సమానత్వపు హక్కు – చట్టం ముందు సమానత్వం, వివక్ష నిషేధం, ఉద్యోగ అవకాశాలు (Right to Equality)
Free practice MCQs with answers and explanations for సమానత్వపు హక్కు – చట్టం ముందు సమానత్వం, వివక్ష నిషేధం, ఉద్యోగ అవకాశాలు (Right to Equality) in ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చట్టం అందరికీ ఒకేలా వర్తించడం అనే సూత్రాన్ని ఏమంటారు?
A. చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
B. అధికార విభజన
C. సైనిక పాలన
D. ఏకపార్టీ విధానం
Answer & explanation
Correct: A — చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
చట్టం హోదాతో సంబంధం లేకుండా అందరికీ ఒకేలా వర్తించి, ఏ వ్యక్తీ చట్టానికి అతీతుడు కాకుండా ఉండే సూత్రమే చట్టబద్ధ పాలన. ఇది ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది; మిగతావి వేరే భావనలు.
ఒక మాజీ ప్రధానమంత్రి మోసం ఆరోపణలపై కోర్టు కేసు ఎదుర్కొన్న ఉదాహరణ ఏ సూత్రాన్ని చూపుతుంది?
A. నాయకులకు కోర్టు మినహాయింపు ఉంటుంది
B. ఏ వ్యక్తీ చట్టానికి అతీతుడు కాదు
C. ఆరోపణలు ఎప్పుడూ రుజువవుతాయి
D. కోర్టులు ప్రధానులను నియమిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: B — ఏ వ్యక్తీ చట్టానికి అతీతుడు కాదు
కోర్టు చివరికి ఆయనను నిర్దోషిగా ప్రకటించినా, కేసు నడిచినంత కాలం ఆయన ఇతర పౌరుల్లాగే కోర్టుకు వెళ్లి సాక్ష్యం ఇచ్చి పత్రాలు దాఖలు చేయాల్సి వచ్చింది. ఇది చట్టబద్ధ పాలనను చూపుతుంది; నాయకులకు ప్రత్యేక మినహాయింపు ఉండదు.
1, 2 స్టేట్‌మెంట్లు: 1) ప్రభుత్వ నిర్వహణలోని బావులు, చెరువులు, రోడ్ల ఉపయోగంపై వివక్ష ఆంక్షలు ఉండకూడదు. 2) ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో కులం ఆధారంగా అనర్హులుగా చేయవచ్చు. సరైనది?
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1 మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది
బావులు, చెరువులు, స్నానఘట్టాలు, రోడ్లు వంటి బహిరంగ స్థలాల ఉపయోగంపై వివక్ష ఆంక్షలు ఉండకూడదు, కాబట్టి 1 సరైనది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో కులం ఆధారంగా ఎవరినీ అనర్హులుగా చేయకూడదు (అవకాశ సమానత్వం), కాబట్టి 2 తప్పు.
ఈ క్రింది వాటిలో వివక్ష నిషేధానికి పుస్తకం పేర్కొనని ఆధారం ఏది?
A. మతం
B. ఆదాయ స్థాయి
C. జన్మస్థలం
D. లింగం
Answer & explanation
Correct: B — ఆదాయ స్థాయి
వివక్ష నిషేధం మతం, జాతి, కులం, లింగం, జన్మస్థలం ఆధారాలకే వర్తిస్తుందని పుస్తకం పేర్కొంటుంది. ఆదాయ స్థాయి ఆ జాబితాలో లేదు. మతం, లింగం, జన్మస్థలం మూడూ జాబితాలో ఉన్నాయి.
అసెర్షన్ (A): దివ్యాంగుల కోసం భవనాల్లో ర్యాంపులు ఇవ్వడం సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధం కాదు. కారణం (R): సమాన అవకాశం కల్పించడానికి కొన్నిసార్లు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు అవసరం. సరైనది?
A. A, R సరైనవి; R వివరణ కాదు
B. A తప్పు, R సరైనది
C. A, R సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
D. A సరైనది, R తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — A, R సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
ర్యాంపు ఖర్చు పెరిగినా అది దివ్యాంగులకు అందరిలా భవనాన్ని వాడే అవకాశాన్ని ఇస్తుంది; అవసరాన్ని బట్టి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు సమాన అవకాశానికి మార్గం అనే సూత్రమే దీనికి కారణం, కాబట్టి R సరైన వివరణ.