ఔపచారిక ప్రచాలక దశ – అమూర్త ఆలోచన (Formal Operational Stage)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఔపచారిక ప్రచాలక దశ – అమూర్త ఆలోచన (Formal Operational Stage) in సంజ్ఞానాత్మక వికాసం – పియాజే (Piaget). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అమూర్త, పరికల్పనాత్మక ఆలోచన ఏ దశలో సాధ్యమవుతుంది?
A. ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
B. ఇంద్రియ చాలక దశ
C. పూర్వ ప్రచాలక దశ
D. మూర్త ప్రచాలక దశ
Answer & explanation
Correct: A — ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
ఔపచారిక దశలో వ్యక్తి న్యాయం, స్వేచ్ఛ వంటి చూడలేని భావనల గురించి, 'ఇలా జరిగితే?' అనే ఊహాత్మక పరిస్థితుల గురించి ఆలోచించగలడు. మూర్త దశ ఆలోచన ప్రత్యక్ష వస్తువులకే పరిమితం, మిగతా రెండు దశలు మరింత ప్రాథమికమైనవి.
పరికల్పనాత్మక–నిగమనాత్మక తర్కంలో 'ఇలా అయితే ఏమవుతుంది?' అని పరికల్పన చేసి, పరీక్షించి నిర్ణయానికి వస్తారు; ఇది శాస్త్రవేత్తల ఆలోచనా పద్ధతి. ప్రయత్న–దోషం, వస్తు స్థిరత్వం ఇంద్రియ చాలక దశ అంశాలు, సంకేత ఆట పూర్వ ప్రచాలక దశది.
కెరీర్, లక్ష్యాలు, నైతికత వంటి భవిష్యత్ విషయాల గురించి ఆలోచించగలిగే సామర్థ్యం పియాజే ఏ దశలో కనిపిస్తుంది?
A. పూర్వ ప్రచాలక దశ
B. మూర్త ప్రచాలక దశ
C. ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
D. ఇంద్రియ చాలక దశ
Answer & explanation
Correct: C — ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
భవిష్యత్తు, ఆదర్శాల వంటి చూడలేని విషయాల గురించి ఆలోచించడం అమూర్త ఆలోచన; ఇది ఔపచారిక దశ (11+ ఏళ్లు)లోనే సాధ్యం. మూర్త దశ పిల్లలు ప్రత్యక్షంగా ఉన్న వాటి గురించే తర్కిస్తారు, పూర్వ ప్రచాలక, ఇంద్రియ చాలక దశల పిల్లలకు ఇది అసాధ్యం.
15 ఏళ్ల విద్యార్థి 'పెట్రోల్ ధర తగ్గిస్తే ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఏ ప్రభావాలు?' అనే ప్రశ్నను ప్రత్యక్ష ఉదాహరణలు లేకుండా చర్చించగలడు. ఇది ఏ దశను సూచిస్తుంది?
A. మూర్త ప్రచాలక దశ
B. పూర్వ ప్రచాలక దశ
C. ఇంద్రియ చాలక దశ
D. ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
Answer & explanation
Correct: D — ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
ప్రత్యక్ష వస్తువులు లేకుండా మాటల్లో ఇచ్చిన ప్రతిపాదనలపై తర్కించడం (propositional thinking) ఔపచారిక దశ లక్షణం. మూర్త దశలో ఇలాంటి అమూర్త ప్రశ్నలు కష్టంగా ఉంటాయి.
కౌమారులు తాము ఎల్లప్పుడూ ఇతరుల దృష్టిలో ఉన్నామని భావించడాన్ని ఏమంటారు?
A. వస్తు స్థిరత్వం
B. వర్గీకరణ
C. ఊహాత్మక ప్రేక్షకులు (Imaginary audience)
D. ప్రయత్న–దోష అభ్యసనం
Answer & explanation
Correct: C — ఊహాత్మక ప్రేక్షకులు (Imaginary audience)
కౌమార స్వీయ కేంద్రీకరణలో భాగంగా వ్యక్తి తనను అందరూ గమనిస్తున్నారనుకుంటాడు; దీన్నే ఊహాత్మక ప్రేక్షకులు అంటారు, ఇది ఔపచారిక దశలో కనిపిస్తుంది. వస్తు స్థిరత్వం ఇంద్రియ చాలక దశ భావన, వర్గీకరణ మూర్త దశ నైపుణ్యం.
ఔపచారిక ప్రచాలక దశ గురించి సరికాని (NOT) ప్రకటన ఏది?
A. ప్రత్యక్ష వస్తువులు లేకుండా ఎలాంటి తర్కమూ చేయలేరు
B. అమూర్త భావనల గురించి ఆలోచించగలరు
C. పరికల్పనలను పరీక్షించి నిర్ణయానికి వస్తారు
D. పరిస్థితులు లేకపోతే కొందరు ఈ దశ పూర్తిగా చేరకపోవచ్చు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రత్యక్ష వస్తువులు లేకుండా ఎలాంటి తర్కమూ చేయలేరు
ప్రత్యక్ష వస్తువులు లేకుండా తర్కించలేకపోవడం మూర్త దశ పరిమితి; ఔపచారిక దశలో ప్రతిపాదనల ఆధారంగా తర్కించగలరు. మిగతా మూడు ప్రకటనలు నోట్స్‌లోని ఈ దశ లక్షణాలే.
ఔపచారిక ప్రచాలక దశ గురించి ప్రకటనలు: 1) అందరూ ఈ దశ చేరకపోవచ్చు. 2) ఇందులో పరికల్పనాత్మక–నిగమనాత్మక తర్కం ఉంటుంది. 3) ఉన్నత పాఠశాలలో బీజగణితం, శాస్త్ర ప్రయోగాలు ఈ దశకు తగినవి. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
అవకాశాలు, విద్య, సంస్కృతి లేనప్పుడు కొందరు ఈ దశ పూర్తిగా చేరకపోవచ్చు (1). శాస్త్రవేత్తల తరహా తర్కం (2) దీని ప్రధాన లక్షణం, మరియు బీజగణితం, ప్రయోగాలు, చర్చలు ఈ దశకు తగినవి (3); అందువల్ల మూడూ సరైనవి.
A. మూర్త దశ – న్యాయం, స్వేచ్ఛ వంటి భావనలపై అమూర్త చర్చ
B. ఇంద్రియ చాలక దశ – పరికల్పనాత్మక తర్కం
C. ఔపచారిక దశ – పరికల్పన చేసి ప్రయోగంతో పరీక్షించడం
D. పూర్వ ప్రచాలక దశ – పరిరక్షణ సమస్యలు పరిష్కరించడం
Answer & explanation
Correct: C — ఔపచారిక దశ – పరికల్పన చేసి ప్రయోగంతో పరీక్షించడం
పరికల్పన చేసి పరీక్షించడం ఔపచారిక దశలో సాధ్యమవుతుంది. అమూర్త చర్చ మూర్త దశ పిల్లలకు కష్టం, పరికల్పనాత్మక తర్కం ఇంద్రియ చాలక దశకు సంబంధించనిది, పరిరక్షణ పూర్వ ప్రచాలక దశ పిల్లలు పరిష్కరించలేరు.