Free practice MCQs with answers and explanations for జనాభా (Population) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
దేశ జనాభాలో దాదాపు సగం ఉన్న ఐదు రాష్ట్రాల్లో లేని రాష్ట్రం ఏది?
A. బిహార్
B. రాజస్థాన్
C. పశ్చిమ బెంగాల్
D. మహారాష్ట్ర
Answer & explanation
Correct: B — రాజస్థాన్
ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, బిహార్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆ ఐదు రాష్ట్రాలు. వైశాల్యంలో అతిపెద్ద రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్ జనాభా వాటా కేవలం 5.5 శాతం కాబట్టి అది ఈ జాబితాలో లేదు.
1. భారతదేశం ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు 17 శాతం కలిగి ఉంది, కానీ విస్తీర్ణంలో 2.4 శాతమే. 2. రాజస్థాన్ అతిపెద్ద రాష్ట్రమైనా దేశ జనాభాలో 5.5 శాతమే కలిగి ఉంది. ఏది సరైనది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పుస్తక గణాంకాల ప్రకారం భారత జనాభా వాటా 17 శాతం (పటంలో 17.5%) అయితే విస్తీర్ణం వాటా 2.4 శాతం; రాజస్థాన్ వైశాల్యంలో పెద్దదైనా జనాభా వాటా 5.5 శాతం. కాబట్టి రెండు ప్రకటనలూ సరైనవే.
1. 1872లో మొదటి జనగణన జరిగింది. 2. 1881 నుంచి ప్రతి పదో సంవత్సరం జనగణన క్రమం తప్పకుండా జరుగుతోంది. ఏది సరైనది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరికావు
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవి
మొదటి జనగణన 1872లో జరిగింది; అయినా మొదటి సంపూర్ణ జనగణన 1881లో జరిగి, ఆ తర్వాత ప్రతి పదో ఏడాది క్రమం తప్పకుండా జరుగుతోంది. కాబట్టి రెండు ప్రకటనలూ పుస్తకానికి అనుగుణంగా సరైనవి.
A. ఒక నిర్దిష్ట కాల వ్యవధి ఆరంభంలో ఒక ప్రాంతపు మొత్తం జనాభా
B. కాల వ్యవధి చివర ఉన్న జనాభా
C. ఒక దశాబ్దంలో పెరిగిన జనాభా
D. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మాత్రమే ఉన్న జనాభా
Answer & explanation
Correct: A — ఒక నిర్దిష్ట కాల వ్యవధి ఆరంభంలో ఒక ప్రాంతపు మొత్తం జనాభా
వృద్ధి రేటును కొలవాలంటే ఇంతకు ముందున్న జనాభాతో పెరుగుదలను పోల్చాలి; ఆ ప్రారంభ జనాభానే ఆధార జనాభా అంటారు. చివరి జనాభా లేదా పెరిగిన సంఖ్య ఆధార జనాభా కాదు.
చ.కి.మీ.కు 250 కంటే తక్కువ సాంద్రత గల ప్రాంతాల్లో జనాభా తక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణాలు ఏవి?
A. సారవంతమైన నేలలు, సమృద్ధి వర్షపాతం
B. కఠినమైన భూభాగం, అననుకూల వాతావరణం
C. సమతల మైదానాలు
D. అధిక పారిశ్రామిక అభివృద్ధి
Answer & explanation
Correct: B — కఠినమైన భూభాగం, అననుకూల వాతావరణం
పుస్తకం తక్కువ సాంద్రతకు కఠినమైన భూభాగం, అననుకూల వాతావరణాన్ని కారణాలుగా చెబుతుంది. సారవంతమైన నేలలు, వర్షపాతం, సమతల మైదానాలు అధిక సాంద్రతకు దారితీసే అంశాలు, వాటికి వ్యతిరేకం.
C. సమతల మైదానాలు, సారవంతమైన నేలలు, సమృద్ధి వర్షపాతం
D. తీవ్ర చలి వాతావరణం
Answer & explanation
Correct: C — సమతల మైదానాలు, సారవంతమైన నేలలు, సమృద్ధి వర్షపాతం
ఉత్తర మైదానాలు, కేరళ సమతలంగా ఉండి సారవంతమైన నేలలు, సమృద్ధి వర్షపాతం ఉండటంతో వ్యవసాయం, నివాసానికి అనుకూలం; అందుకే అధిక సాంద్రత. రాళ్ల నేలలు, తక్కువ వర్షం, కొండలు మధ్యస్థ సాంద్రత గల ద్వీపకల్ప ప్రాంతాల లక్షణాలు.
ఈ క్రింది వాటిలో "జనాభా మార్పు" (change)కు సరిపోయే వివరణ ఏది?
A. కేవలం దశాబ్దంలో పెరిగిన సంఖ్య మాత్రమే
B. విస్తీర్ణానికి జనాభా నిష్పత్తి
C. వెయ్యి మంది పురుషులకు స్త్రీల సంఖ్య
D. సంఖ్యతో పాటు పంపిణీ, నిర్మాణం కూడా మారడం; జననాలు, మరణాలు, వలసల ఫలితం
Answer & explanation
Correct: D — సంఖ్యతో పాటు పంపిణీ, నిర్మాణం కూడా మారడం; జననాలు, మరణాలు, వలసల ఫలితం
వృద్ధి కేవలం సంఖ్యలో పెరుగుదల; మార్పు విస్తృతమైనది – సంఖ్య, పంపిణీ, వయసు–లింగ నిర్మాణం కూడా మారతాయి, ఇది మూడు ప్రక్రియల ఫలితం. విస్తీర్ణ నిష్పత్తి సాంద్రత, స్త్రీ–పురుష నిష్పత్తి లింగ నిష్పత్తి.
క్రింది వాటిలో పరమ పెరుగుదల (absolute increase)కు ఉదాహరణ ఏది?
A. 1991–2001 మధ్య భారత జనాభా 182 మిలియన్లు పెరగడం
B. వార్షిక వృద్ధి రేటు 1.64 శాతం అవడం
C. చ.కి.మీ.కు 382 మంది ఉండటం
D. 1000 మంది పురుషులకు స్త్రీల సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: A — 1991–2001 మధ్య భారత జనాభా 182 మిలియన్లు పెరగడం
పరమ పెరుగుదల చేరిన వ్యక్తుల సంఖ్య – 182 మిలియన్లు అలాంటి సంఖ్య. 1.64 శాతం అనేది రేటు, 382 సాంద్రత, స్త్రీ–పురుష నిష్పత్తి లింగ నిష్పత్తి; ఇవి సంఖ్యల్లో కొలవబడే చేరిక కాదు.
1951 నుంచి 1981 మధ్య వార్షిక వృద్ధి రేటు ఎలా మారింది?
A. క్రమంగా తగ్గింది
B. క్రమంగా పెరిగింది
C. స్థిరంగా ఉంది
D. మొదట తగ్గి తర్వాత పెరిగింది
Answer & explanation
Correct: B — క్రమంగా పెరిగింది
పట్టిక 6.1లో వృద్ధి రేటు 1.25 (1951) నుంచి 1.96, 2.20, 2.22 (1981)కు వరుసగా పెరిగింది; అందుకే జనాభా 361 నుంచి 683 మిలియన్లకు వేగంగా పెరిగింది. తగ్గుదల 1981 తర్వాతే మొదలైంది.
వృద్ధి రేటు తగ్గుతున్నా ప్రతి దశాబ్దం చేరే జనాభా సంఖ్య పెరగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. జననాల రేటు పెరగడం
B. వలసలు పెరగడం
C. తక్కువ రేటును కూడా చాలా పెద్ద ఆధార జనాభాకు వర్తింపజేయడం
D. జనగణన పద్ధతి మారడం
Answer & explanation
Correct: C — తక్కువ రేటును కూడా చాలా పెద్ద ఆధార జనాభాకు వర్తింపజేయడం
ఆధార జనాభా వంద కోట్లు దాటినందున, రేటు 2.22 నుంచి 1.64కు తగ్గినా శాతం పెద్ద సంఖ్యపై లెక్కించబడి దశాబ్దానికి చేరే మొత్తం పెరిగింది (135 మి. నుంచి 182 మి.). జననాల రేటు వాస్తవానికి తగ్గింది.