రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
అపార్థీడ్ వ్యవస్థ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1) దీన్ని శ్వేత యూరోపియన్లు దక్షిణాఫ్రికాపై రుద్దారు. 2) భారతదేశంలాగే అక్కడ ఎక్కువ మంది శ్వేతజాతీయులు తిరిగి వెళ్లిపోయారు. ఏవి సరైనవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ
D. రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
అపార్థీడ్‌ను శ్వేత యూరోపియన్లు రుద్దారు కాబట్టి 1 సరైనది. 2 తప్పు: భారతదేశంలా కాకుండా దక్షిణాఫ్రికాలో పెద్ద సంఖ్యలో శ్వేతజాతీయులు స్థిరపడి స్థానిక పాలకులయ్యారు; ఇదే ప్రధాన తేడా.
కింది వాటిలో అపార్థీడ్ కాలంలో నల్లజాతీయులపై ఉండని ఆంక్ష ఏది?
A. శ్వేతజాతి ప్రాంతాల్లో నివసించడంపై నిషేధం
B. పాఠశాలలు విడిగా ఉండటంపై ప్రభుత్వం నిషేధం విధించడం
C. శ్వేతజాతి ప్రాంతాల్లో పని చేయడానికి అనుమతి పత్రం
D. శ్వేతజాతీయుల చర్చిలకు వెళ్లకూడదనే నిబంధన
Answer & explanation
Correct: B — పాఠశాలలు విడిగా ఉండటంపై ప్రభుత్వం నిషేధం విధించడం
అపార్థీడ్‌లో పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ఆసుపత్రులు, బీచ్‌లు సహా అన్నీ వేరువేరుగా ఉండేవి; విడిగా ఉండటాన్ని ప్రభుత్వం నిషేధించలేదు, అదే ప్రోత్సహించింది. మిగతా మూడూ నల్లవారిపై ఉన్న నిజమైన ఆంక్షలు.
దక్షిణాఫ్రికా మార్పు ఘట్టాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) నల్లజాతీయుల నిరసనలు, సమ్మెలు ఆరంభం (b) మండేలాకు యావజ్జీవ శిక్ష (c) 1994 అర్ధరాత్రి కొత్త జాతీయ పతాకం (d) అపార్థీడ్ ప్రభుత్వ విధానంగా అమలు ప్రారంభం
A. a, d, b, c
B. d, b, a, c
C. d, a, b, c
D. b, d, a, c
Answer & explanation
Correct: C — d, a, b, c
అపార్థీడ్ అధికారిక విధానం 1948లో మొదలైంది (d). 1950 నుంచి పోరాటం (a). 1964లో మండేలాకు యావజ్జీవ శిక్ష (b). చివరకు 1994లో కొత్త పతాకం (c). కాబట్టి క్రమం d, a, b, c.
అపార్థీడ్ అనంతరం శాంతియుత మార్పు ఎలా సాధ్యమైందని మండేలా చెప్పారు?
A. నల్లజాతీయులు శ్వేతజాతీయులను దేశం నుంచి పంపారు
B. విదేశీ సైన్యం పాలనను చేపట్టింది
C. శ్వేత ప్రభుత్వం ఓడిపోయి ప్రతీకారం తీర్చుకున్నారు
D. చారిత్రక శత్రువులు ఒకరిలో ఉన్న మంచిని అంగీకరించడానికి సిద్ధమయ్యారు
Answer & explanation
Correct: D — చారిత్రక శత్రువులు ఒకరిలో ఉన్న మంచిని అంగీకరించడానికి సిద్ధమయ్యారు
మండేలా చెప్పినట్లు చారిత్రక శత్రువులు ఒకరిలోని మంచిని అంగీకరించడానికి సిద్ధపడ్డారు కాబట్టి శాంతియుత పరివర్తన సాధ్యమైంది. నల్లజాతి నాయకులు శ్వేతజాతీయుల అకృత్యాలను క్షమించాలని పిలుపునిచ్చారు; ప్రతీకారం మార్గం కాదు.
దక్షిణాఫ్రికా రాజ్యాంగ రచనా విధానం గురించి సరైనది ఏది?
A. అణచివేసిన పార్టీ, పోరాట పార్టీ కలసి రెండేళ్ల చర్చల తర్వాత రూపొందించాయి
B. నల్లజాతి నాయకులే ఒంటరిగా మూడు రోజుల్లో రాశారు
C. బ్రిటన్ ప్రభుత్వం రాసి ఇచ్చింది
D. శ్వేతజాతి పాలకులు రాసి ప్రజలపై రుద్దారు
Answer & explanation
Correct: A — అణచివేసిన పార్టీ, పోరాట పార్టీ కలసి రెండేళ్ల చర్చల తర్వాత రూపొందించాయి
అణచివేత పాలన నడిపిన పార్టీ, స్వాతంత్ర్య పోరాట పార్టీ కలసి రెండేళ్ల చర్చలు, వాదోపవాదాల తర్వాత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించాయి. ఎవరినీ మినహాయించరాదనే ధోరణి వల్ల అది అత్యుత్తమ రాజ్యాంగాల్లో ఒకటైంది.
దక్షిణాఫ్రికాలో శ్వేత మైనారిటీ, నల్లజాతి మెజారిటీ మధ్య కుదిరిన రాజీ గురించి కింది ప్రకటనలు: 1) మెజారిటీ పాలన నిరపేక్షం కాదు. 2) మైనారిటీ ఆస్తిని మెజారిటీ తీసుకోదు. 3) పేదలు, కార్మికులకు ఎలాంటి హక్కులు లేవు. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
నల్లజాతీయులు మెజారిటీ పాలన నిరపేక్షం కాదని, శ్వేత మైనారిటీ ఆస్తిని తీసుకోమని అంగీకరించారు. అదే సమయంలో శ్వేతజాతీయులు పేదలు, కార్మికులకు కొన్ని ప్రాథమిక హక్కులను అంగీకరించారు; కాబట్టి 3 తప్పు.
C. ప్రతి ఎన్నికలో గెలిచిన పార్టీకి నియమాలను ఇష్టానుసారం మార్చే అధికారం ఇవ్వడం
D. ప్రభుత్వం ఎలా ఏర్పడాలో నిర్దేశించడం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రతి ఎన్నికలో గెలిచిన పార్టీకి నియమాలను ఇష్టానుసారం మార్చే అధికారం ఇవ్వడం
రాజ్యాంగ నియమాలు గెలిచినవారు సులభంగా మార్చలేనప్పుడే పని చేస్తాయి. పరిమితులు విధించడం, ఆకాంక్షల వ్యక్తీకరణ, ప్రభుత్వ ఏర్పాటు నిర్దేశం రాజ్యాంగ నిజమైన పనులు; ఇష్టానుసారం మార్చే అధికారం ఇవ్వడం దాని ఉద్దేశానికి విరుద్ధం.
కింది వాటిలో భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఎదుర్కొన్న కఠిన పరిస్థితి కానిది ఏది?
A. మత ప్రాతిపదికపై జరిగిన దేశ విభజన
B. సంస్థానాల విలీన అనిశ్చితి
C. విభజన హింసలో పది లక్షల మంది మరణం
D. ప్రజాస్వామ్య భారతం ఎలా ఉండాలనే దానిపై స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుల మధ్య అసలు ఏకాభిప్రాయమే లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజాస్వామ్య భారతం ఎలా ఉండాలనే దానిపై స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుల మధ్య అసలు ఏకాభిప్రాయమే లేకపోవడం
స్వాతంత్ర్య పోరాట కాలంలోనే సార్వత్రిక ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, మైనారిటీ హక్కులపై ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడింది; దక్షిణాఫ్రికాలా దాన్ని కొత్తగా సృష్టించాల్సిన అవసరం రాలేదు. మిగతావి వాస్తవ కఠిన పరిస్థితులు.
భారత రాజ్యాంగం అనేక సంస్థాగత వివరాలు తీసుకున్న వలస కాలపు చట్టం ఏది?
A. భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
B. మింటో–మార్లే సంస్కరణలు, 1909
C. రౌలట్ చట్టం, 1919
D. ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం, 1861
Answer & explanation
Correct: A — భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
బ్రిటిష్ పాలనలోని శాసన సంస్థల అనుభవం ఉపయోగపడటంతో 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం నుంచి అనేక సంస్థాగత వివరాలు, విధానాలను భారత రాజ్యాంగం స్వీకరించింది. మిగతా చట్టాల ప్రస్తావన ఈ అధ్యాయంలో లేదు.
Correct: B — ప్రధానంగా అప్పటి ప్రొవిన్షియల్ శాసనసభల సభ్యులు
అప్పట్లో సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు లేదు, కాబట్టి పరిషత్‌ను నేరుగా అందరూ ఎన్నుకోలేదు. ప్రధానంగా ప్రొవిన్షియల్ శాసనసభల సభ్యులు ఎన్నుకున్నారు; దీనివల్ల అన్ని ప్రాంతాలకు న్యాయమైన భౌగోళిక వాటా వచ్చింది.
అపార్థీడ్ వ్యవస్థ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1) దీన్ని శ్వేత యూరోపియన్లు దక్షిణాఫ్రికాపై రుద్దారు. 2) భారతదేశంలాగే అక్కడ ఎక్కువ మంది శ్వేతజాతీయులు తిరిగి వెళ్లిపోయారు. ఏవి సరైనవి?