శీతోష్ణస్థితి నియంత్రకాలు – ఆరు ప్రధాన అంశాలు (Climatic Controls)
Free practice MCQs with answers and explanations for శీతోష్ణస్థితి నియంత్రకాలు – ఆరు ప్రధాన అంశాలు (Climatic Controls) in శీతోష్ణస్థితి (Climate). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కింది వాటిలో శీతోష్ణస్థితిని నియంత్రించే ఆరు అంశాల్లో లేనిది ఏది?
A. అక్షాంశం
B. ఎత్తు
C. సముద్ర ప్రవాహాలు
D. నేల రకం (Soil type)
Answer & explanation
Correct: D — నేల రకం (Soil type)
పాఠ్యాంశం ఆరు నియంత్రకాలను చెప్పింది: అక్షాంశం, ఎత్తు, పీడనం–గాలుల వ్యవస్థ, సముద్రానికి దూరం, సముద్ర ప్రవాహాలు, ఉపశమన స్వరూపాలు. నేల రకం ఈ జాబితాలో లేదు, అది శీతోష్ణస్థితిని నియంత్రించే అంశం కాదు.
సముద్రానికి దూరం పెరిగే కొద్దీ (ఖండాంతర్గత ప్రభావం – Continentality) అంతర్భాగంలో ఏమవుతుంది?
A. ఏడాదంతా ఒకే ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది
B. వర్షం తప్పకుండా ఎక్కువవుతుంది
C. రాత్రి పగలు తేడా పూర్తిగా లేకుండా పోతుంది
D. వేసవిలో బాగా వేడి, శీతాకాలంలో బాగా చలి వంటి విపరీత వాతావరణం ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: D — వేసవిలో బాగా వేడి, శీతాకాలంలో బాగా చలి వంటి విపరీత వాతావరణం ఉంటుంది
సముద్రం శీతోష్ణస్థితిని మితం చేస్తుంది; దూరం పెరిగే కొద్దీ ఆ ప్రభావం తగ్గి వేసవిలో అధిక వేడి, శీతాకాలంలో అధిక చలి వస్తాయి. దీనినే ఖండాంతర్గత ప్రభావం అంటారు. తీరాల్లో ఉష్ణోగ్రత తేడాలు తక్కువ, అంతర్భాగంలో ఎక్కువ.
పర్వతాల పవనవిముఖ (Leeward) దిశ గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. అది సాపేక్షంగా పొడిగా ఉంటుంది
B. అది ఎక్కువ వర్షం పొందుతుంది
C. అది హిమపాత ప్రాంతం మాత్రమే
D. అది ఎల్లప్పుడూ వేడి సముద్రం వైపు ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: A — అది సాపేక్షంగా పొడిగా ఉంటుంది
ఎత్తైన పర్వతాలు వర్షాన్నిచ్చే గాలులను అడ్డుకుని పవనాభిముఖ వైపు వర్షం కురిపిస్తాయి; గాలి దాటాక తేమ తగ్గి పవనవిముఖ వైపు పొడిగా ఉంటుంది. దక్కన్, సహ్యాద్రికి తూర్పున తక్కువ వర్షానికి ఇదే కారణం.
వాదన (A): కొండ ప్రాంతాలు వేసవిలో చల్లగా ఉంటాయి. కారణం (R): భూ ఉపరితలం నుంచి ఎత్తుకు వెళ్లే కొద్దీ వాతావరణం పలుచబడి ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
ఎత్తు పెరిగితే వాతావరణం తక్కువ సాంద్రతతో ఉండి ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది అనేది పాఠ్యాంశం చెప్పిన నియమం (R). దాని ఫలితంగా కొండలు వేసవిలో చల్లగా ఉంటాయి (A). అంటే కారణం వాదనకు నేరుగా వివరణ.
ఒక తీర ప్రాంతం వెంట వేడి సముద్ర ప్రవాహం వెళ్తున్నప్పుడు ఆ తీరం వేడెక్కాలంటే ఏ షరతు అవసరం?
A. గాలులు భూమి నుంచి సముద్రం వైపు వీయాలి
B. తీరం హిమాలయాలకు దగ్గర ఉండాలి
C. ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ చల్లగా ఉండాలి
D. గాలులు సముద్రం నుంచి భూమి వైపు (Onshore) వీయాలి
Answer & explanation
Correct: D — గాలులు సముద్రం నుంచి భూమి వైపు (Onshore) వీయాలి
పాఠ్యాంశం ప్రకారం వేడి లేదా చల్లని ప్రవాహం ఉన్న తీరం, గాలులు సముద్రం నుంచి భూమికి (onshore) వీస్తేనే వేడెక్కుతుంది లేదా చల్లబడుతుంది. భూమి నుంచి సముద్రానికి వీచే గాలులు సముద్రపు ప్రభావాన్ని తీరానికి తేలేవు.