ఇక్ష్వాకులు (Ikshvakus): ఇక్ష్వాకుల మూలం, చరిత్ర ఆధారాలు (Origin and Sources of Ikshvakus)

Correct: A — విజయపురి (నాగార్జునకొండ)

ఇక్ష్వాకుల రాజధాని విజయపురి, ఇప్పటి నాగార్జునకొండ; శాసనాల్లో దీన్ని 'శ్రీపర్వత విజయపురి' అంటారు. ధాన్యకటకం (అమరావతి) ప్రసిద్ధ బౌద్ధ కేంద్రం, వేంగి తూర్పు చాళుక్యుల రాజధాని, ప్రతిష్ఠానపురం శాతవాహనులకు సంబంధించినది కాబట్టి అవి సమాధానాలు కావు.

Correct: D — శాతవాహనులు

శాతవాహనుల పతనం తర్వాత కృష్ణా లోయలో ఇక్ష్వాకులు అధికారంలోకి వచ్చారు; వారు మొదట శాతవాహనుల కింద సామంతులు (మహాతలవరులు)గా ఉండేవారని భావిస్తారు. పల్లవులు, విష్ణుకుండినులు ఇక్ష్వాకుల తర్వాతి లేదా సమకాలీన శక్తులు, మౌర్యులు చాలా ముందువారు.

Correct: D — శ్రీపర్వతీయులు

పురాణాల్లో 'శ్రీపర్వతీయులు' అనే వంశం ఉంది; చాలామంది చరిత్రకారులు వీరిని ఇక్ష్వాకులుగా గుర్తిస్తారు. శ్రీపర్వతం అంటే ఇక్ష్వాకుల కేంద్రమైన నాగార్జునకొండ కొండలు. ఆంధ్ర భృత్యులు శాతవాహనులకు, కదంబులు, కాకతీయులు వేరే రాజవంశాలకు సంబంధించినవి.

Correct: A — ప్రాకృతం, బ్రాహ్మీ లిపి

ఇక్ష్వాకుల శాసనాల్లో ఎక్కువ భాగం ప్రాకృత భాషలో, బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉన్నాయి; చివరి కాలంలో సంస్కృత శాసనాలు కూడా కనిపిస్తాయి. ఆ కాలంలో తెలుగు లిపి, తమిళ వట్టెళుత్తు లేదా కన్నడ లిపిలో శాసనాలు ప్రధానంగా వేయలేదు.

Correct: D — ఎ.ఆర్. సరస్వతి

1926లో ఎ.ఆర్. సరస్వతి నాగార్జునకొండను గుర్తించారు; తర్వాత 1927–31లో ఎ.హెచ్. లాంగ్‌హర్స్ట్ తవ్వకాలు చేశారు; 1954–60లో ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం నేతృత్వంలో సాగర్ ఆనకట్టకు ముందు పెద్ద తవ్వకాలు జరిగాయి. అలెగ్జాండర్ రీ భట్టిప్రోలు, శంకరం తవ్వకాలతో ప్రసిద్ధుడు.

Correct: C — మూలంపై చరిత్రకారుల్లో ఏకాభిప్రాయం లేదు; అయోధ్య సూర్యవంశ శాఖ, ఆంధ్ర స్థానిక తెగ, కర్ణాటక మూలం అనే అభిప్రాయాలున్నాయి

ఇక్ష్వాకుల మూలంపై ఏకాభిప్రాయం లేదు: అయోధ్య ఇక్ష్వాకు (సూర్య) వంశ శాఖ అని, ఆంధ్ర స్థానిక తెగ ఆ పేరు పెట్టుకుందని, కొందరు కర్ణాటక మూలమని అంటారు. కాబట్టి ఏదో ఒకే మూలాన్ని ఖచ్చితమని చెప్పడం తప్పు; గ్రీకు లేదా ఖారవేల వంశ సిద్ధాంతాలు నోట్స్‌లో లేవు.

Correct: B — శాలిహుండం

ఇక్ష్వాకుల శాసనాలు నాగార్జునకొండ, జగ్గయ్యపేట, అమరావతి, రెంటాల (పల్నాడు)లో లభించాయి. శాలిహుండం శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని బౌద్ధ క్షేత్రం; ఇది ఇక్ష్వాకు శాసన కేంద్రాల జాబితాలో లేదు.

Correct: A — క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం నుంచి 4వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు

ఇక్ష్వాకులు సుమారు క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం నుంచి 4వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు పాలించారు; సుమారు 4వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో వారి పాలన ముగిసింది. క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం మౌర్యుల, 6వ శతాబ్దం ఇతర వంశాల కాలం, 10–12వ శతాబ్దాలు తూర్పు చాళుక్య–చోళ–కాకతీయ కాలాలు.

Correct: C — ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం

ఆనకట్ట ముందు 1954–60లో ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం నేతృత్వంలో పెద్ద తవ్వకాలు జరిగాయి. ఎ.ఆర్. సరస్వతి (1926) ప్రదేశాన్ని గుర్తించగా, లాంగ్‌హర్స్ట్ 1927–31లో తవ్వకాలు చేశారు. మెకంజీ అమరావతిని 1797లో సందర్శించాడు, ఈ కాలానికి సంబంధించినవాడు కాదు.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

విజయపురి ఇక్ష్వాకుల రాజధాని, వారు మొదట శాతవాహనుల సామంతులైన మహాతలవరులని భావిస్తారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. వారి శాసనాల్లో ఎక్కువ ప్రాకృతంలో, బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉన్నాయి; చివరి కాలంలో మాత్రమే సంస్కృత శాసనాలు కనిపిస్తాయి, కాబట్టి 3 తప్పు.