సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget) · Practice MCQs

Correct: A — స్విట్జర్లాండ్

జీన్ పియాజే (1896–1980) స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన మనస్తత్వవేత్త; పిల్లలు ఎలా ఆలోచిస్తారో అధ్యయనం చేశారు. వైగాట్స్కీ రష్యన్, ఎరిక్‌సన్ జర్మనీలో పుట్టి అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు, కోల్‌బర్గ్ అమెరికన్ కాబట్టి ఆ దేశాలు పియాజేకు సరిపోవు.

Correct: B — సంజ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతం (Cognitive Development Theory)

పియాజే పిల్లలు తెలుసుకోవడం, ఆలోచించడం, సమస్యలు పరిష్కరించడం ఎలా వికసిస్తాయో వివరించారు, అందుకే ఇది సంజ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతం. మనో-సాంఘిక సిద్ధాంతం ఎరిక్‌సన్‌ది, మనోలైంగిక సిద్ధాంతం ఫ్రాయిడ్‌ది, నైతిక తర్కం కోల్‌బర్గ్‌ది.

Correct: C — సంయోగీకరణ (Assimilation)

సంయోగీకరణ అంటే ఉన్న ఆలోచనా నమూనాలోనే కొత్త అనుభవాన్ని ఇమిడ్చుకోవడం. అనుకూలనంలో పాత స్కీమానే మార్చుకుంటాం, సమతౌల్యీకరణ రెండింటి మధ్య సమతుల్యం సాధించే ప్రక్రియ, సంఘటన స్కీమాలను క్రమబద్ధంగా కూర్చుకోవడం.

Correct: D — సమతౌల్యీకరణ (Equilibration)

సమతౌల్యీకరణను పియాజే వికాసానికి చోదక శక్తిగా పేర్కొన్నారు: పాత స్కీమా కొత్త అనుభవాన్ని వివరించలేనప్పుడు అసమతుల్యత వచ్చి, బిడ్డ ఆలోచనను మార్చుకుని మళ్లీ సమతుల్యత సాధిస్తాడు. అనుసరణ అనేది సంయోగీకరణ + అనుకూలనం కలిపిన విస్తృత పదం.

Correct: C — పుట్టుక నుండి 2 సంవత్సరాలు

పియాజే నాలుగు దశల్లో మొదటిది ఇంద్రియ చాలక దశ, ఇది 0–2 ఏళ్లు. 2–7 ఏళ్లు పూర్వ ప్రచాలక, 7–11 ఏళ్లు మూర్త ప్రచాలక, 11+ ఔపచారిక దశలకు చెందుతాయి; ఇ–పూ–మూ–అ క్రమం గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు

మూర్త ప్రచాలక దశ సుమారు 7–11 ఏళ్లు; ఈ వయసులో తార్కిక ఆలోచన మొదలవుతుంది కానీ ప్రత్యక్ష వస్తువులపైనే ఆధారపడుతుంది. 2–7 ఏళ్లు పూర్వ ప్రచాలక దశ, 0–2 ఇంద్రియ చాలక దశ కాబట్టి ఆ ఎంపికలు సరికావు.

Correct: A — సుమారు 11 సంవత్సరాల నుండి

ఔపచారిక ప్రచాలక దశ సుమారు 11 ఏళ్ల నుండి వయోజనం వరకు ఉంటుంది; ఈ దశలో అమూర్త, ఊహాత్మక ఆలోచన సాధ్యమవుతుంది. 7 ఏళ్ల నుండి మొదలయ్యేది మూర్త ప్రచాలక దశ, 2 ఏళ్ల నుండి పూర్వ ప్రచాలక దశ.

Correct: B — వస్తు స్థిరత్వం (Object Permanence)

వస్తు స్థిరత్వం ఇంద్రియ చాలక దశలో వికసించే భావన; దీనికి ముందు బిడ్డ 'కంటికి కనబడకపోతే లేనట్టే' అనుకుంటాడు. పరిరక్షణ, వికేంద్రీకరణ మూర్త దశ భావనలు కాగా, సజీవారోపణ పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం.

Correct: B — సుమారు 8–9 నెలలు

నోట్స్ ప్రకారం వస్తు స్థిరత్వం సుమారు 8–9 నెలల వయసులో వికసిస్తుంది; బొమ్మను గుడ్డతో కప్పితే బిడ్డ వెతకడం ఇందుకు సూచిక. 2 నెలల శిశువుకు ఇంకా ఈ భావన ఉండదు, 3 లేదా 6 సంవత్సరాలు అనేవి చాలా ఆలస్యమైన వయసులు.

Correct: A — వస్తు స్థిరత్వం

ముఖాన్ని చేతులతో కప్పి మళ్లీ చూపినప్పుడు, మాయమైన వ్యక్తి తిరిగి వచ్చాడనే వస్తు స్థిరత్వ భావన ఏర్పడుతున్నందున బిడ్డ నవ్వుతాడు. స్వీయ కేంద్రీకరణ, ప్రతివర్తనం, క్రమీకరణ తర్వాతి దశల భావనలు, ఈ ఆటతో సంబంధం లేనివి.