ఇక్ష్వాకులు (Ikshvakus) · Practice MCQs

Correct: A — విజయపురి (నాగార్జునకొండ)

ఇక్ష్వాకుల రాజధాని విజయపురి, ఇప్పటి నాగార్జునకొండ; శాసనాల్లో దీన్ని 'శ్రీపర్వత విజయపురి' అంటారు. ధాన్యకటకం (అమరావతి) ప్రసిద్ధ బౌద్ధ కేంద్రం, వేంగి తూర్పు చాళుక్యుల రాజధాని, ప్రతిష్ఠానపురం శాతవాహనులకు సంబంధించినది కాబట్టి అవి సమాధానాలు కావు.

Correct: D — శాతవాహనులు

శాతవాహనుల పతనం తర్వాత కృష్ణా లోయలో ఇక్ష్వాకులు అధికారంలోకి వచ్చారు; వారు మొదట శాతవాహనుల కింద సామంతులు (మహాతలవరులు)గా ఉండేవారని భావిస్తారు. పల్లవులు, విష్ణుకుండినులు ఇక్ష్వాకుల తర్వాతి లేదా సమకాలీన శక్తులు, మౌర్యులు చాలా ముందువారు.

Correct: D — శ్రీపర్వతీయులు

పురాణాల్లో 'శ్రీపర్వతీయులు' అనే వంశం ఉంది; చాలామంది చరిత్రకారులు వీరిని ఇక్ష్వాకులుగా గుర్తిస్తారు. శ్రీపర్వతం అంటే ఇక్ష్వాకుల కేంద్రమైన నాగార్జునకొండ కొండలు. ఆంధ్ర భృత్యులు శాతవాహనులకు, కదంబులు, కాకతీయులు వేరే రాజవంశాలకు సంబంధించినవి.

Correct: A — ప్రాకృతం, బ్రాహ్మీ లిపి

ఇక్ష్వాకుల శాసనాల్లో ఎక్కువ భాగం ప్రాకృత భాషలో, బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉన్నాయి; చివరి కాలంలో సంస్కృత శాసనాలు కూడా కనిపిస్తాయి. ఆ కాలంలో తెలుగు లిపి, తమిళ వట్టెళుత్తు లేదా కన్నడ లిపిలో శాసనాలు ప్రధానంగా వేయలేదు.

Correct: D — ఎ.ఆర్. సరస్వతి

1926లో ఎ.ఆర్. సరస్వతి నాగార్జునకొండను గుర్తించారు; తర్వాత 1927–31లో ఎ.హెచ్. లాంగ్‌హర్స్ట్ తవ్వకాలు చేశారు; 1954–60లో ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం నేతృత్వంలో సాగర్ ఆనకట్టకు ముందు పెద్ద తవ్వకాలు జరిగాయి. అలెగ్జాండర్ రీ భట్టిప్రోలు, శంకరం తవ్వకాలతో ప్రసిద్ధుడు.

Correct: C — వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు

ఇక్ష్వాకు వంశ స్థాపకుడు వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు (శాంతమూలుడు I). శాతవాహనుల బలహీనతను అవకాశంగా తీసుకుని కృష్ణా లోయలో స్వతంత్ర రాజ్యం స్థాపించాడు. వీరపురుషదత్తుడు ఆయన కుమారుడు, ఎహువల శాంతమూలుడు మనుమడు, రుద్రపురుషదత్తుడు మునిమనుమడు.

Correct: B — అశ్వమేధం

శాసనాల ప్రకారం శాంతమూలుడు అశ్వమేధం, అగ్నిహోత్రం, అగ్నిష్టోమం, వాజపేయం వంటి వైదిక యాగాలు చేశాడు; అశ్వమేధంతో తన స్వతంత్ర సార్వభౌమత్వాన్ని ప్రకటించాడు. నోట్స్‌లో రాజసూయం, పురుషమేధం ప్రస్తావన లేదు.

Correct: B — చాంతిసిరి

శాంతమూలుని సోదరి చాంతిసిరి; ఆమె పూగియ వంశపు మహాతలవరుడు వాసిష్ఠీపుత్ర కందసిరిని వివాహం చేసుకుంది. బోధిసిరి రాణి కాని ఉపాసిక, బాపిసిరి వీరపురుషదత్తుని రాణి, కొడబలిసిరి ఎహువల శాంతమూలుని సోదరి.

Correct: A — మాఠరీపుత్ర వీరపురుషదత్తుడు

శాంతమూలుని కుమారుడైన మాఠరీపుత్ర వీరపురుషదత్తుడు ఇక్ష్వాకుల్లో అత్యంత ప్రసిద్ధ రాజు; ఆయన కాలాన్ని నాగార్జునకొండ బౌద్ధ స్వర్ణయుగం అంటారు. శాసనాలు ఆయన సుమారు 20 ఏళ్లకు పైగా పాలించాడని సూచిస్తాయి.

Correct: B — రుద్రధర భట్టారిక

వీరపురుషదత్తుడు ఉజ్జయిని శక (పశ్చిమ క్షత్రప) వంశానికి చెందిన రుద్రధర భట్టారికను వివాహం చేసుకున్నాడు; దీనివల్ల పశ్చిమ క్షత్రపులతో స్నేహ సంబంధం ఏర్పడింది. చాంతిసిరి ఆయన మేనత్త, బాపిసిరి ఆయన రాణి, కొడబలిసిరి ఎహువల శాంతమూలుని సోదరి.