ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Easy
ప్రజాస్వామ్యం ఉత్తమ ప్రభుత్వ రూపమా అనే చర్చలో 'ఎన్నికలు, పార్లమెంట్ గురించి పట్టించుకోనక్కర్లేని బలమైన నాయకుడు కావాలి' అనే అభిప్రాయాన్ని ఏమంటారు?
A. రాచరికం
B. నియంతృత్వం (Dictatorship)
C. ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం
D. గ్రామసభ
Answer & explanation
Correct: B — నియంతృత్వం (Dictatorship)
ఎన్నికలు, పార్లమెంట్ లేకుండా అన్ని అధికారాలు ఒకే నాయకుడికి ఉండాలనే అభిప్రాయాన్ని విద్యార్థులు చర్చలో నియంతృత్వం అన్నారు. పాఠం ఈ వాదనను పరిశీలించి, వాస్తవంలో నియంతలు అవినీతిపరులు, స్వార్థపరులు, క్రూరులని గుర్తు చేసింది.
ప్రజాస్వామ్యంపై వాదనలను నియంతృత్వంతో పోల్చే విషయంలో విద్యార్థి చేసిన ప్రతివాదన ఏమిటి?
A. నియంతృత్వంలో ప్రజలకు ఎక్కువ స్వేచ్ఛ ఉంటుంది
B. ఆదర్శ నియంతృత్వాన్ని వాస్తవ ప్రజాస్వామ్యంతో పోల్చడం న్యాయం కాదు; ఆదర్శాన్ని ఆదర్శంతో, వాస్తవాన్ని వాస్తవంతో పోల్చాలి
C. ప్రజాస్వామ్యంలో తప్పులే జరగవు
D. నియంతలను సులభంగా తొలగించవచ్చు
Answer & explanation
Correct: B — ఆదర్శ నియంతృత్వాన్ని వాస్తవ ప్రజాస్వామ్యంతో పోల్చడం న్యాయం కాదు; ఆదర్శాన్ని ఆదర్శంతో, వాస్తవాన్ని వాస్తవంతో పోల్చాలి
పాఠంలోని చర్చ ప్రకారం నిజాయతీ గల బలమైన నాయకుడనే ఆదర్శ నియంతను, వాస్తవ ప్రజాస్వామ్యంతో పోల్చడం న్యాయం కాదు. వాస్తవంలో నియంతలు అత్యంత అవినీతిపరులు, స్వార్థపరులు, క్రూరులు; వారిని తొలగించడం కూడా సాధ్యం కాదు.
అసెర్షన్ (A): ప్రజాస్వామ్యం అన్ని సమస్యలకు మాయాజాలం పరిష్కారం కాదు. రీజన్ (R): ప్రజాస్వామ్యం ప్రజలు తమ నిర్ణయాలు తామే తీసుకునేలా చేస్తుంది కానీ ఆ నిర్ణయాలు మంచివన్న హామీ ఇవ్వదు. సరైన సమాధానం?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R సరికాదు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకు సరైన వివరణ
D. A సరికాదు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకు సరైన వివరణ
పాఠంలో ఉపాధ్యాయురాలి విశ్లేషణ ప్రకారం ప్రజాస్వామ్యం పేదరికాన్ని అంతం చేయలేదు; ప్రజలు తమ నిర్ణయాలు తామే తీసుకునేలా మాత్రమే చూస్తుంది, ఆ నిర్ణయాలు మంచివన్న హామీ లేదు, ప్రజలు తప్పులు చేయవచ్చు. కాబట్టి Rే Aకు కారణం.
కింది వాటిలో ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా సాధారణంగా వినిపించే వాదన కాని ప్రకటన ఏది?
A. ప్రజాస్వామ్యంలో తప్పులను ఎక్కువ కాలం దాచలేరు
B. ప్రజాస్వామ్యంలో నాయకులు తరచూ మారడం వల్ల అస్థిరత ఏర్పడుతుంది
C. అనేక మందిని సంప్రదించాల్సి రావడం వల్ల ఆలస్యమవుతుంది
D. ఎన్నికల పోటీ వల్ల అవినీతి పెరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రజాస్వామ్యంలో తప్పులను ఎక్కువ కాలం దాచలేరు
తప్పులను ఎక్కువ కాలం దాచలేకపోవడం ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూలంగా చెప్పే వాదన (తప్పులను సరిదిద్దుకునే అవకాశం). మిగతా మూడు – అస్థిరత, ఆలస్యం, అవినీతి – పాఠం ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా సాధారణంగా వినిపించే వాదనలుగా జాబితా చేసినవి.
1958–61లో ఏ దేశంలో ప్రపంచ చరిత్రలో నమోదైన అత్యంత దారుణమైన కరవు సంభవించింది?
A. భారతదేశం
B. చైనా
C. మెక్సికో
D. జింబాబ్వే
Answer & explanation
Correct: B — చైనా
పాఠం ప్రకారం 1958–1961లో చైనాలో సంభవించిన కరవు ప్రపంచ చరిత్రలో నమోదైన అత్యంత దారుణమైనది; సుమారు మూడు కోట్ల మంది చనిపోయారు. అదే సమయంలో ఆర్థికంగా చైనా కంటే మెరుగ్గా లేని భారతదేశంలో అలాంటి కరవు రాలేదు.
చైనాలో కరవు ఎందుకు తీవ్రమైంది, భారత్లో ఎందుకు రాలేదు అనే విషయంలో ఆర్థికవేత్తల అభిప్రాయం ఏమిటి?
A. భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం ఉండటం వల్ల ప్రభుత్వం ఆహార కొరతకు స్పందించింది; చైనా ప్రభుత్వం ఆ విధంగా స్పందించలేదు
B. భారతదేశం ఆ సమయంలో చైనా కంటే చాలా సంపన్నంగా ఉండేది
C. చైనాలో జనాభా తక్కువగా ఉండేది
D. భారతదేశంలో సైన్యం పాలన ఉండేది
Answer & explanation
Correct: A — భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం ఉండటం వల్ల ప్రభుత్వం ఆహార కొరతకు స్పందించింది; చైనా ప్రభుత్వం ఆ విధంగా స్పందించలేదు
పాఠం ప్రకారం ఆ కాలంలో భారత ఆర్థిక పరిస్థితి చైనా కంటే పెద్దగా మెరుగ్గా లేదు. తేడా ప్రభుత్వ విధానాల్లో ఉంది: ప్రజాస్వామ్యం ఉండటంతో భారత ప్రభుత్వం ఆహార కొరతకు స్పందించింది; బహుళ పార్టీ ఎన్నికలు, ప్రతిపక్షం, స్వేచ్ఛాయుత పత్రికలు ఉంటే చైనాలో అంతమంది చనిపోయేవారు కాదు.
ప్రజాస్వామ్యం మెరుగైన నిర్ణయాలకు దారితీస్తుందని పాఠం చెప్పడానికి కారణం?
A. నిర్ణయాలను ఒకే నాయకుడు వేగంగా తీసుకోవడం
B. చర్చలు లేకుండా మెజారిటీ ఓటుతో నిర్ణయించడం
C. సంప్రదింపులు, చర్చల వల్ల సాధ్యమైన తప్పులను సూచించి తొందరపాటు నిర్ణయాలను తగ్గించగలగడం
D. నిర్ణయాలను ఎన్నికల తర్వాత మాత్రమే తీసుకోవడం
Answer & explanation
Correct: C — సంప్రదింపులు, చర్చల వల్ల సాధ్యమైన తప్పులను సూచించి తొందరపాటు నిర్ణయాలను తగ్గించగలగడం
ప్రజాస్వామ్య నిర్ణయంలో అనేక మంది, చర్చలు, సమావేశాలు ఉంటాయి; చాలామంది కలిసి ఆలోచిస్తే సాధ్యమైన తప్పులను సూచించగలరు. దీనికి సమయం పడినా, తొందరపాటు లేదా బాధ్యతారహిత నిర్ణయాల అవకాశం తగ్గుతుంది; ఇదే ప్రజాస్వామ్య ప్రయోజనం.
A. ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వాలు ఎప్పుడూ ప్రజల అవసరాలకు స్పందించవు
B. ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులు ప్రజల అవసరాలకు స్పందించాల్సిందే; ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వం స్పందించడం పాలకుల ఇష్టంపై ఆధారపడుతుంది
C. ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులు స్పందించాల్సిన అవసరం లేదు
D. జవాబుదారీతనం అంటే ఎన్నికల ఖర్చును తగ్గించడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులు ప్రజల అవసరాలకు స్పందించాల్సిందే; ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వం స్పందించడం పాలకుల ఇష్టంపై ఆధారపడుతుంది
పాఠం ప్రకారం ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వం ప్రజల అవసరాలకు స్పందించవచ్చు, కానీ అది పాలకుల ఇష్టంపై ఆధారపడుతుంది; ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులు ప్రజల అవసరాలను పట్టించుకోవాలి. అందుకే ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం మరింత జవాబుదారీ ప్రభుత్వ రూపం. 'ఎప్పుడూ స్పందించవు' అనే ఎంపిక అతిశయోక్తి.
ప్రజాస్వామ్యంలో సంఘర్షణలు పరిష్కారం గురించి పాఠం చెప్పిన విషయం ఏది?
A. బలమైన సమూహం షరతులు విధిస్తుంది
B. మైనారిటీలు ఎల్లప్పుడూ ఓడిపోతారు
C. ఘర్షణలు పరిష్కారం కావు
D. ప్రజాస్వామ్యంలో ఎవరూ శాశ్వత విజేత కాదు, శాశ్వత పరాజితుడూ కాదు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజాస్వామ్యంలో ఎవరూ శాశ్వత విజేత కాదు, శాశ్వత పరాజితుడూ కాదు
పాఠం ప్రకారం ప్రజాస్వామ్యం భేదాభిప్రాయాల సమస్యకు ఏకైక శాంతియుత పరిష్కారం ఇస్తుంది: ఇందులో ఎవరూ శాశ్వత విజేత కాదు, పరాజితులూ కాదు. అందువల్ల భిన్న సమూహాలు శాంతియుతంగా కలిసి జీవించగలవు; భారత వైవిధ్యాన్ని ఐక్యంగా ఉంచుతుంది.