సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget) · Practice MCQs

Correct: A — సజీవారోపణ

సూర్యుడికి నిద్ర ఉందనడం నిర్జీవానికి ప్రాణం ఉందనే సజీవారోపణ. కృత్రిమవాదంలో 'ఆకాశాన్ని మనుషులే తయారుచేశారు' అనేలా ప్రకృతి అంతా మానవ నిర్మితమనుకుంటారు; ప్రతివర్తనం, పరిరక్షణ ఈ దశలో ఇంకా వికసించవు.

Correct: D — 4–7 సంవత్సరాలు

పూర్వ ప్రచాలక దశలో 2–4 ఏళ్లు పూర్వ భావనా దశ, 4–7 ఏళ్లు అంతర్‌దృష్టి దశ. 2–4 ఏళ్లు రెండో ఉప దశ కాదు, మొదటిది; 0–2 మరియు 7–11 ఏళ్లు ఇతర ప్రధాన దశలకు చెందుతాయి.

Correct: A — రెండింటిలో నీరు సమానం

మూర్త దశ పిల్లలకు పరిరక్షణ భావన ఉంటుంది కాబట్టి ఆకారం మారినా పరిమాణం మారదని చెబుతారు. పూర్వ ప్రచాలక దశ పిల్లలు పొడవు అనే ఒకే లక్షణంపై (కేంద్రీకరణ) దృష్టి పెట్టి 'పొడవైన గ్లాసులో ఎక్కువ' అంటారు.

Correct: B — ప్రతివర్తనం (Reversibility)

చర్యను మనసులో వెనక్కి తిప్పి ఆలోచించగలగడం ప్రతివర్తనం; ఇది మూర్త ప్రచాలక దశ లక్షణం. దీనికి వ్యతిరేకంగా పూర్వ ప్రచాలక దశలో అప్రతివర్తనం ఉంటుంది; కేంద్రీకరణ ఒకే అంశంపై దృష్టి పెట్టడం.

Correct: C — క్రమీకరణ (Seriation)

పొడవు, బరువు వంటి లక్షణం ఆధారంగా వస్తువులను వరుసగా పేర్చడం క్రమీకరణ. వర్గీకరణలో సారూప్యత ఆధారంగా సమూహాలుగా విభజిస్తారు; ఇవి రెండూ మూర్త దశ సామర్థ్యాలు, కాగా కృత్రిమవాదం పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం.

Correct: D — ఔపచారిక ప్రచాలక దశ

ప్రత్యక్ష వస్తువులు లేకుండా మాటల్లో ఇచ్చిన ప్రతిపాదనలపై తర్కించడం (propositional thinking) ఔపచారిక దశ లక్షణం. మూర్త దశలో ఇలాంటి అమూర్త ప్రశ్నలు కష్టంగా ఉంటాయి.

Correct: C — ఊహాత్మక ప్రేక్షకులు (Imaginary audience)

కౌమార స్వీయ కేంద్రీకరణలో భాగంగా వ్యక్తి తనను అందరూ గమనిస్తున్నారనుకుంటాడు; దీన్నే ఊహాత్మక ప్రేక్షకులు అంటారు, ఇది ఔపచారిక దశలో కనిపిస్తుంది. వస్తు స్థిరత్వం ఇంద్రియ చాలక దశ భావన, వర్గీకరణ మూర్త దశ నైపుణ్యం.

Correct: D — బిడ్డ ఒంటరిగా చేయగలిగిన దానికీ, సహాయంతో చేయగలిగిన దానికీ మధ్య ఖాళీ

ZPD అనేది బిడ్డ ఇప్పుడు స్వతంత్రంగా చేయగలిగే స్థాయి, సహాయంతో చేయగల స్థాయి మధ్య ఉన్న పరిధి; ఇక్కడే బోధన అత్యంత ప్రభావవంతం. ఒంటరిగా చేయగలిగే పనులే కాదు, సహాయం ఉన్నా చేయలేని పనులు కూడా ZPD బయట ఉంటాయి.

Correct: A — వైగాట్స్కీ

వైగాట్స్కీ దృష్టిలో పెద్దలు, తోటివారి సహాయంతో జరిగే అభ్యసనం వికాసాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తుంది. పియాజే దీనికి విరుద్ధంగా వికాసం ముందు, అభ్యసనం తర్వాత అన్నారు; గెసెల్ పరిపక్వతకు, స్కామన్ అవయవాల వృద్ధి వక్రాలకు సంబంధించినవారు.

Correct: B — బొమ్మలు, చిత్రాల ద్వారా ప్రాతినిధ్యం

బ్రూనర్ రూపాలు: క్రియా (చర్యలు), ప్రతిమా (బొమ్మలు/చిత్రాలు), సంకేత (భాష, సంఖ్యలు). భిన్నాలు నేర్పేటప్పుడు రొట్టె ముక్కలు (క్రియా) → బొమ్మలు (ప్రతిమా) → సంఖ్యలు (సంకేత) అనే క్రమం ఈ ఆలోచనకు సరిపోతుంది.