ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వానికి ఎన్నికలు, సంస్థలతో పాటు అవసరమైన మూడో అంశం ఏది?
A. పౌరులు హక్కులను అనుభవించడం
B. సైన్యం బలం
C. ఒకే పార్టీ పాలన
D. రాజ్యాధినేత వారసత్వం
Answer & explanation
Correct: A — పౌరులు హక్కులను అనుభవించడం
అధ్యాయం 3 ఎన్నికలను, అధ్యాయం 4 నియమబద్ధ సంస్థలను చర్చించాయి. ఇవి అవసరమే కానీ సరిపోవు; వాటితో పాటు పౌరులు హక్కులను అనుభవించినప్పుడే ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యంగా నిలుస్తుంది. మిగతా ఎంపికలు ప్రజాస్వామ్య లక్షణాలు కావు, నిరంకుశ పాలనకు సంబంధించినవి.
ఈ జైలు క్యూబా సమీపంలో అమెరికా నౌకాదళం అధీనంలో ఉన్న ప్రాంతంలో ఉంది. అక్కడ సుమారు 600 మంది ఖైదీలను విచారణ లేకుండా నిర్బంధించారు. భారత్, ఇరాక్, జపాన్లకు ఈ జైలుతో భౌగోళిక సంబంధం లేదు.
గ్వాంటనామో ఖైదీల పరిస్థితులపై సమాచారం సేకరించి నివేదిక ఇచ్చిన అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థ ఏది?
A. ప్రపంచ బ్యాంకు
B. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి
C. అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్
D. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ
Answer & explanation
Correct: C — అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్
అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ మానవ హక్కుల కోసం ప్రచారం చేసే స్వచ్ఛంద సంస్థ; ఖైదీలను అమెరికా చట్టాలకే విరుద్ధంగా చిత్రహింసలు పెడుతున్నారని నివేదించింది. మిగతావి ఆర్థిక, వాణిజ్య సంస్థలు, మానవ హక్కుల నివేదికలు ఇవ్వవు.
సౌదీ అరేబియాను వంశపారంపర్య రాజు పాలిస్తాడు; పాలకులను ఎన్నుకునే లేదా మార్చే పాత్ర ప్రజలకు లేదు. రాజే శాసనసభను, కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని ఎంపిక చేసి న్యాయమూర్తులను నియమిస్తాడు, కాబట్టి ఎన్నికల ఆధారిత ఎంపికలు తప్పు.
సంకుచిత సెర్బ్ జాతీయవాది మిలోసెవిచ్ ఎన్నికల్లో గెలిచి అల్బేనియన్లపై సైనిక దాడులు చేయించాడు; తర్వాత అధికారం కోల్పోయి మానవత్వంపై నేరాల విచారణ ఎదుర్కొన్నాడు. మిగతా పేర్లకు ఈ ఘటనతో సంబంధం లేదు.
B. తోటి మనుషులు, సమాజం, ప్రభుత్వంపై వ్యక్తి చేసే సహేతుక వాదనలు
C. ధనికులకు మాత్రమే ఉండే సౌకర్యాలు
D. సైనికులకు ఇచ్చే అధికారాలు
Answer & explanation
Correct: B — తోటి మనుషులు, సమాజం, ప్రభుత్వంపై వ్యక్తి చేసే సహేతుక వాదనలు
పుస్తకం హక్కులను తోటి మనుషులు, సమాజం, ప్రభుత్వంపై వ్యక్తి చేసే వాదనలుగా నిర్వచించింది; అవి సహేతుకమై, సమాజం గుర్తించి, చట్టం ఆమోదించినవై ఉండాలి. ప్రభుత్వ బహుమతులు లేదా కొందరి ప్రత్యేక సౌకర్యాలు హక్కులు కావు.
ప్రజాస్వామ్యంలో హక్కులు ఎవరిని మెజారిటీ అణచివేత నుంచి కాపాడతాయి?
A. పాలక పార్టీని
B. సైన్యాన్ని
C. మైనారిటీలను
D. ధనికులను మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — మైనారిటీలను
హక్కులు మెజారిటీ తనకు ఇష్టమైనది చేయకుండా అడ్డుకుని, మైనారిటీలను అణచివేత నుంచి రక్షిస్తాయి. అందుకే వాటిని ప్రభుత్వం కంటే పైస్థాయిలో రాజ్యాంగంలో రాస్తారు. పాలక పార్టీకి, సైన్యానికి అలాంటి రక్షణ అవసరం ఉండదు.
పుస్తకం సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, దోపిడీ నిరోధం, మత స్వేచ్ఛ, సాంస్కృతిక–విద్యా హక్కులు, రాజ్యాంగ పరిహారాలు అనే ఆరు ప్రాథమిక హక్కులను చూపిస్తుంది. ఆస్తి హక్కు 1978లో జాబితా నుంచి తొలగింది, కాబట్టి ఏడు అనే సంఖ్య ప్రస్తుతానికి తప్పు.
చట్టం అందరికీ ఒకేలా వర్తించడం అనే సూత్రాన్ని ఏమంటారు?
A. చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
B. అధికార విభజన
C. సైనిక పాలన
D. ఏకపార్టీ విధానం
Answer & explanation
Correct: A — చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
చట్టం హోదాతో సంబంధం లేకుండా అందరికీ ఒకేలా వర్తించి, ఏ వ్యక్తీ చట్టానికి అతీతుడు కాకుండా ఉండే సూత్రమే చట్టబద్ధ పాలన. ఇది ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది; మిగతావి వేరే భావనలు.
కొన్ని కులాల వారిని తక్కువగా చూసి, ఇతరులతో కలయికను, బహిరంగ స్థలాల ఉపయోగాన్ని నిరాకరించే ఆచారాన్ని రాజ్యాంగం శిక్షార్హ నేరంగా చేసింది (ఆర్టికల్ 17, పుస్తకం వెలుపల). కాబట్టి అనుమతించే ఎంపికలన్నీ తప్పు.