సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1990 ఉత్తర్వుకు ముందు ఉద్యోగ రిజర్వేషన్లు SC, STలకే ఉండేవి.
2. ఉత్తర్వు ద్వారా SEBC అనే కొత్త మూడో వర్గం ప్రవేశపెట్టారు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 రెండూ
B. 1 మాత్రమే
C. 2 మాత్రమే
D. రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ
ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ల ప్రయోజనం అప్పటివరకు షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలకే ఉండగా, 1990 ఉత్తర్వు సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల (SEBC) వారిని మూడో కొత్త వర్గంగా చేర్చింది. అందువల్ల రెండు ప్రకటనలూ సరైనవే.
Correct: B — నియామకం 1979 – నివేదిక 1980 – ఉత్తర్వు 1990
రెండో వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ను 1979లో నియమించారు, అది 1980లో నివేదిక ఇచ్చింది, దాని సిఫారసును అమలు చేస్తూ ఉత్తర్వు 1990లో వచ్చింది. 1993 సంవత్సరం సుప్రీంకోర్టు తీర్పు తర్వాతి మెమోరాండానికి సంబంధించినది.
ఈ సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) కేబినెట్ నిర్ణయం (b) ప్రధాని ఉభయ సభల్లో ప్రకటన (c) మెమోరాండం జారీ (d) సుప్రీంకోర్టు తీర్పు
A. b – a – c – d
B. a – c – b – d
C. a – b – c – d
D. c – a – b – d
Answer & explanation
Correct: C — a – b – c – d
ఆగస్టు 6న కేబినెట్ నిర్ణయం తీసుకోగా, మరుసటి రోజు ఆగస్టు 7న ప్రధాని పార్లమెంటులో ప్రకటించారు, ఆగస్టు 13న ఉత్తర్వు జారీ అయింది, 1992లో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వచ్చింది. ప్రకటన నిర్ణయం కంటే ముందు కాదు.
ఇందిరా సహానీ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఏ మార్పు చేయమని ఆదేశించింది?
A. 27% ను 50%కి పెంచడం
B. రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేయడం
C. అగ్రవర్ణాలకు కూడా కోటా ఇవ్వడం
D. వెనుకబడిన తరగతుల్లోని సంపన్నులను రిజర్వేషన్ ప్రయోజనం నుంచి మినహాయించడం
Answer & explanation
Correct: D — వెనుకబడిన తరగతుల్లోని సంపన్నులను రిజర్వేషన్ ప్రయోజనం నుంచి మినహాయించడం
న్యాయస్థానం ఉత్తర్వును చెల్లుబాటయ్యేదిగా ప్రకటిస్తూనే వెనుకబడిన తరగతుల్లోని సంపన్నులను ప్రయోజనం నుంచి మినహాయించాలని చెప్పింది; అందుకే 1993 సెప్టెంబర్ 8న మరో మెమోరాండం వచ్చింది. శాతం పెంపు లేదా రద్దు తీర్పులో లేవు.
కేబినెట్ నిర్ణయాన్ని అమలుచేస్తూ ఉత్తర్వు జారీ చేసిన విభాగం ఏది?
A. పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్ విభాగం
B. హోం మంత్రిత్వ శాఖ
C. న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ
D. రాష్ట్రపతి సెక్రటేరియట్
Answer & explanation
Correct: A — పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్ విభాగం
కేబినెట్ నిర్ణయం పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్ విభాగానికి వెళ్లగా అక్కడి సీనియర్ అధికారులు ముసాయిదా తయారు చేసి మంత్రి ఆమోదం తీసుకున్నారు, ఒక అధికారి సంతకం చేశారు. అంటే నిర్ణయం తీసుకున్నది కేబినెట్, అమలు చేసింది సివిల్ సర్వీసు.
పార్లమెంటు విధులకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. చట్టాలు చేయడం, మార్చడం, రద్దు చేయడం
B. న్యాయమూర్తులకు తీర్పులు ఎలా ఇవ్వాలో నిర్దేశించడం
C. ప్రభుత్వ ధన వినియోగంపై నియంత్రణ
D. ప్రజా సమస్యలపై చర్చకు వేదికగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — న్యాయమూర్తులకు తీర్పులు ఎలా ఇవ్వాలో నిర్దేశించడం
పార్లమెంటు చట్టాలు చేస్తుంది, ప్రభుత్వాన్ని, ప్రజాధన వినియోగాన్ని నియంత్రిస్తుంది, చర్చకు అత్యున్నత వేదిక. తీర్పులు ఎలా ఇవ్వాలో నిర్దేశించడం న్యాయవ్యవస్థ స్వాతంత్ర్యానికి విరుద్ధం, అది పార్లమెంటు విధి కాదు.
లోక్సభ, రాజ్యసభ అధికారాల గురించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఉభయ సభల మధ్య సాధారణ చట్టంపై విభేదం వస్తే సంయుక్త సమావేశం నిర్ణయిస్తుంది.
2. మంత్రిమండలిపై అవిశ్వాసం ప్రకటించే అధికారం రాజ్యసభకు కూడా ఉంది.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మాత్రమే
B. 1, 2 రెండూ
C. 1 మాత్రమే
D. రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే
సాధారణ చట్టంపై విభేదాలను సంయుక్త సమావేశంలో పరిష్కరిస్తారు (లోక్సభ సభ్యులు ఎక్కువ కాబట్టి దాని మాటే నెగ్గుతుంది). అవిశ్వాసంతో మంత్రిమండలిని తొలగించగల అధికారం లోక్సభకే ఉంది, రాజ్యసభకు లేదు; అందుకే రెండో ప్రకటన తప్పు.
7 డిసెంబర్ 2004 లోక్సభలో ఆమోదించిన బిల్లులు ఏ అంశానికి సంబంధించినవి?
A. రైల్వే బడ్జెట్
B. ఎన్నికల సంస్కరణలు
C. జాతీయ రక్షణ చట్టం
D. సెక్యూరిటీస్ చట్టాల సవరణ, రుణాల వసూలు
Answer & explanation
Correct: D — సెక్యూరిటీస్ చట్టాల సవరణ, రుణాల వసూలు
ఆ రోజు ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన సెక్యూరిటీస్ లాస్ (సవరణ) బిల్లు, ఎన్ఫోర్స్మెంట్ ఆఫ్ సెక్యూరిటీ ఇంటరెస్ట్ అండ్ రికవరీ ఆఫ్ డెట్స్ లాస్ (సవరణ) బిల్లు ఆమోదం పొందాయి. రైల్వే విషయంలో కేవలం అదనపు గ్రాంటు ప్రకటన చేశారు.
రాజకీయ కార్యనిర్వాహకుడికే తుది నిర్ణయాధికారం ఉండటానికి పాఠ్యపుస్తకం ఇచ్చిన ప్రధాన కారణం ఏది?
A. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల ఇష్టం సర్వోన్నతం, మంత్రి ప్రజలకు జవాబుదారీ
B. మంత్రికి సివిల్ సర్వెంట్ కంటే ఎక్కువ సాంకేతిక జ్ఞానం ఉంటుంది
C. మంత్రి శాశ్వతంగా పదవిలో ఉంటాడు
D. సివిల్ సర్వెంట్లకు అధికారం ఉండదని రాజ్యాంగం చెబుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల ఇష్టం సర్వోన్నతం, మంత్రి ప్రజలకు జవాబుదారీ
తరచుగా సివిల్ సర్వెంట్లే ఎక్కువ నిపుణులు; అయినా ఎన్నికైన మంత్రి ప్రజల ఇష్టాన్ని ప్రతినిధిగా అమలు చేస్తాడు, పర్యవసానాలకు ప్రజలకు జవాబు చెప్పాలి. అందుకే నిపుణులు సలహా ఇస్తారు, తుది నిర్ణయం మంత్రిది.
కింది వారిలో రాజకీయ కార్యనిర్వాహక వర్గంలో భాగమైనవారు ఎవరు?
A. హోం శాఖ సెక్రటరీ
B. హోం మంత్రి
C. జిల్లా కలెక్టర్
D. డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్
Answer & explanation
Correct: B — హోం మంత్రి
హోం మంత్రి ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధి, ప్రజలకు జవాబుదారీ కాబట్టి రాజకీయ కార్యనిర్వాహక వర్గం. కలెక్టర్, సెక్రటరీ, DGP సివిల్ సర్వెంట్లు/నియమిత అధికారులు కాబట్టి శాశ్వత కార్యనిర్వాహక వర్గం.
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1990 ఉత్తర్వుకు ముందు ఉద్యోగ రిజర్వేషన్లు SC, STలకే ఉండేవి.
2. ఉత్తర్వు ద్వారా SEBC అనే కొత్త మూడో వర్గం ప్రవేశపెట్టారు.
ఏవి సరైనవి?