న్యాయసమీక్ష, ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం, న్యాయవ్యవస్థ అధికారాలు (Judicial Review and PIL)
Free practice MCQs with answers and explanations for న్యాయసమీక్ష, ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం, న్యాయవ్యవస్థ అధికారాలు (Judicial Review and PIL) in సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చట్టం లేదా ప్రభుత్వ చర్య రాజ్యాంగబద్ధమో కాదో కోర్టులు నిర్ణయించే అధికారాన్ని ఏమంటారు?
A. అభిశంసన
B. న్యాయసమీక్ష (Judicial Review)
C. సంయుక్త సమావేశం
D. అవిశ్వాస తీర్మానం
Answer & explanation
Correct: B — న్యాయసమీక్ష (Judicial Review)
రాజ్యాంగానికి విరుద్ధమైన చట్టాన్ని లేదా కార్యనిర్వాహక చర్యను చెల్లనిదిగా ప్రకటించే అధికారమే న్యాయసమీక్ష. అభిశంసన న్యాయమూర్తుల తొలగింపుకు, అవిశ్వాసం మంత్రిమండలి తొలగింపుకు సంబంధించినవి.
ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. బాధితుడు మాత్రమే కోర్టుకు వెళ్లగలడు
B. ఇది కేవలం హైకోర్టులో మాత్రమే సాధ్యం
C. ప్రభుత్వ చర్యల వల్ల ప్రజా ప్రయోజనం దెబ్బతిన్నప్పుడు ఎవరైనా కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు
D. ఇది ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభుత్వ చర్యల వల్ల ప్రజా ప్రయోజనం దెబ్బతిన్నప్పుడు ఎవరైనా కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు
ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యంలో ప్రభుత్వ చర్యల వల్ల ప్రజా ప్రయోజనం దెబ్బతింటే ఎవరైనా కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు; ఇది అధికార దుర్వినియోగం, అక్రమాలను అడ్డుకోవడానికి ఉపయోగపడి కోర్టులపై ప్రజల నమ్మకాన్ని పెంచింది.
పార్లమెంటు రాజ్యాంగం మౌలిక సూత్రాలను తొలగిస్తూ ఒక సవరణ చేసిందనుకుందాం. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ప్రకారం ఏమవుతుంది?
A. రాజ్యాంగ మౌలిక సూత్రాలను పార్లమెంటు మార్చలేదు కాబట్టి అది చెల్లదు
B. పార్లమెంటు ఏదైనా మార్చవచ్చు కాబట్టి చెల్లుతుంది
C. రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో చెల్లుతుంది
D. ప్రధాని అనుమతితో చెల్లుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — రాజ్యాంగ మౌలిక సూత్రాలను పార్లమెంటు మార్చలేదు కాబట్టి అది చెల్లదు
రాజ్యాంగం యొక్క మౌలిక లేదా ప్రధాన సూత్రాలను పార్లమెంటు మార్చలేదని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చెప్పింది; న్యాయసమీక్ష అధికారంతో అలాంటి సవరణను కోర్టులు చెల్లనిదిగా ప్రకటించగలవు. రాష్ట్రపతి లేదా ప్రధాని ఆమోదం ఆ పరిమితిని తొలగించదు.