పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge) (9వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 9 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
ఏ సమూహం–శాతం జత పాఠ్యంతో సరిపోతుంది?
A. షెడ్యూల్డ్ కులాలు – 43%; షెడ్యూల్డ్ తెగలు – 29%
B. పట్టణ తాత్కాలిక కూలీలు – 22%; షెడ్యూల్డ్ తెగలు – 34%
C. షెడ్యూల్డ్ కులాలు – 29%; పట్టణ తాత్కాలిక కూలీలు – 34%
D. షెడ్యూల్డ్ తెగలు – 22%; షెడ్యూల్డ్ కులాలు – 43%
Answer & explanation
Correct: C — షెడ్యూల్డ్ కులాలు – 29%; పట్టణ తాత్కాలిక కూలీలు – 34%
సరైన విలువలు (2011-12): ST 43%, పట్టణ తాత్కాలిక కూలీలు 34%, SC 29%, జాతీయ సగటు 22%. మిగిలిన జతల్లో 43ను SC కి, 22ను ST కి ఆపాదించడం వంటి తప్పులున్నాయి.
కింది వాటిలో పాఠం ప్రకారం గ్రామీణ పేదరికంతో పాటు పట్టణ పేదరికం కూడా ఎక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలు ఏవి?
A. కేరళ, తమిళనాడు, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర
B. పంజాబ్, హర్యానా, ఆంధ్రప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్
C. అస్సాం, కేరళ, హర్యానా, గుజరాత్
D. ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: D — ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్
పాఠం: గ్రామీణ పేదరికంతో పాటు ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్‌లలో పట్టణ పేదరికం కూడా ఎక్కువగా ఉంది. ఇతర జాబితాల్లోని రాష్ట్రాలు పేదరికాన్ని గణనీయంగా తగ్గించిన రాష్ట్రాల్లో ఉన్నాయి.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) భారత పేదరికం అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ప్రకారం జాతీయ అంచనా కంటే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. 2) కారణం: దారిద్ర్య రేఖ నిర్వచనం వేరుగా ఉండటం. 3) పట్టిక 3.2లో భారత్ శాతం (11.9) పాకిస్తాన్ శాతం (4.9) కంటే తక్కువ. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
పాఠం ప్రకారం వేర్వేరు రేఖ నిర్వచనాల వల్ల అంతర్జాతీయ ప్రమాణంలో భారత పేదరికం జాతీయ అంచనాల కంటే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. పట్టిక 3.2లో భారత్ 11.9, పాకిస్తాన్ 4.9; అంటే భారత్ శాతం ఎక్కువ, కాబట్టి 3 తప్పు.
కింది వాటిని తగ్గుతున్న క్రమంలో అమర్చండి (పట్టిక 3.2 విలువలు, ఎక్కువ నుంచి తక్కువ).
A. భారత్ – నైజీరియా – బంగ్లాదేశ్ – బ్రెజిల్
B. నైజీరియా (30.9) – భారత్ (11.9) – బంగ్లాదేశ్ (9.6) – బ్రెజిల్ (5.8)
C. బంగ్లాదేశ్ – భారత్ – బ్రెజిల్ – నైజీరియా
D. నైజీరియా – బంగ్లాదేశ్ – భారత్ – బ్రెజిల్
Answer & explanation
Correct: B — నైజీరియా (30.9) – భారత్ (11.9) – బంగ్లాదేశ్ (9.6) – బ్రెజిల్ (5.8)
విలువలు: నైజీరియా 30.9, భారత్ 11.9, బంగ్లాదేశ్ 9.6, బ్రెజిల్ 5.8 (ఆ తర్వాత పాకిస్తాన్ 4.9, ఇండోనేషియా 2.5, శ్రీలంక 1.0, చైనా 0.1). కాబట్టి సరైన అవరోహణ క్రమం నైజీరియా → భారత్ → బంగ్లాదేశ్ → బ్రెజిల్. భారత్ బంగ్లాదేశ్ కంటే ఎక్కువ.
కింది వాటిలో పేదరికానికి కారణాలుగా పాఠం వివరించిన అంశం ఏది కాదు?
A. భూమి, వనరుల అసమాన పంపిణీ
B. సామాజిక-మత కార్యక్రమాలకు అధిక ఖర్చు
C. విదేశీ పెట్టుబడుల అధిక ప్రవాహం
D. భూ సంస్కరణల సరికాని అమలు
Answer & explanation
Correct: C — విదేశీ పెట్టుబడుల అధిక ప్రవాహం
పాఠం కారణాలు: వలస పాలనలో తక్కువ వృద్ధి, అధిక జనాభా వృద్ధి, హరిత విప్లవ ప్రభావం కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితం, పరిశ్రమల్లో తగినంత ఉద్యోగాలు లేకపోవడం, భూమి/వనరుల అసమాన పంపిణీ, భూ సంస్కరణల వైఫల్యం, సామాజిక-మత ఖర్చులు, రుణభారం. విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహం కారణంగా చెప్పలేదు.
వృద్ధి ఒక్కటే సరిపోదని, లక్ష్య నిర్దేశిత కార్యక్రమాలు అవసరమని పాఠం ఏ కారణాల వల్ల చెబుతుంది?
A. వృద్ధి వల్ల పేదరికం పెరుగుతుంది కాబట్టి
B. జనాభా తగ్గుతున్నందున
C. పరిశ్రమల్లో ఉద్యోగాలు మితిమీరినందున
D. పేదలు వృద్ధి అవకాశాల నుంచి నేరుగా ప్రయోజనం పొందలేకపోవచ్చు; వ్యవసాయ వృద్ధి అంచనాల కంటే తక్కువ
Answer & explanation
Correct: D — పేదలు వృద్ధి అవకాశాల నుంచి నేరుగా ప్రయోజనం పొందలేకపోవచ్చు; వ్యవసాయ వృద్ధి అంచనాల కంటే తక్కువ
పాఠం చెప్పిన పరిమితులు: ఆర్థిక వృద్ధి సృష్టించే అవకాశాలను పేదలు నేరుగా వినియోగించుకోలేకపోవచ్చు; పైగా పేదల్లో చాలామంది గ్రామాల్లో వ్యవసాయంపై ఆధారపడతారు, ఆ రంగ వృద్ధి అంచనాల కంటే చాలా తక్కువ. అందువల్ల లక్ష్య నిర్దేశిత పథకాల అవసరం ఉంది.
పుస్తకం ఇచ్చిన 2018 MGNREGA వేతన రేట్ల పరిధి గురించి సరైన జత ఏది?
A. హర్యానా – రోజుకు రూ.281 (అత్యధికం); బీహార్, జార్ఖండ్ – రోజుకు రూ.168 (అత్యల్పం)
B. హర్యానా – రూ.168; బీహార్ – రూ.281
C. హర్యానా – రూ.132; బీహార్ – రూ.65
D. హర్యానా – రూ.65; బీహార్ – రూ.132
Answer & explanation
Correct: A — హర్యానా – రోజుకు రూ.281 (అత్యధికం); బీహార్, జార్ఖండ్ – రోజుకు రూ.168 (అత్యల్పం)
2018 మార్చి సవరణలో రాష్ట్రాల వారీ వేతన రేట్లు రోజుకు రూ.281 (హర్యానా కార్మికులు) నుంచి రూ.168 (బీహార్, జార్ఖండ్ కార్మికులు) వరకు ఉన్నాయి. రూ.65, రూ.132 అనేవి రాష్ట్ర రేట్లు కావు, అవి సగటు వేతనం 2006-07, 2013-14లో.
కింది వాటిలో ప్రస్తావించిన పథకం – లక్ష్యం జత ఏది సరైనది?
A. ప్రధానమంత్రి రోజ్‌గార్ యోజన – రాష్ట్రాలకు అదనపు కేంద్ర సహాయం
B. ప్రధానమంత్రి గ్రామోదయ యోజన – ప్రాథమిక ఆరోగ్యం, ప్రాథమిక విద్య, గ్రామీణ గృహ, తాగునీరు, విద్యుదీకరణ సేవలకు రాష్ట్రాలకు అదనపు కేంద్ర సహాయం
C. REGP – స్వయం సహాయక బృందాల ద్వారా బ్యాంకు రుణం
D. SGSY – పదో ప్రణాళికలో 25 లక్షల ఉద్యోగాల లక్ష్యం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రధానమంత్రి గ్రామోదయ యోజన – ప్రాథమిక ఆరోగ్యం, ప్రాథమిక విద్య, గ్రామీణ గృహ, తాగునీరు, విద్యుదీకరణ సేవలకు రాష్ట్రాలకు అదనపు కేంద్ర సహాయం
PMGY (2000) ప్రాథమిక సేవల కోసం రాష్ట్రాలకు అదనపు కేంద్ర సహాయం ఇస్తుంది. PMRY విద్యావంతులైన నిరుద్యోగ యువతకు స్వయం ఉపాధి; 25 లక్షల ఉద్యోగాల లక్ష్యం REGPకి, స్వయం సహాయక బృందాలు, బ్యాంకు రుణం SGSYకి చెందినవి.
పేదరిక నిర్మూలన పథకాల ఫలితాలు మిశ్రమంగా ఉండటానికి పాఠం చెప్పిన ప్రధాన కారణాలు ఏవి?
A. నిధుల అధిక కేటాయింపు
B. జనాభా తగ్గుదల
C. సరైన అమలు, లక్ష్యీకరణ లేకపోవడం; పథకాల మధ్య పునరావృతం
D. లబ్ధిదారుల సంఖ్య తక్కువ కావడం
Answer & explanation
Correct: C — సరైన అమలు, లక్ష్యీకరణ లేకపోవడం; పథకాల మధ్య పునరావృతం
పుస్తకం ప్రకారం తక్కువ ప్రభావానికి ప్రధాన కారణాలు సరైన అమలు, సరైన లక్ష్యీకరణ (targeting) లేకపోవడం; పథకాల మధ్య చాలా పునరావృతం (overlapping) ఉండటం. అందువల్ల ప్రయోజనాలు అర్హులైన పేదలకు పూర్తిగా చేరడం లేదు, ఇప్పుడు పర్యవేక్షణపై దృష్టి పెంచారు.
మానవ పేదరికం గురించిన పాఠం వాదనకు సరిపోని ప్రవచనం ఏది?
A. అధికారిక నిర్వచనం కనీస జీవనాధార స్థాయిని మాత్రమే పట్టుకుంటుంది
B. అభివృద్ధితో పేదరికం నిర్వచనం కూడా మారుతుంది
C. పేదరిక నిర్మూలన ఎప్పుడూ కదిలే లక్ష్యం
D. కేవలం ఆహారం సమకూర్చుకోగలిగితే పేదరికం పూర్తిగా పోయినట్టే
Answer & explanation
Correct: D — కేవలం ఆహారం సమకూర్చుకోగలిగితే పేదరికం పూర్తిగా పోయినట్టే
పాఠం వాదన: చాలామంది కడుపు నింపుకోగలిగినా విద్య, ఆశ్రయం, ఆరోగ్యం, ఉద్యోగ భద్రత, ఆత్మవిశ్వాసం, వివక్షా రాహిత్యం ఉన్నాయా అనేదీ చూడాలి. అందువల్ల ఆహారం మాత్రమే సరిపోతుందన్న ప్రవచనం పుస్తక భావనకు వ్యతిరేకం; మిగిలినవి పాఠం చెప్పినవే.