సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget): పియాజే సిద్ధాంతం పరిచయం – స్కీమా, సంయోగీకరణ, అనుకూలనం (Piaget Key Terms)
Free practice MCQs with answers and explanations for పియాజే సిద్ధాంతం పరిచయం – స్కీమా, సంయోగీకరణ, అనుకూలనం (Piaget Key Terms) in సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సంజ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన జీన్ పియాజే ఏ దేశానికి చెందిన మనస్తత్వవేత్త?
A. స్విట్జర్లాండ్
B. అమెరికా
C. జర్మనీ
D. రష్యా
Answer & explanation
Correct: A — స్విట్జర్లాండ్
జీన్ పియాజే (1896–1980) స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన మనస్తత్వవేత్త; పిల్లలు ఎలా ఆలోచిస్తారో అధ్యయనం చేశారు. వైగాట్స్కీ రష్యన్, ఎరిక్‌సన్ జర్మనీలో పుట్టి అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు, కోల్‌బర్గ్ అమెరికన్ కాబట్టి ఆ దేశాలు పియాజేకు సరిపోవు.
పియాజే సిద్ధాంతాన్ని సాధారణంగా ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
A. మనో-సాంఘిక వికాస సిద్ధాంతం
B. సంజ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతం (Cognitive Development Theory)
C. నైతిక తర్క సిద్ధాంతం
D. మనోలైంగిక వికాస సిద్ధాంతం
Answer & explanation
Correct: B — సంజ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతం (Cognitive Development Theory)
పియాజే పిల్లలు తెలుసుకోవడం, ఆలోచించడం, సమస్యలు పరిష్కరించడం ఎలా వికసిస్తాయో వివరించారు, అందుకే ఇది సంజ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతం. మనో-సాంఘిక సిద్ధాంతం ఎరిక్‌సన్‌ది, మనోలైంగిక సిద్ధాంతం ఫ్రాయిడ్‌ది, నైతిక తర్కం కోల్‌బర్గ్‌ది.
కొత్త సమాచారాన్ని బిడ్డ ఇప్పటికే ఉన్న స్కీమాలో చేర్చుకునే ప్రక్రియను ఏమంటారు?
A. అనుకూలనం (Accommodation)
B. సమతౌల్యీకరణ (Equilibration)
C. సంయోగీకరణ (Assimilation)
D. సంఘటన (Organization)
Answer & explanation
Correct: C — సంయోగీకరణ (Assimilation)
సంయోగీకరణ అంటే ఉన్న ఆలోచనా నమూనాలోనే కొత్త అనుభవాన్ని ఇమిడ్చుకోవడం. అనుకూలనంలో పాత స్కీమానే మార్చుకుంటాం, సమతౌల్యీకరణ రెండింటి మధ్య సమతుల్యం సాధించే ప్రక్రియ, సంఘటన స్కీమాలను క్రమబద్ధంగా కూర్చుకోవడం.
పియాజే ప్రకారం సంయోగీకరణ, అనుకూలనం మధ్య సమతుల్యం సాధించే ప్రక్రియ ఏది?
A. అనుసరణ (Adaptation)
B. సంఘటన (Organization)
C. పరిరక్షణ (Conservation)
D. సమతౌల్యీకరణ (Equilibration)
Answer & explanation
Correct: D — సమతౌల్యీకరణ (Equilibration)
సమతౌల్యీకరణను పియాజే వికాసానికి చోదక శక్తిగా పేర్కొన్నారు: పాత స్కీమా కొత్త అనుభవాన్ని వివరించలేనప్పుడు అసమతుల్యత వచ్చి, బిడ్డ ఆలోచనను మార్చుకుని మళ్లీ సమతుల్యత సాధిస్తాడు. అనుసరణ అనేది సంయోగీకరణ + అనుకూలనం కలిపిన విస్తృత పదం.
ఒక బిడ్డ మొదటిసారి పిల్లిని చూసి 'కుక్క' అన్నాడు. ఇది పియాజే ప్రకారం ఏ ప్రక్రియ?
A. అనుకూలనం
B. సమతౌల్యీకరణ
C. కృత్రిమవాదం
D. సంయోగీకరణ
Answer & explanation
Correct: D — సంయోగీకరణ
బిడ్డ కొత్త జంతువును తన దగ్గర ఉన్న 'కుక్క' స్కీమాలోనే చేర్చుకున్నాడు, అంటే స్కీమా మారలేదు; ఇదే సంయోగీకరణ. 'ఇది కుక్క కాదు, పిల్లి' అని తెలుసుకుని కొత్త స్కీమా చేసుకుంటే అది అనుకూలనం అవుతుంది.
కోడిని 'పక్షి' స్కీమాలో చేర్చుకున్న బిడ్డ, పెంగ్విన్ ఎగరదని తెలిసి తన పక్షి స్కీమాను సవరించుకున్నాడు. ఈ రెండో చర్య ఏమిటి?
A. అనుకూలనం (Accommodation)
B. సంయోగీకరణ (Assimilation)
C. సజీవారోపణ (Animism)
D. పరిరక్షణ (Conservation)
Answer & explanation
Correct: A — అనుకూలనం (Accommodation)
కొత్త సమాచారం పాత స్కీమాకు సరిపోనప్పుడు ఆ స్కీమానే మార్చుకోవడం అనుకూలనం. మొదటి చర్య (కోడిని పక్షిగా చేర్చుకోవడం) సంయోగీకరణ. సజీవారోపణ, పరిరక్షణ అనేవి స్కీమా మార్పుతో సంబంధం లేని ఇతర భావనలు.
సంయోగీకరణ, అనుకూలనం రెండూ కలిసి పరిసరాలకు అనుగుణంగా మారే ప్రక్రియను ఏమంటారు?
A. సంఘటన (Organization)
B. అనుసరణ (Adaptation)
C. సంకేత ఆట (Symbolic play)
D. క్రమీకరణ (Seriation)
Answer & explanation
Correct: B — అనుసరణ (Adaptation)
పియాజే ప్రకారం అనుసరణలో సంయోగీకరణ, అనుకూలనం రెండూ ఇమిడి ఉంటాయి. సంఘటన స్కీమాలను క్రమబద్ధంగా కూర్చుకోవడాన్ని సూచిస్తుంది, క్రమీకరణ వస్తువులను వరుసగా అమర్చడం (మూర్త దశ), సంకేత ఆట పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం.
పియాజే భావనలపై ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1) సంయోగీకరణలో కొత్త సమాచారం కోసం పాత స్కీమా మారుతుంది. 2) అనుకూలనంలో స్కీమా మార్పు లేదా కొత్త స్కీమా తయారవుతుంది. 3) సమతౌల్యీకరణ వికాసానికి చోదక శక్తి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటన 1 తప్పు: సంయోగీకరణలో స్కీమా మారదు, కొత్త సమాచారాన్ని అదే స్కీమాలో చేర్చుకుంటారు. ప్రకటన 2 అనుకూలనం నిర్వచనం కాగా, ప్రకటన 3 నోట్స్ చెప్పిన సమతౌల్యీకరణ పాత్ర; కాబట్టి 2, 3 సరైనవి.