రాష్ట్రపతి – నామమాత్రపు అధిపతి, అధికారాలు (The President)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్రపతి – నామమాత్రపు అధిపతి, అధికారాలు (The President) in సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో రాజ్యాధిపతి (head of the State) ఎవరు?
A. ప్రధానమంత్రి
B. రాష్ట్రపతి
C. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రపతి
ప్రధాని ప్రభుత్వాధిపతి కాగా రాష్ట్రపతి రాజ్యాధిపతి; ఆమె అధికారాలు ఎక్కువగా నామమాత్రం, లాంఛనప్రాయం. బ్రిటన్ రాణి పాత్రతో దీన్ని పోల్చారు; ప్రధాని సలహా, మంత్రిమండలి నిర్ణయాలే వాస్తవంగా అమలవుతాయి.
అమెరికా అధ్యక్షుడి నిర్ణీత పదవీకాలం ఎన్ని సంవత్సరాలు?
A. ఐదు సంవత్సరాలు
B. ఆరు సంవత్సరాలు
C. నాలుగు సంవత్సరాలు
D. మెజారిటీ ఉన్నంతకాలం
Answer & explanation
Correct: C — నాలుగు సంవత్సరాలు
అమెరికా అధ్యక్షుడికి నాలుగేళ్ల నిర్ణీత పదవీకాలం ఉంటుంది; కాంగ్రెస్లో అతడి పార్టీకి మెజారిటీ లేకపోయినా పూర్తి చేస్తాడు. భారత ప్రధానికి మాత్రమే మెజారిటీ ఉన్నంతకాలం అనే నియమం వర్తిస్తుంది.
రాష్ట్రపతి మంత్రిమండలి సలహాను పునఃపరిశీలించమని కోరితే, మంత్రిమండలి అదే సలహాను మళ్లీ ఇస్తే ఏమవుతుంది?
A. రాష్ట్రపతి తిరస్కరించవచ్చు
B. ప్రధానమంత్రి రాజీనామా చేయాలి
C. రాష్ట్రపతి ఆ సలహా ప్రకారమే వ్యవహరించాలి
D. సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రపతి ఆ సలహా ప్రకారమే వ్యవహరించాలి
రాష్ట్రపతి అధికారాలన్నీ మంత్రిమండలి సలహా ప్రకారమే వినియోగిస్తారు; ఒకసారి పునఃపరిశీలన కోరే హక్కు ఉంది కానీ అదే సలహా మళ్లీ వస్తే కట్టుబడాలి. అందుకే ఆమె నామమాత్ర కార్యనిర్వాహకురాలు.
రాష్ట్రపతి నామమాత్ర కార్యనిర్వాహకురాలిగా ఉండటానికి ఒక కారణం ఏది?
A. ఆమె కేవలం లోక్సభ సభ్యులతో ఎన్నికవుతుంది
B. ఆమెకు రాజ్యాంగంలో ఏ అధికారాలూ లేవు
C. ఆమె ప్రధానిచే నియమితమవుతుంది
D. ఆమె ప్రజలచే నేరుగా కాక MPలు, MLAలచే ఎన్నికవుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఆమె ప్రజలచే నేరుగా కాక MPలు, MLAలచే ఎన్నికవుతుంది
ఎన్నికైన MPలు, MLAలు రాష్ట్రపతిని ఎన్నుకుంటారు; ప్రధానికి ఉన్నట్లు ప్రత్యక్ష ప్రజాతీర్పు ఆమెకు ఉండదు కాబట్టి నామమాత్ర అధిపతిగా ఉంటారు. రాజ్యాంగంలో ఆమెకు అనేక అధికారాలు ఉన్నాయి, కానీ వాటిని సలహా మేరకు వినియోగిస్తారు.
ఒక రాష్ట్రపతి మంత్రిమండలి సలహాను ఒకసారి తిప్పి పంపారు, అయితే అదే సలహా మళ్లీ వచ్చింది. రాష్ట్రపతి దాని ప్రకారం నడుచుకోవాలి. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?
A. రాష్ట్రపతి అధికారాలు నామమాత్రమని, వాస్తవ అధికారం మంత్రిమండలిదని
B. రాష్ట్రపతి విచక్షణాధికారం అపరిమితమని
C. న్యాయవ్యవస్థ పరిధికి
D. అధ్యక్ష తరహా విధానానికి
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రపతి అధికారాలు నామమాత్రమని, వాస్తవ అధికారం మంత్రిమండలిదని
పునఃపరిశీలన కోరడం మాత్రమే ఆమె చేయగలిగినది; రెండోసారి అదే సలహా వస్తే పాటించాలి. అంటే ఆమె అధికారాలు నామమాత్రం, మంత్రిమండలే వాస్తవ నిర్ణేత — ఇది పార్లమెంటరీ విధానం లక్షణం, అధ్యక్ష తరహా విధానం కాదు.
అధ్యక్ష తరహా (Presidential) ప్రభుత్వ విధానంలో ఉండే లక్షణం ఏది?
A. అధ్యక్షుడిని శాసనసభ ఎప్పుడైనా తొలగించగలదు
B. అధ్యక్షుడు రాజ్యాధిపతి, ప్రభుత్వాధిపతి రెండూ అయి శాసనసభ మెజారిటీపై ఆధారపడడు
C. అధ్యక్షుడు నామమాత్రం మాత్రమే
D. అధ్యక్షుడికి మంత్రులను నియమించే అధికారం ఉండదు
Answer & explanation
Correct: B — అధ్యక్షుడు రాజ్యాధిపతి, ప్రభుత్వాధిపతి రెండూ అయి శాసనసభ మెజారిటీపై ఆధారపడడు
అమెరికా వంటి దేశాల్లో అధ్యక్షుడు ప్రజల ప్రత్యక్ష ఎన్నిక, నాలుగేళ్ల నిర్ణీత పదవీకాలం, మంత్రుల స్వయం నియామకం, వీటో అధికారంతో రాజ్యాధిపతి-ప్రభుత్వాధిపతి రెండూ అవుతాడు; కాంగ్రెస్ మెజారిటీ మద్దతు అవసరం లేదు. నామమాత్ర అధిపతి లక్షణం భారత రాష్ట్రపతికి చెందినది.