ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Easy
జింబాబ్వేను చాలా కాలం పాలించిన నాయకుడు ఎవరు?
A. పర్వేజ్ ముషారఫ్
B. అబ్రహాం లింకన్
C. పినోచెట్
D. రాబర్ట్ ముగాబే
Answer & explanation
Correct: D — రాబర్ట్ ముగాబే
జింబాబ్వే 1980లో స్వాతంత్ర్యం పొందిన నాటి నుంచి స్వాతంత్ర్య పోరాట పార్టీ ZANU-PF నాయకుడు రాబర్ట్ ముగాబే పాలించారు. ముషారఫ్ పాకిస్తాన్కు, పినోచెట్ చిలీకి సంబంధించినవారు.
జింబాబ్వే ఉదాహరణ ద్వారా పాఠం ఏ నిర్ణయానికి వచ్చింది?
A. ప్రజాదరణ ఉన్న ప్రభుత్వాలు కూడా ప్రజాస్వామ్యవిరుద్ధంగా ఉండవచ్చు
B. ప్రజామోదం ఉంటే ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యమే
C. ఎన్నికలు జరిగితే సరిపోతుంది
D. ఒకే పార్టీ గెలవడం ప్రజాస్వామ్య లక్షణం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రజాదరణ ఉన్న ప్రభుత్వాలు కూడా ప్రజాస్వామ్యవిరుద్ధంగా ఉండవచ్చు
ముగాబే ప్రజాదరణ ఉన్న నాయకుడైనా ఎన్నికల్లో అన్యాయ పద్ధతులు వాడారు; అధికారాలు పెంచుకున్నారు; మీడియా, కోర్టులను అణచివేశారు. కాబట్టి ప్రజామోదం అవసరమే కానీ సరిపోదని, ప్రజాదరణ ఉన్న ప్రభుత్వాలు ప్రజాస్వామ్యవిరుద్ధం కావచ్చని పాఠం చెబుతుంది.
నాలుగో లక్షణం ప్రకారం ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఎలా పాలించాలి?
A. ఎన్నికల్లో గెలిచింది కాబట్టి తనకు ఇష్టమైనదంతా చేస్తూ
B. సైన్యం ఆదేశాల మేరకు
C. ఒకే పార్టీ నిర్ణయాల మేరకు
D. రాజ్యాంగ చట్టం, పౌరుల హక్కులు నిర్దేశించిన పరిమితుల్లో
Answer & explanation
Correct: D — రాజ్యాంగ చట్టం, పౌరుల హక్కులు నిర్దేశించిన పరిమితుల్లో
పాఠం ప్రకారం ఎన్నికల్లో గెలిచిన ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం తనకు ఇష్టమైనదంతా చేయలేదు; కొన్ని ప్రాథమిక నియమాలను, మైనారిటీలకు ఉన్న హామీలను, రాజ్యాంగం, చట్టం, పౌర హక్కులు పెట్టిన పరిమితులను గౌరవించాలి. ఇదే నాలుగో లక్షణం.
కింది వాటిలో జింబాబ్వేలో ముగాబే ప్రభుత్వ కాలంలో జరిగినవి ఏవి? 1) ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేక ప్రదర్శనలను చట్టవిరుద్ధం చేశారు 2) టీవీ, రేడియో ప్రభుత్వ అదుపులో ఉన్నాయి 3) ఎన్నికలు ఎప్పుడూ జరగలేదు
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
పాఠం ప్రకారం ప్రజా నిరసనలు, ప్రదర్శనలు చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటించారు; టీవీ, రేడియో ప్రభుత్వ అదుపులో ఉండి పాలకపక్ష వెర్షన్నే ప్రసారం చేశాయి. కానీ ఎన్నికలు క్రమం తప్పకుండా జరిగాయి (ప్రతిసారీ ZANU-PF గెలిచింది), కాబట్టి 3 తప్పు.
జింబాబ్వే ఎప్పుడు తెల్లజాతి మైనారిటీ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందింది, ముగాబే ఎప్పుడు పదవి నుంచి బలవంతంగా తొలగారు (పాఠం ప్రకారం)?
A. 1980లో స్వాతంత్ర్యం; 2017లో తొలగింపు
B. 1947లో స్వాతంత్ర్యం; 2002లో తొలగింపు
C. 1980లో స్వాతంత్ర్యం; 1999లో తొలగింపు
D. 1930లో స్వాతంత్ర్యం; 2017లో తొలగింపు
Answer & explanation
Correct: A — 1980లో స్వాతంత్ర్యం; 2017లో తొలగింపు
పాఠం ప్రకారం జింబాబ్వే 1980లో తెల్లజాతి మైనారిటీ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందింది; ముగాబే 2017లో పదవి నుంచి బలవంతంగా తొలగిపోవలసి వచ్చింది. 1930 అనే సంవత్సరం మెక్సికో ప్రస్తావనలో ఉంది, 1999 పాకిస్తాన్ సైనిక తిరుగుబాటుది.
పాఠం ఎన్ని లక్షణాలను ప్రజాస్వామ్య లక్షణాలుగా నిర్ణయించింది?
A. మూడు
B. నాలుగు
C. ఐదు
D. ఆరు
Answer & explanation
Correct: B — నాలుగు
వరుస ఉదాహరణల ద్వారా పాఠం ప్రజాస్వామ్యానికి నాలుగు లక్షణాలను నిర్ణయించింది: ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు, స్వేచ్ఛాయుత-న్యాయమైన ఎన్నికలు, ఒక వ్యక్తి ఒక ఓటు ఒక విలువ, చట్టబద్ధ పాలన-హక్కుల గౌరవం.
బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని భారత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇవ్వడం ఏ లక్షణానికి సంబంధించిన ఉదాహరణ?
A. ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ
B. స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
C. చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
D. ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు
Answer & explanation
Correct: C — చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
పాఠం 'మీ పురోగతి పరిశీలించుకోండి' భాగంలో బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమన్న సుప్రీంకోర్టు తీర్పును చట్టబద్ధ పాలనకు ఉదాహరణగా జతపరచాలి; ప్రభుత్వం కూడా రాజ్యాంగ పరిమితులకు లోబడి ఉండాలన్న లక్షణం ఇది.
శ్రీలంకలో భారత్ నుంచి వలస వెళ్లిన అనేక మంది తమిళ కార్మికులకు ఓటుహక్కు ఇవ్వకపోవడం ఏ ప్రజాస్వామ్య లక్షణ ఉల్లంఘన?
A. ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ
B. చట్టబద్ధ పాలన
C. ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు
D. స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
Answer & explanation
Correct: A — ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ
ఓటుహక్కు నిరాకరణ రాజకీయ సమానత్వ సూత్రాన్ని, అంటే ప్రతి వయోజన పౌరుడికి ఒక ఓటు, ప్రతి ఓటుకు ఒకే విలువ అనే మూడో లక్షణాన్ని ఉల్లంఘిస్తుంది. పాఠం ఈ ఉదాహరణను అదే లక్షణంతో జతపరిచింది.
A. భూటాన్ రాజు ఎన్నికైన ప్రతినిధుల సలహాతో నడుచుకుంటానని చెప్పడం – ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు
B. రాజు రాజకీయ సమావేశాలను నిషేధించడం – స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
C. బంగ్లాదేశ్లో ఎన్నికల సమయంలో తటస్థ ప్రభుత్వం పాలించాలన్న ఒప్పందం – స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ
D. శ్రీలంక తమిళ కార్మికుల ఓటుహక్కు నిరాకరణ – ఒక వ్యక్తి ఒక ఓటు ఒక విలువ
Answer & explanation
Correct: B — రాజు రాజకీయ సమావేశాలను నిషేధించడం – స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
రాజు రాజకీయ సమావేశాలు, ప్రదర్శనలు, ర్యాలీలపై నిషేధం విధించడం పౌరుల హక్కులను (అభిప్రాయ, సంఘ, నిరసన స్వేచ్ఛ) ఉల్లంఘిస్తుంది – అది హక్కుల గౌరవానికి సంబంధించినది, ఎన్నికల పోటీకి కాదు. మిగతా జతలు పాఠంలో సరిగ్గా అమర్చినవే.
B. ఎన్నిక ప్రజలందరికీ సమాన ప్రాతిపదికన అందుబాటులో ఉంటుంది
C. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ ఆర్థికంగా సంపన్నమైనదై ఉంటుంది
D. ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ నియమాలకు, పౌరుల హక్కులకు లోబడి ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ ఆర్థికంగా సంపన్నమైనదై ఉంటుంది
సారాంశ నిర్వచనంలో నాలుగు అంశాలున్నాయి: ఎన్నికైనవారి ప్రధాన నిర్ణయాలు, ఎంపిక-పాలకులను మార్చే న్యాయమైన అవకాశం, సమాన ప్రాతిపదిక, రాజ్యాంగ-హక్కుల పరిమితులు. సంపన్నత అనేది నిర్వచనంలో లేదు; పైగా ప్రజాస్వామ్యం పేదరికాన్ని అంతం చేయలేదని పాఠమే చెప్పింది.