రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు, ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (Right to Constitutional Remedies and PIL)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు, ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (Right to Constitutional Remedies and PIL) in ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కును రాజ్యాంగం యొక్క "హృదయం, ఆత్మ" అని ఎవరు పిలిచారు?
A. మహాత్మా గాంధీ
B. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
C. సర్దార్ పటేల్
D. డాక్టర్ అంబేడ్కర్
Answer & explanation
Correct: D — డాక్టర్ అంబేడ్కర్
రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు ఇతర హక్కులను అమలు చేయగలిగే శక్తినిస్తుంది కాబట్టి డాక్టర్ అంబేడ్కర్ దాన్ని రాజ్యాంగ హృదయం, ఆత్మ అన్నారు. మిగతా నాయకుల పేరుతో ఈ వ్యాఖ్య పుస్తకంలో లేదు.
ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. బాధితుడు మాత్రమే కోర్టుకు వెళ్లగలడు
B. దీనికి సుప్రీంకోర్టు మాత్రమే అనుమతి ఇస్తుంది
C. పోస్ట్కార్డు రాయడం చెల్లదు
D. ప్రజా ప్రయోజనం కోసం ఏ పౌరుడైనా లేదా సమూహమైనా కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజా ప్రయోజనం కోసం ఏ పౌరుడైనా లేదా సమూహమైనా కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు
PIL ద్వారా సామాజిక లేదా ప్రజా ప్రయోజనానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక హక్కు ఉల్లంఘనపై ఏ పౌరుడైనా లేదా పౌరుల సమూహమైనా సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టుకు వెళ్లవచ్చు; న్యాయమూర్తులకు పోస్ట్కార్డుపై రాసినా కోర్టు చేపట్టవచ్చు.
హక్కులను ఉల్లంఘించే చట్టాన్ని శాసనసభ చేస్తే దాని పరిస్థితి ఏమిటి?
A. ఆ చట్టం చెల్లదు
B. ఆ చట్టం శాశ్వతంగా అమలులో ఉంటుంది
C. పోలీసులు దానికి మినహాయింపు పొందుతారు
D. ప్రజలు దాన్ని సవాలు చేయలేరు
Answer & explanation
Correct: A — ఆ చట్టం చెల్లదు
ప్రాథమిక హక్కులను తీసివేసే లేదా పరిమితం చేసే శాసనసభ లేదా కార్యనిర్వాహక వర్గ చర్యలు చెల్లవు; అలాంటి చట్టాలను కోర్టుల్లో సవాలు చేయవచ్చు. కాబట్టి అవి అమలులో ఉంటాయనే ఎంపికలు తప్పు.
ఏ సంస్థల చర్యలకు వ్యతిరేకంగా కూడా ప్రాథమిక హక్కులను అమలు చేయవచ్చని పుస్తకం చెబుతుంది?
A. కేవలం ప్రైవేటు వ్యక్తులు
B. కేవలం పార్లమెంటు
C. ఎవరిపైనా కాదు
D. శాసనసభలు, కార్యనిర్వాహక వర్గం, జాతీయ బ్యాంకులు, విద్యుత్ బోర్డులు, ప్రైవేటు వ్యక్తులు
Answer & explanation
Correct: D — శాసనసభలు, కార్యనిర్వాహక వర్గం, జాతీయ బ్యాంకులు, విద్యుత్ బోర్డులు, ప్రైవేటు వ్యక్తులు
ప్రాథమిక హక్కులకు వ్యతిరేకంగా శాసనసభ, కార్యనిర్వాహక వర్గం, ప్రభుత్వ ఏర్పాటు చేసిన ఇతర సంస్థలు (జాతీయ బ్యాంకులు, విద్యుత్ బోర్డులు) చేసే చర్యలను సవాలు చేయవచ్చు; కోర్టులు ప్రైవేటు వ్యక్తులపైనా అమలు చేస్తాయి. కాబట్టి ఇరుకు ఎంపికలు తప్పు.