బ్రిటిష్ పాలన & తిరుగుబాట్లు (British Rule & Revolts) · Practice MCQs

Correct: A — మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ

ఉత్తర సర్కారులు (1765–66), దత్త మండలాలు (1800) కంపెనీ చేతికి వచ్చాక ఆంధ్ర ప్రాంతమంతా మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగమైంది; 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడే వరకు తెలుగు జిల్లాలు మద్రాసు నుండే పాలించబడ్డాయి. తెలంగాణ మాత్రం నిజాం హైదరాబాద్ సంస్థానంలో ఉండేది, అందువల్ల అది ప్రెసిడెన్సీలో లేదు.

Correct: B — 1786

రెవెన్యూ బోర్డు 1786లో మద్రాసులో ఏర్పడి భూమిశిస్తు వ్యవహారాలు చూసింది. జిల్లాలకు కలెక్టర్లను నియమించడం 1794 నుండి మొదలైంది; 1802 మద్రాసులో శాశ్వత శిస్తు అమలు; 1859లో గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ. వీటిని బోర్డు సంవత్సరంతో కలపకూడదు.

Correct: C — లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ (1793)

శాశ్వత శిస్తు 1793లో లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ బెంగాల్‌లో ప్రవేశపెట్టాడు; మద్రాసులో 1802 నుండి ఉత్తర సర్కారుల్లో అమలు చేశారు. థామస్ మన్రో రైత్వారీ పద్ధతి రూపకర్త, కాటన్ ఆనకట్టల నిర్మాత; వారికి ఈ విధానంతో సంబంధం లేదు.

Correct: D — ఉత్తర సర్కారులు (తీరాంధ్ర)

ఉత్తర సర్కారుల్లో (తీరాంధ్ర) ఎక్కువగా జమీందారీ పద్ధతి అమలైంది; రాయలసీమ (దత్త మండలాలు)లో రైత్వారీ అమలు చేశారు. విజయనగరం, బొబ్బిలి, పిఠాపురం, నూజివీడు, చల్లపల్లి, వెంకటగిరి ప్రముఖ జమీందారీలు. తెలంగాణ నిజాం పాలనలో ఉండి ఈ పద్ధతి పరిధిలో లేదు.

Correct: A — అలెగ్జాండర్ రీడ్, థామస్ మన్రో

రైత్వారీ పద్ధతికి రూపకర్తలు అలెగ్జాండర్ రీడ్, థామస్ మన్రో; దీన్ని 1792లో బారామహల్ (సేలం ప్రాంతం)లో మొదట ప్రయోగించారు. మన్రో దత్త మండలాల్లో (రాయలసీమ) దీన్ని అమలు చేశాడు. కాటన్, ఓర్ ఆనకట్టల నిర్మాతలు, కార్న్‌వాలిస్ శాశ్వత శిస్తు ప్రవేశపెట్టాడు.

Correct: B — 1820–1827

మన్రో 1820–1827 మధ్య మద్రాసు గవర్నర్‌గా ఉన్నాడు; ఆ కాలంలో రైత్వారీ పద్ధతి ప్రెసిడెన్సీలో ప్రధాన పద్ధతిగా మారింది. 1800–1807 ఆయన దత్త మండలాల ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్‌గా ఉన్న కాలం; 1792 బారామహల్ ప్రయోగం. ఈ రెండు పదవీ కాలాలను కలపకూడదు.

Correct: C — మన్రోలప్ప

ప్రజలు మన్రోను 'మన్రోలప్ప' అని గౌరవంగా పిలిచేవారు; గుత్తిలో ఆయన స్మారకం ఉంది. ఆయన 6 జూలై 1827న కర్నూలు జిల్లా పత్తికొండలో కలరాతో మరణించాడు. 'కాటన్ దొర' గోదావరి జిల్లాల ప్రజలు సర్ ఆర్థర్ కాటన్‌కు ఇచ్చే గౌరవం, ఇక్కడి జవాబు కాదు.

Correct: D — 1794

పద్మనాభం యుద్ధం 10 జూలై 1794న విశాఖపట్నం దగ్గర జరిగింది; విజయనగరం రాజు చిన విజయరామరాజు కంపెనీ సైన్యం చేతిలో మరణించాడు. తర్వాత ఆయన కుమారుడికి జమీందారీ తిరిగి ఇచ్చారు. 1802 శాశ్వత శిస్తు సంవత్సరం, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు సంవత్సరం.

Correct: A — థామస్ మన్రో

థామస్ మన్రో (1800–07) దత్త మండలాల్లో పాలెగాళ్ల కోటలు కూల్చి, సైన్యాలు రద్దు చేశాడు; లొంగినవారికి భరణం (పింఛన్) ఇచ్చి సర్దుబాటు చేశాడు, ఎదురు తిరిగినవారిని అణచివేశాడు. కాటన్ ఇంజనీర్, కార్న్‌వాలిస్ బెంగాల్ శాశ్వత శిస్తు ప్రవేశపెట్టినవాడు; రీడ్ రైత్వారీ సహ రూపకర్త, పాలెగాళ్ల అణచివేత మన్రోదే.

Correct: B — 1846–47

ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు 1846–47లో జరిగింది, అంటే 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటుకు పదేళ్ల ముందు. అందుకే ఆయనను ఆంధ్రలో తొలి స్వాతంత్ర్య పోరాట వీరుల్లో ఒకరిగా గుర్తిస్తారు. 1879–80 రంప తిరుగుబాటు, 1922–24 మన్యం తిరుగుబాటు వేరువేరు ఘటనలు.