సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget) · Practice MCQs

Correct: D — సంయోగీకరణ

బిడ్డ కొత్త జంతువును తన దగ్గర ఉన్న 'కుక్క' స్కీమాలోనే చేర్చుకున్నాడు, అంటే స్కీమా మారలేదు; ఇదే సంయోగీకరణ. 'ఇది కుక్క కాదు, పిల్లి' అని తెలుసుకుని కొత్త స్కీమా చేసుకుంటే అది అనుకూలనం అవుతుంది.

Correct: A — అనుకూలనం (Accommodation)

కొత్త సమాచారం పాత స్కీమాకు సరిపోనప్పుడు ఆ స్కీమానే మార్చుకోవడం అనుకూలనం. మొదటి చర్య (కోడిని పక్షిగా చేర్చుకోవడం) సంయోగీకరణ. సజీవారోపణ, పరిరక్షణ అనేవి స్కీమా మార్పుతో సంబంధం లేని ఇతర భావనలు.

Correct: B — అనుసరణ (Adaptation)

పియాజే ప్రకారం అనుసరణలో సంయోగీకరణ, అనుకూలనం రెండూ ఇమిడి ఉంటాయి. సంఘటన స్కీమాలను క్రమబద్ధంగా కూర్చుకోవడాన్ని సూచిస్తుంది, క్రమీకరణ వస్తువులను వరుసగా అమర్చడం (మూర్త దశ), సంకేత ఆట పూర్వ ప్రచాలక దశ లక్షణం.

Correct: C — మూర్త ప్రచాలక దశ

ప్రత్యక్ష వస్తువులపై తార్కికంగా ఆలోచించడం, అమూర్త సమస్యలు కష్టంగా ఉండటం మూర్త ప్రచాలక దశ (7–11 ఏళ్లు) లక్షణాలు. ఔపచారిక దశలో వస్తువులు లేకుండానే తర్కించగలరు; పూర్వ ప్రచాలక దశలో తార్కికతే పూర్తిగా లేదు.

Correct: A — ఔపచారిక (అమూర్త) ప్రచాలక దశ

ఊహాత్మక పరిస్థితులను పరికల్పనలుగా తీసుకుని ఆలోచించడం ఔపచారిక దశ (11+) ప్రత్యేకత. మూర్త దశ పిల్లలు వాస్తవంగా చూడగలిగే వాటిపైనే తర్కిస్తారు; పూర్వ ప్రచాలక, ఇంద్రియ చాలక దశల పిల్లలు ఇంకా తక్కువ స్థాయిలో ఉంటారు.

Correct: D — పూర్వ ప్రచాలక దశ

కల్పనా (సంకేత) ఆటలు, నిర్జీవ వస్తువులను సజీవంగా భావించడం పూర్వ ప్రచాలక దశ (2–7 ఏళ్లు) లక్షణాలు. ఇంద్రియ చాలక దశ 2 ఏళ్ల లోపే; మూర్త, ఔపచారిక దశల్లో పిల్లలు ఇలా భావించరు.

Correct: C — వృత్తాకార చర్యలు (Circular Reactions)

ఒక యాదృచ్ఛిక చర్య ఫలితం నచ్చితే దాన్ని పదే పదే చేయడాన్ని ఇంద్రియ చాలక దశలో వృత్తాకార చర్యలు అంటారు. సజీవారోపణ పూర్వ ప్రచాలక దశది, పరిరక్షణ మూర్త దశది, పరికల్పనాత్మక తర్కం ఔపచారిక దశది.

Correct: B — వస్తువు లేకపోయినా మనసులో ఊహించుకోగలగడం (మానసిక ప్రాతినిధ్యం)

ఈ దశ చివరి సాధన మానసిక ప్రాతినిధ్యం, అంటే వస్తువు కళ్ల ముందు లేకపోయినా దాన్ని మనసులో ఊహించుకోవడం; ఇదే తర్వాతి దశకు ద్వారం. పరిరక్షణ, వర్గీకరణ మూర్త దశలో, అమూర్త తర్కం ఔపచారిక దశలో వస్తాయి.

Correct: C — ఆరు

ఈ దశలో ఆరు ఉప దశలు ఉన్నాయి: ప్రతీకారాలు, ప్రాథమిక వృత్తాకార చర్యలు, ద్వితీయ వృత్తాకార చర్యలు, ద్వితీయ స్కీమాల సమన్వయం, తృతీయ వృత్తాకార చర్యలు, మానసిక ప్రాతినిధ్యం. పియాజే మొత్తం దశల సంఖ్య నాలుగు, దాన్ని ఉప దశల సంఖ్యతో కలపకూడదు.

Correct: B — స్వీయ కేంద్రీకరణ

తాతయ్యకు అది కనిపించదని అర్థం చేసుకోలేకపోవడం ఇతరుల దృష్టికోణాన్ని గ్రహించలేని స్వీయ కేంద్రీకరణ. వికేంద్రీకరణ, క్రమీకరణ మూర్త దశలో వచ్చే సామర్థ్యాలు; అప్రతివర్తనం చర్యను వెనక్కి ఆలోచించలేకపోవడం.