సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఈ అధ్యాయం ప్రకారం ప్రధాన నిర్ణయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించే మూడు సంస్థలు ఏవి?
A. శాసనవ్యవస్థ, కార్యనిర్వాహక వర్గం, న్యాయవ్యవస్థ
B. శాసనవ్యవస్థ, ఎన్నికల సంఘం, పోలీసు
C. కార్యనిర్వాహక వర్గం, రాజకీయ పార్టీలు, మీడియా
D. న్యాయవ్యవస్థ, సైన్యం, బ్యాంకులు
Answer & explanation
Correct: A — శాసనవ్యవస్థ, కార్యనిర్వాహక వర్గం, న్యాయవ్యవస్థ
చట్టాలు చేసేది శాసనవ్యవస్థ, వాటిని అమలు చేసేది కార్యనిర్వాహక వర్గం, వివాదాలను పరిష్కరించేది న్యాయవ్యవస్థ. అధ్యాయ పరిచయంలో ముఖ్య నిర్ణయాల్లో పాత్ర ఉన్న సంస్థలుగా ఈ మూడింటినే పేర్కొన్నారు; పార్టీలు, మీడియా, సైన్యం ఈ జాబితాలో లేవు.
భారత ప్రభుత్వం రిజర్వేషన్లపై కార్యాలయ మెమోరాండం (OM) జారీ చేసిన తేదీ ఏది?
A. 1990 ఆగస్టు 6
B. 1990 ఆగస్టు 13
C. 1992 నవంబర్ 16
D. 1993 సెప్టెంబర్ 8
Answer & explanation
Correct: B — 1990 ఆగస్టు 13
O.M. No. 36012/31/90-Est (SCT) తేదీ 13.8.1990. ఆగస్టు 6న కేబినెట్ నిర్ణయం జరిగింది, 1993 సెప్టెంబర్ 8న సుప్రీంకోర్టు తీర్పుకు అనుగుణంగా రెండో మెమోరాండం వచ్చింది; ఈ తేదీలు వేర్వేరు దశలకు చెందినవి.
1990 ఉత్తర్వు ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వ సివిల్ పోస్టుల్లో వెనుకబడిన తరగతులకు రిజర్వ్ చేసిన శాతం ఎంత?
A. 15 శాతం
B. 7.5 శాతం
C. 27 శాతం
D. 50 శాతం
Answer & explanation
Correct: C — 27 శాతం
మండల్ కమిషన్ సిఫారసు, 1990 మెమోరాండం రెండింటిలోనూ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 27% SEBCలకు కేటాయించారు. SC, STలకు అంతకుముందే ఉన్న కోటా వేరు; 50% ఈ ఉత్తర్వులోని శాతం కాదు.
రెండో వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించినవారు ఎవరు?
A. వి.పి. సింగ్
B. ఇందిరా సహానీ
C. చౌధురి దేవీలాల్
D. బి.పి. మండల్
Answer & explanation
Correct: D — బి.పి. మండల్
1979లో నియమితమైన కమిషన్‌కు బి.పి. మండల్ అధ్యక్షుడు కావడంతో అది మండల్ కమిషన్‌గా ప్రసిద్ధమైంది. వి.పి. సింగ్ నివేదికను అమలు చేసిన ప్రధాని; ఇందిరా సహానీ కేసు పిటిషనర్ పేరు.
ఇందిరా సహానీ Vs యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసును సుప్రీంకోర్టులో ఎంతమంది న్యాయమూర్తులు విచారించారు?
A. 11 మంది
B. 3 మంది
C. 5 మంది
D. 9 మంది
Answer & explanation
Correct: A — 11 మంది
రిజర్వేషన్ ఉత్తర్వును వ్యతిరేకిస్తూ దాఖలైన అనేక కేసులను కలిపి 11 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది; 1992లో మెజారిటీతో ఉత్తర్వు చెల్లుతుందని తీర్పు ఇచ్చింది.
చట్టనిర్మాణం పార్లమెంటు ప్రధాన విధి; అందుకే ఇలాంటి సభలను శాసనవ్యవస్థలు అంటారు. సుప్రీంకోర్టు చట్టాలను వ్యాఖ్యానిస్తుంది, మంత్రిమండలి వాటిని అమలు చేస్తుంది; రాష్ట్రపతి పార్లమెంటులో భాగమైనా ఒంటరిగా చట్టం చేయలేరు.
Correct: C — కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్స్ (Council of States)
భారత పార్లమెంటులో రెండు సభలున్నాయి: రాజ్యసభ (Council of States), లోక్‌సభ (House of the People); లోక్‌సభను ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. మంత్రిమండలి కార్యనిర్వాహక వర్గంలోని భాగం, శాసనసభ రాష్ట్ర స్థాయి సభ.
లోక్‌సభ ఆమోదించిన ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ గరిష్ఠంగా ఎన్ని రోజులు ఆలస్యం చేయగలదు?
A. 6 నెలలు
B. 30 రోజులు
C. ఒక సంవత్సరం
D. 14 రోజులు
Answer & explanation
Correct: D — 14 రోజులు
ద్రవ్య విషయాల్లో లోక్‌సభదే పైచేయి: రాజ్యసభ బడ్జెట్‌ను తిరస్కరించలేదు, 14 రోజులు ఆలస్యం చేయవచ్చు లేదా మార్పులు సూచించవచ్చు. ఆ మార్పులను అంగీకరించాలో లేదో లోక్‌సభ ఇష్టం.
పాఠ్యపుస్తకంలో వర్ణించిన 'లోక్‌సభలో ఒక రోజు' ఏ తేదీది?
A. 2004 డిసెంబర్ 7
B. 1990 ఆగస్టు 13
C. 2005 జనవరి 26
D. 1989 నవంబర్ 7
Answer & explanation
Correct: A — 2004 డిసెంబర్ 7
పద్నాలుగో లోక్‌సభ కార్యకలాపాల ఉదాహరణగా 7 డిసెంబర్ 2004 రోజును ఇచ్చారు; ఆ రోజు ప్రశ్నోత్తరాలు, బిల్లుల ఆమోదం, ఇరాక్ నేపథ్య విదేశాంగ విధాన చర్చ జరిగాయి. 1990 ఆగస్టు 13 మెమోరాండం తేదీ.
ఈ రెండింటిలో శాశ్వత కార్యనిర్వాహక వర్గానికి చెందినవారు ఎవరు?
A. ప్రధానమంత్రి
B. సివిల్ సర్వెంట్లు
C. కేబినెట్ మంత్రులు
D. లోక్‌సభ సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: B — సివిల్ సర్వెంట్లు
సివిల్ సర్వెంట్లు దీర్ఘకాలం కోసం నియమితులై పాలక పార్టీ మారినా పదవిలో కొనసాగుతారు. ప్రధాని, మంత్రులు ఎన్నికైన రాజకీయ కార్యనిర్వాహకులు, ఎన్నికల తర్వాత మారవచ్చు.