రైత్వారీ పద్ధతి & సర్ థామస్ మన్రో (Ryotwari System and Thomas Munro)
Free practice MCQs with answers and explanations for రైత్వారీ పద్ధతి & సర్ థామస్ మన్రో (Ryotwari System and Thomas Munro) in బ్రిటిష్ పాలన & తిరుగుబాట్లు (British Rule & Revolts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రైత్వారీ పద్ధతికి రూపకర్తలు ఎవరు?
A. అలెగ్జాండర్ రీడ్, థామస్ మన్రో
B. కార్న్వాలిస్, డల్హౌసీ
C. ఆర్థర్ కాటన్, ఛార్లెస్ ఓర్
D. వెల్లస్లీ, బెంటింక్
Answer & explanation
Correct: A — అలెగ్జాండర్ రీడ్, థామస్ మన్రో
రైత్వారీ పద్ధతికి రూపకర్తలు అలెగ్జాండర్ రీడ్, థామస్ మన్రో; దీన్ని 1792లో బారామహల్ (సేలం ప్రాంతం)లో మొదట ప్రయోగించారు. మన్రో దత్త మండలాల్లో (రాయలసీమ) దీన్ని అమలు చేశాడు. కాటన్, ఓర్ ఆనకట్టల నిర్మాతలు, కార్న్వాలిస్ శాశ్వత శిస్తు ప్రవేశపెట్టాడు.
థామస్ మన్రో మద్రాసు గవర్నర్గా ఏ కాలంలో పనిచేశాడు?
A. 1800–1807
B. 1820–1827
C. 1792–1800
D. 1827–1835
Answer & explanation
Correct: B — 1820–1827
మన్రో 1820–1827 మధ్య మద్రాసు గవర్నర్గా ఉన్నాడు; ఆ కాలంలో రైత్వారీ పద్ధతి ప్రెసిడెన్సీలో ప్రధాన పద్ధతిగా మారింది. 1800–1807 ఆయన దత్త మండలాల ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్గా ఉన్న కాలం; 1792 బారామహల్ ప్రయోగం. ఈ రెండు పదవీ కాలాలను కలపకూడదు.
రాయలసీమ ప్రజలు థామస్ మన్రోను ఏమని గౌరవంగా పిలిచేవారు?
A. మన్రో దొర
B. రామరాజు
C. మన్రోలప్ప
D. కాటన్ దొర
Answer & explanation
Correct: C — మన్రోలప్ప
ప్రజలు మన్రోను 'మన్రోలప్ప' అని గౌరవంగా పిలిచేవారు; గుత్తిలో ఆయన స్మారకం ఉంది. ఆయన 6 జూలై 1827న కర్నూలు జిల్లా పత్తికొండలో కలరాతో మరణించాడు. 'కాటన్ దొర' గోదావరి జిల్లాల ప్రజలు సర్ ఆర్థర్ కాటన్కు ఇచ్చే గౌరవం, ఇక్కడి జవాబు కాదు.
A. రైతుకు పట్టా ఇస్తారు; శిస్తు భూమి నాణ్యతను బట్టి నిర్ణయించి కాలానుగుణంగా మారుస్తారు
B. శిస్తు శాశ్వతంగా ఒకే మొత్తంలో ఉంటుంది
C. జమీందారు మధ్యవర్తిగా శిస్తు వసూలు చేస్తాడు
D. శిస్తు లేకుండా భూమి ఇస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — రైతుకు పట్టా ఇస్తారు; శిస్తు భూమి నాణ్యతను బట్టి నిర్ణయించి కాలానుగుణంగా మారుస్తారు
రైత్వారీలో మధ్యవర్తి లేకుండా ప్రభుత్వం నేరుగా రైతు నుండి శిస్తు వసూలు చేస్తుంది; రైతుకు పట్టా (భూమి హక్కు పత్రం) ఇస్తారు, శిస్తు భూమి నాణ్యతను బట్టి నిర్ణయించి కాలానుగుణంగా మారుస్తారు (శాశ్వతం కాదు). శాశ్వత శిస్తు, జమీందారీ ఇతర పద్ధతులు. అధిక శిస్తు వల్ల రైతులు అప్పుల పాలయ్యేవారు.
Correct: B — 6 జూలై 1827న కర్నూలు జిల్లా పత్తికొండలో కలరాతో
మన్రో 6 జూలై 1827న కర్నూలు జిల్లా పత్తికొండలో కలరా వ్యాధితో మరణించాడు; గుత్తిలో ఆయన స్మారకం ఉంది. ఆయన యుద్ధంలో లేదా పాలెగాళ్ల చేతిలో మరణించలేదు; 1820లో గవర్నర్గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు కాబట్టి 1820, 1807 తేదీలు మరణానికి సంబంధం లేనివి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) మన్రో దత్త మండలాల ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్గా 1800–1807 మధ్య పని చేశాడు. (2) రైత్వారీ పద్ధతి మొదటి ప్రయోగం 1792లో బారామహల్లో జరిగింది. (3) మన్రో మద్రాసు గవర్నర్గా 1807–1820 మధ్య ఉన్నాడు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రకటన 1, 2 సరైనవి: మన్రో 1800–1807 ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్; రైత్వారీ మొదటి ప్రయోగం 1792 బారామహల్ (సేలం ప్రాంతం), రీడ్ సహకారంతో. ప్రకటన 3 తప్పు: మన్రో గవర్నర్ కాలం 1820–1827; 1807–1820 మధ్య ఆయన గవర్నర్ కాదు.
మన్రోకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. ఆయన పాలెగాళ్లను అణచివేసి రాయలసీమలో కంపెనీ పాలనను బలపరిచాడు
B. ఆయన భారతీయులను ఉన్నత ఉద్యోగాల్లో నియమించాలని సూచించాడు
C. ఆయన శాశ్వత శిస్తు పద్ధతిని ఆంధ్రలో విస్తృతంగా అమలు చేశాడు
D. ఆయన గ్రామ పాలనను బలపరచాలని సూచించాడు
Answer & explanation
Correct: C — ఆయన శాశ్వత శిస్తు పద్ధతిని ఆంధ్రలో విస్తృతంగా అమలు చేశాడు
మన్రో రైత్వారీ పద్ధతి రూపకర్త; ఆయన శాశ్వత శిస్తును విస్తృతంగా అమలు చేయలేదు (అది కార్న్వాలిస్ 1793, మద్రాసులో 1802 ఉత్తర సర్కారుల్లో). పాలెగాళ్ల అణచివేత, భారతీయులకు ఉన్నత ఉద్యోగాల సూచన, గ్రామ పాలనను బలపరచడం ఆయన చర్యలే.