న్యాయవ్యవస్థ – నిర్మాణం, స్వాతంత్ర్యం (Judiciary: Structure and Independence)

Correct: D — సుప్రీంకోర్టు

సుప్రీంకోర్టు దేశంలో న్యాయ పరిపాలనను నియంత్రిస్తుంది, దాని నిర్ణయాలు అన్ని కోర్టులకు శిరోధార్యం. హైకోర్టులు రాష్ట్ర స్థాయిలో, జిల్లా కోర్టులు జిల్లా స్థాయిలో ఉంటాయి.

Correct: A — పార్లమెంటు ఉభయ సభల్లో అభిశంసన తీర్మానం

న్యాయమూర్తులను తొలగించాలంటే రెండు సభల్లో విడివిడిగా మూడింట రెండొంతుల సభ్యుల ఆమోదంతో అభిశంసన తీర్మానం జరగాలి; ఇది అత్యంత కష్టం కాబట్టి న్యాయమూర్తులు స్వతంత్రంగా ఉంటారు.

Correct: A — సుప్రీంకోర్టు దేశ న్యాయ పరిపాలనను నియంత్రిస్తుంది, దాని నిర్ణయాలు ఇతర కోర్టులకు శిరోధార్యం

భారత్‌లో ఒకే సుప్రీంకోర్టు కింద హైకోర్టులు, జిల్లా, స్థానిక కోర్టులు గొలుసులా ఉంటాయి; సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు అన్ని కోర్టులకు కట్టుబడి ఉంటాయి. రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు సుప్రీంకోర్టులు ఉండవు.

Correct: B — సివిల్, క్రిమినల్ కేసుల్లో అత్యున్నత అప్పీలు కోర్టు, హైకోర్టు తీర్పులపై అప్పీళ్లు వింటుంది

సుప్రీంకోర్టు సివిల్, క్రిమినల్ కేసుల్లో అత్యున్నత అప్పీలు కోర్టు; హైకోర్టు తీర్పులపై అప్పీళ్లను వినడంతో పాటు పౌరులు, ప్రభుత్వాలు, రాష్ట్రాలు, కేంద్రం మధ్య వివాదాలనూ విచారిస్తుంది. ఏకీకృత న్యాయవ్యవస్థ కావడంతో దాని నిర్ణయాలు అన్ని కోర్టులకు శిరోధార్యం.

Correct: C — రాష్ట్రపతి ప్రధాని సలహాపై, ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సంప్రదించి నియమిస్తారు; ఆచరణలో సీనియర్ న్యాయమూర్తులే ఎంపిక చేస్తారు

రాజ్యాంగపరంగా రాష్ట్రపతి ప్రధాని సలహాపై ప్రధాన న్యాయమూర్తిని సంప్రదించి నియమిస్తారు; ఆచరణలో సుప్రీంకోర్టు సీనియర్ న్యాయమూర్తులే ఎంపిక చేయడంతో రాజకీయ జోక్యానికి అవకాశం తక్కువ, అదే స్వాతంత్ర్యానికి ఆధారం.

Correct: D — ప్రభుత్వ ఒత్తిడి లేకుండా నిష్పక్షపాతంగా తీర్పు ఇవ్వగలరు

రెండు సభల్లో విడిగా 2/3 మెజారిటీ అవసరం కావడంతో పాలక పక్షం ఇష్టం లేదనే కారణంతో న్యాయమూర్తిని తొలగించడం దాదాపు అసాధ్యం; అందువల్ల వారు భయం లేకుండా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా కూడా తీర్పు ఇవ్వగలరు.