. రెండూ పర్యాయపదాలు కావు.

Correct: C — పెరుగుదల పరిపక్వతతో ఆగుతుంది; వికాసం నిరంతరం సాగుతుంది

శారీరక పెరుగుదల పరిపక్వత వచ్చాక ఆగిపోతుంది, కానీ వికాసం గర్భధారణ నుండి మరణం వరకు నిరంతరం కొనసాగుతుంది. మొదటి ఎంపికలో రెండింటి స్వభావం తారుమారైంది. కాబట్టి పెరుగుదలను 'పరిమిత కాలం', వికాసాన్ని 'జీవితకాల ప్రక్రియ' అని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: A — వికాసం

కొత్త నైపుణ్యం పొందడం గుణాత్మక మార్పు కాబట్టి ఇది వికాసం; కొలవగలిగే పరిమాణ మార్పు అయితే పెరుగుదల అయ్యేది. పరిణామం జాతి మార్పుకు సంబంధించినది, అనువంశికత జన్యు లక్షణాలను సూచిస్తుంది.

Correct: D — అప్పుడే సంపూర్ణ వికాసం అర్థమవుతుంది

వికాసం శారీరకంతో పాటు సంజ్ఞానాత్మక, భావోద్వేగ, సాంఘిక, నైతిక రంగాలను కలిపిన విస్తృత భావన, కాబట్టి అన్నింటినీ గమనిస్తేనే సంపూర్ణ చిత్రం తెలుస్తుంది. పెరుగుదలను కొలవడం సాధ్యమే.

Correct: C — సామాన్యం నుండి విశిష్టానికి (General to Specific)

పెద్ద, సాధారణ కదలికల నుండి సూక్ష్మ, ప్రత్యేక కదలికల వైపు వికాసం సాగడం ఈ సూత్రం. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం తల నుండి పాదాల దిశను సూచిస్తుంది, సమైక్యత భాగాలు కలవడాన్ని సూచిస్తుంది.

Correct: B — శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం

తల నియంత్రణ ముందు, కాళ్ల నియంత్రణ చివర వస్తుంది కాబట్టి ఇది తల నుండి పాదాల వైపు సాగే సూత్రం. సమీప-దూరాభిముఖం కేంద్రం నుండి అంచుల (భుజం → వేళ్లు) దిశను చెబుతుంది.

Correct: C — క్రమబద్ధత (Sequence)

వికాస క్రమం అందరిలో ఒకేలా ఉండటం క్రమబద్ధత సూత్రం. అయితే ఆ క్రమంలో వేగం బిడ్డకు బిడ్డకు మారడం వైయక్తిక భేదాల సూత్రం, కాబట్టి రెండింటినీ వేరు చేసి చూడాలి.

Correct: B — పరస్పర సంబంధం (Interrelation)

పరస్పర సంబంధ సూత్రం ప్రకారం ఒక రంగంలో వికాసం ఇతర రంగాలను ప్రభావితం చేస్తుంది; ఉదా: ఆరోగ్యం బాగున్న బిడ్డ చురుకుగా నేర్చుకుంటాడు. నిరంతరత, క్రమబద్ధత, సామాన్యం-విశిష్టం అనేవి వేరే సూత్రాలు.