పూర్వ ప్రచాలక దశ – స్వీయ కేంద్రీకరణ, సజీవారోపణ (Preoperational Stage)
Free practice MCQs with answers and explanations for పూర్వ ప్రచాలక దశ – స్వీయ కేంద్రీకరణ, సజీవారోపణ (Preoperational Stage) in సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
నిర్జీవ వస్తువులకు కూడా ప్రాణం ఉందని భావించడాన్ని ఏమంటారు?
A. కృత్రిమవాదం (Artificialism)
B. కేంద్రీకరణ (Centration)
C. అప్రతివర్తనం (Irreversibility)
D. సజీవారోపణ (Animism)
Answer & explanation
Correct: D — సజీవారోపణ (Animism)
సజీవారోపణ పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం, ఉదా: 'బొమ్మ ఏడుస్తోంది'. కృత్రిమవాదం అంటే ప్రకృతిలోని ప్రతిదీ మనుషులే చేశారనుకోవడం, కేంద్రీకరణ ఒకే లక్షణంపై దృష్టి పెట్టడం, అప్రతివర్తనం చర్యను వెనక్కి ఆలోచించలేకపోవడం.
ఇతరుల దృష్టికోణాన్ని అర్థం చేసుకోలేక, తనకు కనిపించేదే అందరికీ కనిపిస్తుందనుకోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. సజీవారోపణ (Animism)
B. వర్గీకరణ (Classification)
C. స్వీయ కేంద్రీకరణ (Egocentrism)
D. సమతౌల్యీకరణ (Equilibration)
Answer & explanation
Correct: C — స్వీయ కేంద్రీకరణ (Egocentrism)
స్వీయ కేంద్రీకరణ స్వార్థం కాదు, ఆలోచనా పరిమితి; పియాజే దీన్ని మూడు పర్వతాల పనితీరు (Three Mountains Task) ద్వారా పరీక్షించారు. సజీవారోపణ నిర్జీవాలకు ప్రాణం ఆపాదించడం, వర్గీకరణ సారూప్యత ఆధారంగా సమూహాలు చేయడం.
పూర్వ ప్రచాలక దశ (Preoperational Stage) ఏ వయసు మధ్య ఉంటుంది?
A. 0 నుండి 2 సంవత్సరాలు
B. 7 నుండి 11 సంవత్సరాలు
C. 11 నుండి 15 సంవత్సరాలు
D. 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: D — 2 నుండి 7 సంవత్సరాలు
పూర్వ ప్రచాలక దశ 2–7 ఏళ్లు; భాష, చిహ్నాలు, కల్పనా ఆటలు వికసిస్తాయి కానీ తార్కికత తక్కువగా ఉంటుంది. 0–2 ఇంద్రియ చాలక దశ, 7–11 మూర్త ప్రచాలక దశ కావడంతో ఇతర ఎంపికలు తప్పు.
ఫోన్లో తాతయ్యతో మాట్లాడుతూ 'ఇదిగో ఈ బొమ్మ చూడు' అని చూపించే బిడ్డ ప్రవర్తనకు కారణమైన లక్షణం ఏది?
A. అప్రతివర్తనం
B. స్వీయ కేంద్రీకరణ
C. వికేంద్రీకరణ
D. క్రమీకరణ
Answer & explanation
Correct: B — స్వీయ కేంద్రీకరణ
తాతయ్యకు అది కనిపించదని అర్థం చేసుకోలేకపోవడం ఇతరుల దృష్టికోణాన్ని గ్రహించలేని స్వీయ కేంద్రీకరణ. వికేంద్రీకరణ, క్రమీకరణ మూర్త దశలో వచ్చే సామర్థ్యాలు; అప్రతివర్తనం చర్యను వెనక్కి ఆలోచించలేకపోవడం.
'సూర్యుడు నిద్రపోతున్నాడు' అని చెప్పే 4 ఏళ్ల బిడ్డ ఆలోచనను పియాజే ఏ పేరుతో వివరించారు?
A. సజీవారోపణ
B. కృత్రిమవాదం
C. ప్రతివర్తనం
D. పరిరక్షణ
Answer & explanation
Correct: A — సజీవారోపణ
సూర్యుడికి నిద్ర ఉందనడం నిర్జీవానికి ప్రాణం ఉందనే సజీవారోపణ. కృత్రిమవాదంలో 'ఆకాశాన్ని మనుషులే తయారుచేశారు' అనేలా ప్రకృతి అంతా మానవ నిర్మితమనుకుంటారు; ప్రతివర్తనం, పరిరక్షణ ఈ దశలో ఇంకా వికసించవు.
పూర్వ ప్రచాలక దశలోని అంతర్దృష్టి (Intuitive) ఉప దశ సుమారు ఏ వయసులో ఉంటుంది?
A. 0–2 సంవత్సరాలు
B. 2–4 సంవత్సరాలు
C. 7–11 సంవత్సరాలు
D. 4–7 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: D — 4–7 సంవత్సరాలు
పూర్వ ప్రచాలక దశలో 2–4 ఏళ్లు పూర్వ భావనా దశ, 4–7 ఏళ్లు అంతర్దృష్టి దశ. 2–4 ఏళ్లు రెండో ఉప దశ కాదు, మొదటిది; 0–2 మరియు 7–11 ఏళ్లు ఇతర ప్రధాన దశలకు చెందుతాయి.
క్రింది వాటిలో పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం కానిది (odd one out) ఏది?
A. సజీవారోపణ
B. ప్రతివర్తనం (Reversibility)
C. కేంద్రీకరణ
D. అప్రతివర్తనం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతివర్తనం (Reversibility)
ప్రతివర్తనం, అంటే చర్యను మనసులో వెనక్కి తిప్పగలగడం, మూర్త ప్రచాలక దశ సామర్థ్యం. సజీవారోపణ, కేంద్రీకరణ, అప్రతివర్తనం పూర్వ ప్రచాలక దశ పరిమితులు; అప్రతివర్తనం ప్రతివర్తనానికి వ్యతిరేకం.
స్వీయ కేంద్రీకరణ గురించి ప్రకటనలు: 1) ఇది బిడ్డ స్వార్థానికి నిదర్శనం. 2) ఇది ఆలోచనా పరిమితి. 3) పియాజే దీన్ని మూడు పర్వతాల పనితీరుతో పరీక్షించారు. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 2 మరియు 3 మాత్రమే
నోట్స్ స్పష్టంగా చెప్పినట్లు స్వీయ కేంద్రీకరణ స్వార్థం కాదు, అభివృద్ధి దశలో ఉన్న ఆలోచనా పరిమితి, కాబట్టి 1 తప్పు. 2, 3 సరైనవి; ఇతరుల దృష్టికోణం అర్థం చేసుకోగలరో లేదో మూడు పర్వతాల పనితో పరీక్షించారు.
A. సజీవారోపణ – ఒకే లక్షణంపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టడం
B. కృత్రిమవాదం – ప్రకృతిలోని ప్రతిదీ మనుషులే చేశారనుకోవడం
C. కేంద్రీకరణ – నిర్జీవ వస్తువులకు ప్రాణం ఉందనుకోవడం
D. అప్రతివర్తనం – ఇతరుల దృష్టికోణం అర్థం చేసుకోలేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — కృత్రిమవాదం – ప్రకృతిలోని ప్రతిదీ మనుషులే చేశారనుకోవడం
కృత్రిమవాదం అంటే సూర్యుడు, చంద్రుడు వంటివి కూడా మనుషులే తయారుచేశారనుకోవడం. సజీవారోపణ నిర్జీవాలకు ప్రాణం ఆపాదించడం, కేంద్రీకరణ ఒకే లక్షణంపై దృష్టి, అప్రతివర్తనం చర్యను వెనక్కి ఆలోచించలేకపోవడం; ఇతర ఎంపికల్లో వీటి అర్థాలు తారుమారయ్యాయి.