ఆంధ్రలో జమీందారీ పద్ధతి – శాశ్వత శిస్తు (Zamindari System)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆంధ్రలో జమీందారీ పద్ధతి – శాశ్వత శిస్తు (Zamindari System) in బ్రిటిష్ పాలన & తిరుగుబాట్లు (British Rule & Revolts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శాశ్వత శిస్తు విధానాన్ని (Permanent Settlement) బెంగాల్లో ప్రవేశపెట్టినది ఎవరు?
A. థామస్ మన్రో (1820)
B. ఆర్థర్ కాటన్ (1852)
C. లార్డ్ కార్న్వాలిస్ (1793)
D. లార్డ్ డల్హౌసీ (1856)
Answer & explanation
Correct: C — లార్డ్ కార్న్వాలిస్ (1793)
శాశ్వత శిస్తు 1793లో లార్డ్ కార్న్వాలిస్ బెంగాల్లో ప్రవేశపెట్టాడు; మద్రాసులో 1802 నుండి ఉత్తర సర్కారుల్లో అమలు చేశారు. థామస్ మన్రో రైత్వారీ పద్ధతి రూపకర్త, కాటన్ ఆనకట్టల నిర్మాత; వారికి ఈ విధానంతో సంబంధం లేదు.
ఆంధ్రలో జమీందారీ పద్ధతి ఎక్కువగా అమలైన ప్రాంతం ఏది?
A. రాయలసీమ
B. తెలంగాణ
C. నెల్లూరు ఘాట్ ప్రాంతం మాత్రమే
D. ఉత్తర సర్కారులు (తీరాంధ్ర)
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్తర సర్కారులు (తీరాంధ్ర)
ఉత్తర సర్కారుల్లో (తీరాంధ్ర) ఎక్కువగా జమీందారీ పద్ధతి అమలైంది; రాయలసీమ (దత్త మండలాలు)లో రైత్వారీ అమలు చేశారు. విజయనగరం, బొబ్బిలి, పిఠాపురం, నూజివీడు, చల్లపల్లి, వెంకటగిరి ప్రముఖ జమీందారీలు. తెలంగాణ నిజాం పాలనలో ఉండి ఈ పద్ధతి పరిధిలో లేదు.
శాశ్వత శిస్తు విధానం మద్రాసు ఉత్తర సర్కారుల్లో ఏ సంవత్సరం నుండి అమలైంది?
A. 1793
B. 1786
C. 1802
D. 1859
Answer & explanation
Correct: C — 1802
బెంగాల్లో శాశ్వత శిస్తు 1793లో ప్రవేశపెట్టగా, మద్రాసులో ఉత్తర సర్కారుల్లో 1802 నుండి అమలు చేశారు. జమీందారు ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన శిస్తును శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు; రైతుల నుండి ఎంత వసూలు చేయాలన్నది జమీందారు ఇష్టం, అందువల్ల రైతులు నష్టపోయారు.
జమీందారీ పద్ధతి రద్దుకు స్వాతంత్ర్యం తర్వాత చేసిన చట్టం ఏది?
A. భూ సంస్కరణల చట్టం, 1972
B. మద్రాసు అటవీ చట్టం, 1882
C. ఇండియన్ ఫారెస్ట్ యాక్ట్, 1927
D. మద్రాసు ఎస్టేట్ల రద్దు చట్టం, 1948
Answer & explanation
Correct: D — మద్రాసు ఎస్టేట్ల రద్దు చట్టం, 1948
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 'మద్రాసు ఎస్టేట్ల రద్దు చట్టం, 1948' (Madras Estates Abolition Act) ద్వారా జమీందారీ పద్ధతి రద్దయింది. 1882 మద్రాసు అటవీ చట్టం గిరిజనుల అటవీ ఆంక్షలకు సంబంధించినది; ఈ రెండింటికి సంబంధం లేదు. జమీందారీ నష్టాలు: రైతులపై అధిక శిస్తు, పెట్టుబడి లేకపోవడం, వేలం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) శాశ్వత శిస్తులో జమీందారు చెల్లించాల్సిన శిస్తు శాశ్వతంగా నిర్ణయమైంది. (2) రైతుల నుండి ఎంత వసూలు చేయాలన్నది జమీందారు ఇష్టం. (3) జమీందార్లు వ్యవసాయ అభివృద్ధికి భారీగా పెట్టుబడి పెట్టారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శాశ్వత శిస్తులో జమీందారు ప్రభుత్వానికి చెల్లించే శిస్తు శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు, రైతుల నుండి వసూలు జమీందారు ఇష్టమైంది (1, 2 సరైనవి). ప్రకటన 3 తప్పు: జమీందార్లు వ్యవసాయ అభివృద్ధికి పెట్టుబడి పెట్టలేదు; రైతులపై అధిక శిస్తులు, బలవంతపు వసూళ్లు జరిగాయి.
కింది జమీందారీలను, వాటి ప్రాంతాలతో జతపరచినప్పుడు సరైన జత ఏది?
A. పిఠాపురం – గోదావరి
B. వెంకటగిరి – కృష్ణా
C. నూజివీడు – నెల్లూరు
D. చల్లపల్లి – ఉత్తరాంధ్ర (విశాఖ)
Answer & explanation
Correct: A — పిఠాపురం – గోదావరి
పిఠాపురం జమీందారీ గోదావరి ప్రాంతానిది; విజయనగరం, బొబ్బిలి ఉత్తరాంధ్రవి; నూజివీడు, చల్లపల్లి కృష్ణా ప్రాంతానివి; వెంకటగిరి నెల్లూరుది. కాబట్టి మిగతా ఎంపికల్లో ప్రాంతాలు తారుమారయ్యాయి. జమీందారీల ప్రాంత జతలు తరచూ అడుగుతారు.