ఆంధ్రలో సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమాలు – వీరేశలింగం (Social Reform Movements) · Practice MCQs

Correct: C — గిరీశం

గిరీశం పాత్ర మాటకారి, మోసగాడు; తెలుగు సాహిత్యంలో చాలా ప్రసిద్ధి. మధురవాణి ప్రసిద్ధ స్త్రీ పాత్ర, కరటక శాస్త్రి, అగ్నిహోత్రావధానులు, లుబ్ధావధానులు, రామప్పంతులు ఇతర పాత్రలు. పాత్రలు, లక్షణాలను జతపరచడం పరీక్షల్లో అడుగుతారు.

Correct: D — దిద్దుబాటు (1910)

'దిద్దుబాటు' (1910) తెలుగులో మొదటి ఆధునిక కథానిక (short story)గా గుర్తింపు పొందింది. కన్యాశుల్కం నాటకం, 'ముత్యాల సరాలు' కొత్త ఛందస్సు, 'దేశమును ప్రేమించుమన్నా' దేశభక్తి గేయం – ఇవి గురజాడ ఇతర రచనలు, కథానికలు కావు.

Correct: A — 29 ఆగస్టు

గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు జయంతి 29 ఆగస్టును తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. 16 ఏప్రిల్ కందుకూరి, 21 సెప్టెంబర్ గురజాడ, 23 ఆగస్టు ప్రకాశం పంతులు జన్మదినాలు.

Correct: B — వ్యావహారిక భాషోద్యమం

గిడుగు వెంకట రామమూర్తి వ్యావహారిక (మాట్లాడే) భాషలోనే రాయాలని, చదువు చెప్పాలని ఉద్యమం నడిపారు; ఆయన 'వ్యావహారిక భాషోద్యమ పితామహుడు'. గ్రాంథిక భాషా వాదులు కొక్కొండ వెంకటరత్నం పంతులు, జయంతి రామయ్య పంతులు ఆ ఉద్యమాన్ని వ్యతిరేకించారు.

Correct: C — హైదరాబాద్, 1901

శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయం 1901లో హైదరాబాద్‌లో కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు, రావిచెట్టు రంగారావు, మునగాల రాజా నాయని వెంకట రంగారావు స్థాపించారు; తెలంగాణలో తెలుగు చైతన్యానికి ఇది మొదటి కేంద్రం. ఇతర ఎంపికలు ఆంధ్రలోని ఇతర గ్రంథాలయాల స్థలాలు, సంవత్సరాలు.

Correct: D — 1906

విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి 1906లో హైదరాబాద్‌లో కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు స్థాపించారు; చరిత్ర, శాస్త్రం, జీవిత చరిత్రలను సులభ తెలుగులో ప్రచురించింది. 1901 ఆంధ్ర భాషా నిలయం, 1904 హన్మకొండ రాజరాజ నరేంద్ర ఆంధ్ర భాషా నిలయం, 1914 ఆంధ్ర దేశ గ్రంథాలయ సంఘం సంవత్సరాలు.

Correct: A — 1902, మచిలీపట్నం

కృష్ణాపత్రిక 1902లో మచిలీపట్నంలో ప్రారంభమైంది; ముట్నూరి కృష్ణారావు దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలు సంపాదకుడు. ఆంధ్రపత్రిక 1908లో బొంబాయిలో వారపత్రికగా, 1914లో మద్రాసులో దినపత్రికగా; 'వివేకవర్ధని' 1874లో రాజమండ్రి కేంద్రంగా కందుకూరి ప్రారంభించారు.

Correct: B — కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు

ఆంధ్రపత్రికను కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు (1867–1938) స్థాపించారు; ఆయన బిరుదు 'దేశోద్ధారక'; 'అమృతాంజన్' నొప్పి నివారణ మందు తయారీదారు. ముట్నూరి కృష్ణారావు కృష్ణాపత్రిక సంపాదకుడు, ప్రకాశం 'స్వరాజ్య' (1921) ప్రారంభించారు.

Correct: C — 1914, విజయవాడ

ఆంధ్ర దేశ గ్రంథాలయ సంఘం 1914లో విజయవాడలో జరిగిన మొదటి ఆంధ్ర దేశ గ్రంథాలయ మహాసభలో ఏర్పడింది; గ్రామాల్లో గ్రంథాలయాలు స్థాపించడం దీని లక్ష్యం. 1898 గౌతమీ గ్రంథాలయం, 1918 సరస్వతీ నికేతనం, 1901 ఆంధ్ర భాషా నిలయం ఏర్పడిన సంవత్సరాలు.

Correct: D — అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య

అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గ్రంథాలయ ఉద్యమానికి ప్రధాన నాయకుడు, 'గ్రంథాలయ పితామహుడు'; 'గ్రంథాలయ సర్వస్వం' పత్రిక నడిపారు. పాతూరి నాగభూషణం, కాశీనాథుని, గాడిచర్ల ఉద్యమానికి సహకరించిన ఇతర నాయకులు.