పెరుగుదల & వికాసం – సూత్రాలు (Growth & Development) · Practice MCQs

Correct: A — పరిసరాలు (Environment)

పోషణ, ఆరోగ్యం, సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి బాహ్య కారకాలు కాబట్టి పరిసర ప్రభావాలు. అనువంశికత జన్యువుల ద్వారా వచ్చే అంతర్గత కారకం, పరిపక్వత అంతర్గత జీవ ప్రక్రియ.

Correct: D — లింగం (Sex)

నోట్స్‌లో లింగాన్ని ఒక కారకంగా పేర్కొని, బాలికల్లో యుక్తవయస్సు ముందుగా మొదలవుతుందని చెప్పారు. ఆహారం, భాష, సామాజిక పాత్ర కాదు, లింగ భేదమే ఈ తేడాకు నేరుగా సంబంధించింది.

Correct: A — పరిసరాల ప్రభావం

ఆహారం, ప్రేమ, పుస్తకాలు వంటి బాహ్య పరిస్థితులు వికాసాన్ని వేగవంతం చేయడం పరిసరాల ప్రభావం. పరిపక్వత అంతర్గత ప్రక్రియ కాబట్టి ఇక్కడ ప్రధాన కారణం కాదు. అంటే బిడ్డ చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం వికాస వేగంలో తేడాను కలిగించగలదు.

Correct: B — పరిపక్వత వచ్చాకే సంసిద్ధత వస్తుంది

శరీరం, మెదడు అంతర్గతంగా పరిపక్వత చెందాకే బిడ్డ ఆ పనికి సిద్ధంగా ఉంటాడు, అంటే సంసిద్ధత పరిపక్వత తర్వాత వస్తుంది. అందుకే సంసిద్ధత లేనప్పుడు బలవంతంగా నేర్పడం వ్యర్థం.

Correct: C — కాళ్ల కండరాలు ఇంకా పరిపక్వత చెందకపోవడం

పరుగెత్తడానికి కాళ్ల కండరాలు, నాడీ వ్యవస్థ పరిపక్వత చెందాలి; అది రాకముందు శిక్షణ ఫలితం ఇవ్వదు. ఇది గెసెల్ పరిపక్వత సిద్ధాంతానికి సరిపోయే ఉదాహరణ. కాబట్టి సంసిద్ధత లేకుండా చేసే శిక్షణ ఫలితం ఇవ్వదు, ఇదే పరిపక్వత–సంసిద్ధత పాఠం.

Correct: D — పరిపక్వత సహజం, అంతర్గతం; అభ్యసనం అనుభవం, శిక్షణ ద్వారా వస్తుంది

పరిపక్వత అంతర్గత జీవ ప్రక్రియ, అభ్యసనం బాహ్య అనుభవం వల్ల వస్తుంది; వికాసంలో రెండూ కలిసి పనిచేస్తాయి. ఇతర ఎంపికలు నోట్స్‌కు విరుద్ధమైనవి. ఈ రెండింటినీ కలిపి చూడాలి, ఎందుకంటే వికాసం పరిపక్వత, అభ్యసనం రెండింటి పరస్పర చర్య ఫలితం.

Correct: C — తొలిసారి చూసిన కదిలే వస్తువును (లోరెంజ్‌నే)

పుట్టిన వెంటనే తొలిసారి చూసిన కదిలే వస్తువును (ఇక్కడ లోరెంజ్‌ను) తల్లిగా భావించి వెంట నడవడాన్ని ముద్రణ అంటారు. ఇది సంక్లిష్ట కాలం భావనకు మంచి ఉదాహరణ. ఇదే ప్రయోగం ముద్రణ భావనను, అలాగే తొలి కాలంలో అనుభవాల ప్రాధాన్యాన్ని వివరించడానికి వాడతారు.

Correct: D — సంక్లిష్ట కాలం (Critical Period)

ఒక సామర్థ్యం వికసించడానికి అనుకూలమైన కాలంలో అవకాశం దొరకడం వల్ల చిన్నప్పుడే ఉచ్చారణ సులభంగా వస్తుంది; పెద్దయ్యాక కష్టమవుతుంది. ఇది సంక్లిష్ట కాలం ప్రభావం.

Correct: A — స్నేహాలు, స్వతంత్రత

నోట్స్ ప్రకారం శైశవంలో నడవడం, బాల్యంలో చదవడం-రాయడం, కౌమారంలో స్నేహాలు, స్వతంత్రత వికాస కృత్యాలు. కాబట్టి నడక, చదువు అనేవి కౌమార కృత్యాలు కావు. ఈ కృత్యాలు సాధించడం ఆ దశకు తగిన వికాసానికి సూచికగా భావిస్తారు.

Correct: B — అసంతృప్తి, తర్వాతి దశలో కష్టాలు

హావిగ్‌హర్స్ట్ భావన ప్రకారం కృత్యాలు సాధిస్తే సంతోషం కలిగి తర్వాతి దశ సులభమవుతుంది; విఫలమైతే అసంతృప్తి, కష్టాలు ఎదురవుతాయి. కాబట్టి 'ప్రభావం ఉండదు' అనేది తప్పు.