ఇంద్రియ చాలక దశ – వస్తు స్థిరత్వం (Sensorimotor Stage, Object Permanence)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఇంద్రియ చాలక దశ – వస్తు స్థిరత్వం (Sensorimotor Stage, Object Permanence) in సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కళ్ల ముందు లేని వస్తువు కూడా ఉనికిలో ఉంటుందని తెలుసుకోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. పరిరక్షణ (Conservation)
B. వస్తు స్థిరత్వం (Object Permanence)
C. సజీవారోపణ (Animism)
D. వికేంద్రీకరణ (Decentration)
Answer & explanation
Correct: B — వస్తు స్థిరత్వం (Object Permanence)
వస్తు స్థిరత్వం ఇంద్రియ చాలక దశలో వికసించే భావన; దీనికి ముందు బిడ్డ 'కంటికి కనబడకపోతే లేనట్టే' అనుకుంటాడు. పరిరక్షణ, వికేంద్రీకరణ మూర్త దశ భావనలు కాగా, సజీవారోపణ పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం.
వస్తు స్థిరత్వం (Object Permanence) సుమారు ఏ వయసులో వికసిస్తుంది?
A. సుమారు 2 నెలలు
B. సుమారు 8–9 నెలలు
C. సుమారు 3 సంవత్సరాలు
D. సుమారు 6 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 8–9 నెలలు
నోట్స్ ప్రకారం వస్తు స్థిరత్వం సుమారు 8–9 నెలల వయసులో వికసిస్తుంది; బొమ్మను గుడ్డతో కప్పితే బిడ్డ వెతకడం ఇందుకు సూచిక. 2 నెలల శిశువుకు ఇంకా ఈ భావన ఉండదు, 3 లేదా 6 సంవత్సరాలు అనేవి చాలా ఆలస్యమైన వయసులు.
చిన్న పిల్లలకు 'పీకాబూ (Peek-a-boo)' ఆట ఆనందం ఇవ్వడానికి కారణమైన భావన ఏది?
A. వస్తు స్థిరత్వం
B. స్వీయ కేంద్రీకరణ
C. ప్రతివర్తనం
D. క్రమీకరణ
Answer & explanation
Correct: A — వస్తు స్థిరత్వం
ముఖాన్ని చేతులతో కప్పి మళ్లీ చూపినప్పుడు, మాయమైన వ్యక్తి తిరిగి వచ్చాడనే వస్తు స్థిరత్వ భావన ఏర్పడుతున్నందున బిడ్డ నవ్వుతాడు. స్వీయ కేంద్రీకరణ, ప్రతివర్తనం, క్రమీకరణ తర్వాతి దశల భావనలు, ఈ ఆటతో సంబంధం లేనివి.
గిలక్కాయ ఊపితే శబ్దం వస్తుందని తెలుసుకుని ఆ చర్యను బిడ్డ మళ్లీ మళ్లీ చేయడాన్ని పియాజే ఏమన్నారు?
A. సజీవారోపణ
B. పరిరక్షణ
C. వృత్తాకార చర్యలు (Circular Reactions)
D. పరికల్పనాత్మక తర్కం
Answer & explanation
Correct: C — వృత్తాకార చర్యలు (Circular Reactions)
ఒక యాదృచ్ఛిక చర్య ఫలితం నచ్చితే దాన్ని పదే పదే చేయడాన్ని ఇంద్రియ చాలక దశలో వృత్తాకార చర్యలు అంటారు. సజీవారోపణ పూర్వ ప్రచాలక దశది, పరిరక్షణ మూర్త దశది, పరికల్పనాత్మక తర్కం ఔపచారిక దశది.
ఇంద్రియ చాలక దశ చివరిలో బిడ్డ సాధించే ముఖ్యమైన విజయం ఏది?
A. పరిరక్షణ భావన
B. వస్తువు లేకపోయినా మనసులో ఊహించుకోగలగడం (మానసిక ప్రాతినిధ్యం)
C. అమూర్త తర్కం
D. వర్గీకరణ నైపుణ్యం
Answer & explanation
Correct: B — వస్తువు లేకపోయినా మనసులో ఊహించుకోగలగడం (మానసిక ప్రాతినిధ్యం)
ఈ దశ చివరి సాధన మానసిక ప్రాతినిధ్యం, అంటే వస్తువు కళ్ల ముందు లేకపోయినా దాన్ని మనసులో ఊహించుకోవడం; ఇదే తర్వాతి దశకు ద్వారం. పరిరక్షణ, వర్గీకరణ మూర్త దశలో, అమూర్త తర్కం ఔపచారిక దశలో వస్తాయి.
ఈ దశలో ఆరు ఉప దశలు ఉన్నాయి: ప్రతీకారాలు, ప్రాథమిక వృత్తాకార చర్యలు, ద్వితీయ వృత్తాకార చర్యలు, ద్వితీయ స్కీమాల సమన్వయం, తృతీయ వృత్తాకార చర్యలు, మానసిక ప్రాతినిధ్యం. పియాజే మొత్తం దశల సంఖ్య నాలుగు, దాన్ని ఉప దశల సంఖ్యతో కలపకూడదు.
ఇంద్రియ చాలక దశలోని వస్తు స్థిరత్వం గురించి ప్రకటనలు: 1) ఇది ఇంద్రియ చాలక దశలో వికసిస్తుంది. 2) సుమారు 8–9 నెలలకు కనిపిస్తుంది. 3) ఇది పూర్వ ప్రచాలక దశలో మాత్రమే వికసిస్తుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
వస్తు స్థిరత్వం 0–2 ఏళ్ల ఇంద్రియ చాలక దశలో, సుమారు 8–9 నెలల వయసులో ఏర్పడుతుంది, కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు ఎందుకంటే పూర్వ ప్రచాలక దశ నాటికే ఈ భావన ఏర్పడి ఉంటుంది.
క్రింది వాటిలో ఇంద్రియ చాలక దశకు చెందని (odd one out) అంశం ఏది?
A. వృత్తాకార చర్యలు
B. వస్తు స్థిరత్వం
C. సజీవారోపణ
D. మానసిక ప్రాతినిధ్యం
Answer & explanation
Correct: C — సజీవారోపణ
సజీవారోపణ పూర్వ ప్రచాలక దశ (2–7 ఏళ్లు) లక్షణం. వృత్తాకార చర్యలు, వస్తు స్థిరత్వం, మానసిక ప్రాతినిధ్యం అన్నీ 0–2 ఏళ్ల ఇంద్రియ చాలక దశ అంశాలే. కాబట్టి ఈ నాలుగింటిలో సజీవారోపణ ఒక్కటే తర్వాతి (2–7 ఏళ్ల) దశకు చెందినది.