పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge) (9వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 9 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) గ్రామీణ ఉదాహరణలో కుటుంబ పెద్దకు 10 ఏళ్ల వయసులోనే సంపాదన మొదలుపెట్టాల్సి వచ్చింది. 2) పట్టణ ఉదాహరణలో 10 ఏళ్ల బాలిక తమ్ముళ్లను చూసుకుంటూ బడికి వెళ్లదు. 3) ఉదాహరణల కుటుంబాలన్నీ రోజుకు మూడు పూటలా భోజనం చేస్తాయి. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
గ్రామీణ ఉదాహరణలో కుటుంబ పెద్ద 10 ఏళ్లకే సంపాదించాల్సి వచ్చింది; పట్టణ ఉదాహరణలో 10 ఏళ్ల కుమార్తె పిల్లల సంరక్షణ చేస్తుంది, పిల్లలెవరూ బడికి వెళ్లరు. రెండు కుటుంబాలూ రోజుకు రెండుసార్లు కూడా కడుపునిండా తినలేవు, కాబట్టి 3 తప్పు.
నిర్ధారణ (A): సామాజిక బహిష్కరణ చాలా తక్కువ ఆదాయం కంటే కూడా ఎక్కువ నష్టం కలిగించవచ్చు. కారణం (R): బహిష్కరణలో వ్యక్తులు ఇతరులు అనుభవించే సౌకర్యాలు, అవకాశాల నుంచే దూరమవుతారు. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం ప్రకారం సామాజిక బహిష్కరణ అంటే సౌకర్యాలు, ప్రయోజనాలు, అవకాశాల నుంచి వెలివేత; అవకాశాలు కోల్పోవడం ఆదాయ లోపాన్ని మించిన నష్టం కలిగిస్తుంది. కాబట్టి కారణం నిర్ధారణను వివరిస్తుంది, రెండూ సరైనవే.
పేదరికానికి కొత్త సామాజిక సూచికలుగా పాఠం పేర్కొనని అంశం కింది వాటిలో ఏది?
A. పోషకాహార లోపం వల్ల వ్యాధినిరోధక శక్తి లేమి
B. సురక్షిత తాగునీటి లేమి
C. తలసరి వాహనాల సంఖ్య
D. ఆరోగ్య సేవలు అందకపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — తలసరి వాహనాల సంఖ్య
కొత్త సామాజిక సూచికలుగా పుస్తకం చెప్పినవి: నిరక్షరాస్యత, పోషకాహార లోపం వల్ల సాధారణ నిరోధక శక్తి లేమి, ఆరోగ్య సేవల లేమి, ఉపాధి అవకాశాల లేమి, సురక్షిత తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం. వాహనాల సంఖ్య జాబితాలో లేదు.
కింది వాటిలో దుర్బలత్వానికి (Vulnerability) సంబంధించి సరైన ప్రవచనం ఏది?
A. ఇది ప్రస్తుతం దారిద్ర్య రేఖ కింద ఉన్నవారి సంఖ్యను చెబుతుంది
B. ఇది సంపన్నులకే వర్తిస్తుంది
C. ఇది కేవలం ఆదాయ స్థాయిలపైనే ఆధారపడుతుంది
D. ఇది ప్రస్తుత పేదరికాన్ని కాక, రాబోయే సంవత్సరాల్లో పేదలయ్యే ఎక్కువ సంభావ్యతను సూచిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఇది ప్రస్తుత పేదరికాన్ని కాక, రాబోయే సంవత్సరాల్లో పేదలయ్యే ఎక్కువ సంభావ్యతను సూచిస్తుంది
దుర్బలత్వం భవిష్యత్తు ఆధారిత కొలమానం: ఏ సమూహాలు విపత్తులు, ఉద్యోగ లభ్యత పడిపోవడం వంటి కష్టకాలాల్లో ఎక్కువగా దెబ్బతింటాయో చెబుతుంది. అది ఆస్తులు, విద్య, ఆరోగ్యం, ఉద్యోగ అవకాశాలు వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడుతుంది, ఆదాయంపై మాత్రమే కాదు.
నిర్ధారణ (A): భారత దారిద్ర్య రేఖ కాలాన్ని బట్టి, ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. కారణం (R): ప్రాథమిక అవసరాలు తీర్చడానికి అవసరమైనది వేర్వేరు కాలాల్లో, వేర్వేరు దేశాల్లో వేరుగా ఉంటుంది. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం చెప్పిన తర్కం: ప్రాథమిక అవసరాల స్థాయి కాలం, దేశాన్ని బట్టి మారుతుంది కాబట్టి దారిద్ర్య రేఖ కూడా మారుతుంది. ఉదాహరణ: అమెరికాలో కారు లేనివాడు పేదగా భావించబడవచ్చు, భారత్‌లో కారు ఇంకా విలాసం. అందుకే R సరైన వివరణ.
2011-12లో తలసరి దారిద్ర్య రేఖ గ్రామీణ రూ.816, పట్టణ రూ.1000 అయితే, నలుగురు సభ్యుల పట్టణ కుటుంబానికి అవసరమైన కనీస నెలవారీ మొత్తం (ఇదే తలసరి ప్రాతిపదికన) ఎంత?
A. రూ.3,264
B. రూ.4,000
C. రూ.5,000
D. రూ.4,080
Answer & explanation
Correct: B — రూ.4,000
తలసరి పట్టణ రేఖ రూ.1000ను నాలుగుతో గుణిస్తే రూ.4,000. రూ.3,264 అనేది గ్రామీణ రూ.816ను నాలుగుతో గుణించినది; రూ.5,000 అనేది ఐదుగురి పట్టణ కుటుంబానికి, రూ.4,080 ఐదుగురి గ్రామీణ కుటుంబానికి పాఠం చెప్పిన విలువలు.
పాఠం ప్రకారం కింది వాటిలో సరైన ప్రవచనాలు ఏవి? 1) ఆహార అవసర సూత్రం కేలరీల అవసరంపై ఆధారపడుతుంది. 2) కేలరీల అవసరం వయసు, లింగం, పని రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. 3) ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రతి దేశానికి వేర్వేరు రేఖను నిర్ణయిస్తుంది.
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
ఆహార అవసర ప్రస్తుత సూత్రం కేలరీలపై ఆధారపడుతుంది, కేలరీల అవసరం వయసు, లింగం, పని రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. 3 తప్పు: అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పోలిక కోసం ప్రపంచ బ్యాంకు వంటి సంస్థలు ఒకే ఏకరూప ప్రమాణాన్ని వాడతాయి, దేశానికొక రేఖను కాదు.
A. 2004-05లో పట్టణ పేదల సంఖ్య గ్రామీణ పేదల సంఖ్య కంటే ఎక్కువ
B. 2009-10లో గ్రామీణ నిష్పత్తి 21%
C. 1993-94లో పట్టణ నిష్పత్తి 50%
D. 2011-12లో గ్రామీణ పేదరిక నిష్పత్తి పట్టణ నిష్పత్తి కంటే ఎక్కువ, గ్రామీణ పేదల సంఖ్య కూడా ఎక్కువ
Answer & explanation
Correct: D — 2011-12లో గ్రామీణ పేదరిక నిష్పత్తి పట్టణ నిష్పత్తి కంటే ఎక్కువ, గ్రామీణ పేదల సంఖ్య కూడా ఎక్కువ
2011-12లో గ్రామీణ నిష్పత్తి 26%, పట్టణ 14%; గ్రామీణ పేదలు 217 మిలియన్లు, పట్టణ 53 మిలియన్లు. 2004-05లో గ్రామీణ 326 vs పట్టణ 81 మిలియన్లు కాబట్టి మొదటి తప్పు; 2009-10 గ్రామీణ 34% (21% పట్టణం), 1993-94 గ్రామీణ 50% (పట్టణం 32%).
పట్టిక 3.1లోని 2004-05 నుంచి 2011-12 వరకు గ్రామీణ, పట్టణ పేదల సంఖ్యల మార్పు గురించి సరైన ప్రవచనం ఏది?
A. గ్రామీణ పేదలు 326 నుంచి 217 మిలియన్లకు (109 తగ్గింపు), పట్టణ పేదలు 81 నుంచి 53 మిలియన్లకు (28 తగ్గింపు)
B. గ్రామీణ పేదల సంఖ్య పెరిగింది, పట్టణం తగ్గింది
C. రెండూ ఒకే పరిమాణంలో తగ్గాయి
D. పట్టణ పేదల సంఖ్య పెరిగింది
Answer & explanation
Correct: A — గ్రామీణ పేదలు 326 నుంచి 217 మిలియన్లకు (109 తగ్గింపు), పట్టణ పేదలు 81 నుంచి 53 మిలియన్లకు (28 తగ్గింపు)
పట్టిక విలువలు: 2004-05లో గ్రామీణ 326, పట్టణ 81; 2011-12లో గ్రామీణ 217, పట్టణ 53 మిలియన్లు. గ్రామీణ తగ్గుదల 109, పట్టణ తగ్గుదల 28 మిలియన్లు. అందువల్ల రెండూ తగ్గాయి కానీ వేర్వేరు పరిమాణాల్లో, గ్రామీణ తగ్గుదల చాలా ఎక్కువ.
నిర్ధారణ (A): భూమిలేని తాత్కాలిక కూలీ కుటుంబం, సామాజికంగా వెనుకబడిన సమూహానికి చెందితే పేదరిక ప్రమాదం మరింత తీవ్రం. కారణం (R): అలాంటి కుటుంబం ఏకకాలంలో రెండు ప్రతికూలతలు ఎదుర్కొంటుంది. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం భూమిలేని తాత్కాలిక కూలీ కుటుంబం కావడం, సామాజికంగా వెనుకబడిన సమూహానికి చెందడం అనే రెట్టింపు ప్రతికూలత (double disadvantage) సమస్య తీవ్రతను చూపుతుందని చెబుతుంది. అందుకే R అనేది A ని సరిగా వివరిస్తుంది.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) గ్రామీణ ఉదాహరణలో కుటుంబ పెద్దకు 10 ఏళ్ల వయసులోనే సంపాదన మొదలుపెట్టాల్సి వచ్చింది. 2) పట్టణ ఉదాహరణలో 10 ఏళ్ల బాలిక తమ్ముళ్లను చూసుకుంటూ బడికి వెళ్లదు. 3) ఉదాహరణల కుటుంబాలన్నీ రోజుకు మూడు పూటలా భోజనం చేస్తాయి. సరైనవి ఏవి?