Free practice MCQs with answers and explanations for జనాభా (Population) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
సహజ వృద్ధి (natural increase) అంటే ఏమిటి?
A. జననాల రేటు మరియు వలస రేటు మొత్తం
B. మరణాల రేటు మరియు వలసల తేడా
C. వృద్ధి రేటు మరియు సాంద్రత తేడా
D. జననాల రేటు మరియు మరణాల రేటు మధ్య తేడా
Answer & explanation
Correct: D — జననాల రేటు మరియు మరణాల రేటు మధ్య తేడా
సహజ వృద్ధిలో వలసలు ఉండవు, అందుకే వలస కలిపిన ఎంపికలు సరికావు; కేవలం జననాల రేటు నుంచి మరణాల రేటును తీసివేస్తే వస్తుంది. మూడో ప్రక్రియ అయిన వలస వేరుగా జనాభా పంపిణీని ప్రభావితం చేస్తుంది.
1. 1980 వరకు అధిక జననాల రేటు, తగ్గుతున్న మరణాల రేటు వల్ల వృద్ధి రేటు పెరిగింది. 2. 1981 నుంచి జననాల రేటు కూడా తగ్గడంతో వృద్ధి రేటు తగ్గింది. ఏది సరైనది?
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 2 మాత్రమే సరైనది
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పుస్తకం ప్రకారం 1980 వరకు జననాలు–మరణాల మధ్య పెద్ద అంతరం వృద్ధిని పెంచింది; 1981 తర్వాత జననాల రేటు క్రమంగా తగ్గి వృద్ధి రేటు తగ్గింది. రెండు ప్రకటనలూ కాలక్రమంలో సరైనవే.
అంతర్గత వలస (internal migration) వల్ల ఏమి జరుగుతుంది?
A. దేశ జనాభా సంఖ్య పెరుగుతుంది
B. దేశ జనాభా సంఖ్య మారదు, కానీ జనాభా పంపిణీ మారుతుంది
C. దేశ జనాభా సంఖ్య తగ్గుతుంది
D. ఏ మార్పూ ఉండదు
Answer & explanation
Correct: B — దేశ జనాభా సంఖ్య మారదు, కానీ జనాభా పంపిణీ మారుతుంది
దేశం లోపల ప్రజలు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి వెళ్తారు కాబట్టి మొత్తం జనాభా అలాగే ఉంటుంది, కానీ గ్రామీణ–పట్టణ, రాష్ట్రాల వారీ పంపిణీ, వయసు–లింగ నిర్మాణం మారతాయి. అంతర్జాతీయ వలసే దేశ సంఖ్యను మారుస్తుంది.
పట్టణ జనాభా వాటా 1951 నుంచి 2011 వరకు ఎలా మారింది?
A. 31.80 శాతం నుంచి 17.29 శాతానికి
B. 10 శాతం నుంచి 20 శాతానికి
C. 17.29 శాతం నుంచి 31.80 శాతానికి
D. 17.5 శాతం నుంచి 82.5 శాతానికి
Answer & explanation
Correct: C — 17.29 శాతం నుంచి 31.80 శాతానికి
గ్రామీణ–పట్టణ వలసల వల్ల పట్టణ జనాభా వాటా 1951లో 17.29 శాతం ఉండి 2011లో 31.80 శాతానికి పెరిగిందని పుస్తకం చెబుతుంది. 17.5 శాతం/82.5 శాతం అనేవి ప్రపంచ జనాభాలో భారత, ఇతర దేశాల వాటాలు.
కౌమారుల పోషక అవసరాలు సాధారణ పిల్లలు, పెద్దల కంటే ఎక్కువ కాబట్టి 'తక్కువ' అనే వాక్యం తప్పు. మిగతా మూడు పుస్తక వాక్యాలే: ఐదో వంతు జనాభా, అత్యంత ముఖ్య వనరు, ఆహారం సరిపోకపోవడం.
కౌమారులు (10–19 ఏళ్లు) భారత జనాభాలో ఐదో వంతు ఉన్నారని పుస్తకం చెబుతుంది; అందుకే ఇది భారత జనాభా ముఖ్య లక్షణం. మూడో వంతు లేదా సగం అనేవి పుస్తకంలో లేని అతిశయోక్తులు.
NPP 2000 లక్ష్యం ప్రకారం శిశు మరణాల రేటును ఎంతకు తగ్గించాలి?
A. 1000 సజీవ జననాలకు 60 కంటే తక్కువ
B. 1000 సజీవ జననాలకు 30 కంటే తక్కువ
C. 1000 సజీవ జననాలకు 100 కంటే తక్కువ
D. 100 సజీవ జననాలకు 30 కంటే తక్కువ
Answer & explanation
Correct: B — 1000 సజీవ జననాలకు 30 కంటే తక్కువ
NPP 2000 శిశు మరణాల రేటును 1000 సజీవ జననాలకు 30 కంటే తక్కువకు తగ్గించాలనే లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించింది. 60, 100 అనేవి పుస్తకంలో లేవు; ప్రాతిపదిక కూడా వెయ్యి, వంద కాదు.
D. కుటుంబ సంక్షేమాన్ని ప్రజా కేంద్రిత కార్యక్రమంగా చేయడం
Answer & explanation
Correct: C — జనన నియంత్రణను తప్పనిసరి చేసి శిక్షలు విధించడం
కుటుంబ సంక్షేమ కార్యక్రమం స్వచ్ఛందంగా (voluntary) బాధ్యతాయుత ప్రణాళికను ప్రోత్సహిస్తుందని పుస్తకం చెబుతుంది; తప్పనిసరి శిక్షలు విధానంలో లేవు. మిగతా మూడూ NPP 2000 లక్ష్యాలు.
పదకోశం లింగ నిష్పత్తిని వెయ్యి మంది పురుషులకు స్త్రీల సంఖ్యగా నిర్వచిస్తుంది; ఇది స్త్రీల సంఖ్యను పురుషులతో పోల్చే కొలత. పురుషులను స్త్రీలతో పోల్చడం లేదా విస్తీర్ణంతో పోల్చడం దీని నిర్వచనం కాదు.
A. 15 లోపు, 60 పైబడిన వారిని 15–59 ఏళ్ల వారితో పోల్చే నిష్పత్తి
B. 10–19 ఏళ్ల వారిని మొత్తం జనాభాతో పోల్చడం
C. పురుషులు, స్త్రీల నిష్పత్తి
D. గ్రామీణ, పట్టణ జనాభా నిష్పత్తి
Answer & explanation
Correct: A — 15 లోపు, 60 పైబడిన వారిని 15–59 ఏళ్ల వారితో పోల్చే నిష్పత్తి
పదకోశం ప్రకారం ఆధారిత వయసు వారు (15 లోపు, 60 పైబడినవారు) ఆర్థికంగా చురుకైన వయసు వారితో (15–59 ఏళ్లు) పోల్చి చూసే నిష్పత్తి. 10–19 కౌమార వర్గం, లింగ, గ్రామీణ–పట్టణ నిష్పత్తులు వేరే కొలతలు.