Free practice MCQs with answers and explanations for శీతోష్ణస్థితి (Climate) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
వాతావరణం (Weather)తో పోలిస్తే శీతోష్ణస్థితి (Climate) అంటే సాధారణంగా ఎంత కాలపు సగటు పరిస్థితులు?
A. 30 ఏళ్లకు పైబడిన కాలం
B. ఒక వారం
C. ఒక నెల
D. ఒక రుతువు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 30 ఏళ్లకు పైబడిన కాలం
శీతోష్ణస్థితి అంటే విశాల ప్రాంతంలో చాలా కాలం, అంటే 30 ఏళ్లకు పైగా ఉండే వాతావరణ పరిస్థితుల, మార్పుల మొత్తం. వారం, నెల, ఒక రుతువు వంటి స్వల్ప కాలాల స్థితి వాతావరణం (Weather) పరిధిలోకి వస్తుంది, శీతోష్ణస్థితి కాదు.
రుతుపవనం (Monsoon) అనే పదం ఏ భాషా పదం నుంచి వచ్చింది?
A. లాటిన్ పదం 'మాన్సూనస్'
B. అరబిక్ పదం 'మౌసిమ్'
C. సంస్కృత పదం 'మేఘం'
D. గ్రీకు పదం 'మోనోస్'
Answer & explanation
Correct: B — అరబిక్ పదం 'మౌసిమ్'
పాఠ్యాంశం ప్రకారం రుతుపవనం అనే పదం అరబిక్ పదం మౌసిమ్ నుంచి వచ్చింది; దాని అర్థం రుతువు. అందుకే ఏడాదిలో రుతువుల వారీగా గాలి దిశ తిరగబడటాన్ని రుతుపవనం అంటారు. మిగతా పదాలకు ఈ పదంతో సంబంధం చెప్పలేదు.
థార్ ఎడారిలో పగలు ఉష్ణోగ్రత 50°C వరకు పెరిగినప్పుడు అదే రాత్రి సుమారుగా ఎంతకు తగ్గుతుంది?
A. 40°C దగ్గరకు
B. 30°C దగ్గరకు
C. 15°C దగ్గరకు
D. 0°C కంటే తక్కువకు
Answer & explanation
Correct: C — 15°C దగ్గరకు
థార్ ఎడారిలో పగలు 50°C వరకు ఉండి రాత్రికి సుమారు 15°C కు పడిపోతుంది; అంటే సుమారు 35 డిగ్రీల తేడా. పొడి ఎడారి గాలి రాత్రి వేగంగా వేడిని కోల్పోవడం దీనికి కారణం. అండమాన్, కేరళల్లో ఈ తేడా దాదాపు ఉండదు.
కింది వాటిలో శీతోష్ణస్థితిని నియంత్రించే ఆరు అంశాల్లో లేనిది ఏది?
A. అక్షాంశం
B. ఎత్తు
C. సముద్ర ప్రవాహాలు
D. నేల రకం (Soil type)
Answer & explanation
Correct: D — నేల రకం (Soil type)
పాఠ్యాంశం ఆరు నియంత్రకాలను చెప్పింది: అక్షాంశం, ఎత్తు, పీడనం–గాలుల వ్యవస్థ, సముద్రానికి దూరం, సముద్ర ప్రవాహాలు, ఉపశమన స్వరూపాలు. నేల రకం ఈ జాబితాలో లేదు, అది శీతోష్ణస్థితిని నియంత్రించే అంశం కాదు.
కర్కాటక రేఖ (Tropic of Cancer) భారతదేశ పశ్చిమ భాగంలో ఏ ప్రదేశం నుంచి మొదలై వెళ్తుంది?
A. రణ్ ఆఫ్ కచ్
B. మలబార్ తీరం
C. లద్దాఖ్
D. గంగా డెల్టా
Answer & explanation
Correct: A — రణ్ ఆఫ్ కచ్
కర్కాటక రేఖ దేశం మధ్యలో పశ్చిమాన రణ్ ఆఫ్ కచ్ నుంచి తూర్పున మిజోరం వరకు వెళ్తుంది. మలబార్ తీరం, గంగా డెల్టా, లద్దాఖ్ ఈ రేఖ మార్గంలో లేవు; ఆ మూడూ వేర్వేరు అక్షాంశాల్లో ఉన్నాయి.
కోరియోలిస్ బలం ఉత్తరార్ధగోళంలో గాలులను ఏ దిశలో మళ్లిస్తుంది?
A. ఎడమవైపుకు
B. కుడివైపుకు
C. నేరుగా పైకి
D. మళ్లించదు
Answer & explanation
Correct: B — కుడివైపుకు
భూ భ్రమణం వల్ల కలిగే ఆభాస బలం అయిన కోరియోలిస్ బలం ఉత్తరార్ధగోళంలో గాలులను కుడివైపుకు, దక్షిణార్ధగోళంలో ఎడమవైపుకు మళ్లిస్తుంది. దీనిని ఫెరెల్ నియమం అని కూడా అంటారు.
ఉత్తర భారతంలో శీతాకాలం (Cold weather season) ఏ కాలంలో ఉంటుంది?
A. మార్చి నుంచి మే వరకు
B. జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు
C. మధ్య నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు
D. అక్టోబర్ మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — మధ్య నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు
ఉత్తర భారతంలో శీతాకాలం మధ్య నవంబర్లో మొదలై ఫిబ్రవరి వరకు ఉంటుంది; డిసెంబర్, జనవరి అత్యంత చల్లని నెలలు. మార్చి–మే వేసవి కాలం, జూన్–సెప్టెంబర్ రుతుపవన వర్షాకాలం.
ఉత్తర మైదానాల్లో శీతాకాలపు వర్షాన్ని స్థానికంగా ఏమని పిలుస్తారు?
A. లూ
B. కాల్ బైశాఖి
C. మామిడి జల్లులు
D. మహావత్ (Mahawat)
Answer & explanation
Correct: D — మహావత్ (Mahawat)
పశ్చిమ అలజడుల వల్ల శీతాకాలంలో ఉత్తర మైదానాల్లో కురిసే స్వల్ప వర్షాన్ని మహావత్ అంటారు. లూ వేసవి వేడి గాలి, కాల్ బైశాఖి పశ్చిమ బెంగాల్ వేసవి తుపాను, మామిడి జల్లులు కేరళ–కర్ణాటకల వర్షపూర్వ జల్లులు.
వేసవిలో ఉత్తర, వాయవ్య భారతంలో పగటి వేళ వీచే బలమైన వేడి, పొడి గాలులను ఏమంటారు?
A. లూ (Loo)
B. మహావత్
C. కాల్ బైశాఖి
D. ఈశాన్య వాణిజ్య పవనాలు
Answer & explanation
Correct: A — లూ (Loo)
వేసవిలో ఉత్తర, వాయవ్య భారతంలో పగలు వీచే బలమైన, ఝంఝా, వేడి, పొడి గాలులను లూ అంటారు; వీటికి నేరుగా గురైతే ప్రాణాపాయం కావచ్చు. మహావత్ శీతాకాల వర్షం, కాల్ బైశాఖి ఉరుముల తుపాను.
పశ్చిమ బెంగాల్లో వేసవిలో వచ్చే ఉరుములు, భారీ గాలులతో కూడిన తుపానులను ఏమంటారు?
A. లూ
B. కాల్ బైశాఖి (Kaal Baisakhi)
C. మహావత్
D. మామిడి జల్లులు
Answer & explanation
Correct: B — కాల్ బైశాఖి (Kaal Baisakhi)
స్థానిక ఉరుముల తుపానులు హింసాత్మక గాలులు, కుండపోత వాన, వడగళ్లతో వస్తాయి; పశ్చిమ బెంగాల్లో వీటికి కాల్ బైశాఖి అని పేరు. లూ పొడి వేడి గాలి కాగా మామిడి జల్లులు కేరళ, కర్ణాటకల్లో కురుస్తాయి.