రుతువులు – వేసవి (Hot Weather Season): లూ, ధూళి తుపానులు, మామిడి జల్లులు
Free practice MCQs with answers and explanations for రుతువులు – వేసవి (Hot Weather Season): లూ, ధూళి తుపానులు, మామిడి జల్లులు in శీతోష్ణస్థితి (Climate). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వేసవిలో ఉత్తర, వాయవ్య భారతంలో పగటి వేళ వీచే బలమైన వేడి, పొడి గాలులను ఏమంటారు?
A. లూ (Loo)
B. మహావత్
C. కాల్ బైశాఖి
D. ఈశాన్య వాణిజ్య పవనాలు
Answer & explanation
Correct: A — లూ (Loo)
వేసవిలో ఉత్తర, వాయవ్య భారతంలో పగలు వీచే బలమైన, ఝంఝా, వేడి, పొడి గాలులను లూ అంటారు; వీటికి నేరుగా గురైతే ప్రాణాపాయం కావచ్చు. మహావత్ శీతాకాల వర్షం, కాల్ బైశాఖి ఉరుముల తుపాను.
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో వేసవిలో వచ్చే ఉరుములు, భారీ గాలులతో కూడిన తుపానులను ఏమంటారు?
A. లూ
B. కాల్ బైశాఖి (Kaal Baisakhi)
C. మహావత్
D. మామిడి జల్లులు
Answer & explanation
Correct: B — కాల్ బైశాఖి (Kaal Baisakhi)
స్థానిక ఉరుముల తుపానులు హింసాత్మక గాలులు, కుండపోత వాన, వడగళ్లతో వస్తాయి; పశ్చిమ బెంగాల్‌లో వీటికి కాల్ బైశాఖి అని పేరు. లూ పొడి వేడి గాలి కాగా మామిడి జల్లులు కేరళ, కర్ణాటకల్లో కురుస్తాయి.
మామిడి త్వరగా పక్వానికి రావడానికి సహాయపడే వర్షపూర్వ జల్లులు ఏ రాష్ట్రాల్లో సాధారణం?
A. రాజస్థాన్, గుజరాత్
B. పంజాబ్, హరియాణా
C. కేరళ, కర్ణాటక
D. అస్సాం, మేఘాలయ
Answer & explanation
Correct: C — కేరళ, కర్ణాటక
వేసవి ముగింపులో కేరళ, కర్ణాటకల్లో వచ్చే వర్షపూర్వ జల్లులు మామిడి త్వరగా పక్వానికి రావడానికి తోడ్పడతాయి కాబట్టి వాటిని మామిడి జల్లులు అంటారు. రాజస్థాన్, పంజాబ్ వంటి పొడి ప్రాంతాల్లో ఇవి కావు.
వేసవి ఉష్ణోగ్రతల గురించి ఏ జంట పాఠ్యాంశ ప్రకారం సరైనది?
A. మార్చి – వాయవ్య భారతం 45°C
B. మే – దక్కన్ పీఠభూమి 38°C
C. ఏప్రిల్ – దక్కన్ పీఠభూమి 45°C
D. ఏప్రిల్ – గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ సుమారు 42°C
Answer & explanation
Correct: D — ఏప్రిల్ – గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ సుమారు 42°C
మార్చిలో దక్కన్ పీఠభూమిలో గరిష్ఠం సుమారు 38°C, ఏప్రిల్‌లో గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్‌లలో సుమారు 42°C, మేలో వాయవ్య భాగాల్లో 45°C. ఈ క్రమం ఉష్ణ పట్టీ ఉత్తరానికి జరగడాన్ని చూపుతుంది.
మే చివరికి ఏర్పడే పొడవైన అల్ప పీడన ద్రోణి ఏ ప్రాంతాల మధ్య విస్తరిస్తుంది?
A. థార్ ఎడారి (వాయవ్యం) నుంచి పట్నా, ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి వరకు
B. కేరళ నుంచి కశ్మీర్ వరకు
C. అస్సాం నుంచి గుజరాత్ తీరం వరకు
D. లేహ్ నుంచి చెన్నై వరకు
Answer & explanation
Correct: A — థార్ ఎడారి (వాయవ్యం) నుంచి పట్నా, ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి వరకు
మే చివరిలో థార్ ఎడారి నుంచి తూర్పు, ఆగ్నేయ దిశగా పట్నా, ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి వరకు పొడవైన అల్ప పీడన ద్రోణి ఏర్పడుతుంది; ఆ ద్రోణి చుట్టూ గాలి ప్రసరణ మొదలవుతుంది.
వాదన (A): ద్వీపకల్ప భారతంలో వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు ఉత్తర భాగం కంటే తక్కువగా ఉంటాయి. కారణం (R): అక్కడ సముద్రాల మితం చేసే ప్రభావం ఉంటుంది. సరైనది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A సరైనది, R తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
వేసవిలో వాయవ్యంలో 45°C సాధారణం కాగా ద్వీపకల్పంలో సముద్రాల మితం చేసే ప్రభావం వల్ల ఉష్ణోగ్రతలు తక్కువగా ఉంటాయని పాఠ్యాంశం చెప్పింది. కాబట్టి A సరైనది, R దానికి కారణం.
విలువలు: మార్చి దక్కన్ సుమారు 38°C, ఏప్రిల్ గుజరాత్–మధ్యప్రదేశ్ సుమారు 42°C, మే వాయవ్యం 45°C. కాబట్టి 38 < 42 < 45 క్రమం పెరుగుదల; ఇది ఉష్ణ పట్టీ ఉత్తరానికి జరగడాన్ని చూపుతుంది. మిగతా క్రమాలు ఈ విలువలను తప్పుగా అమర్చాయి.