Free practice MCQs with answers and explanations for మానవ వనరులు (People as Resource) (9వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 9 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
గ్రామ కథ నీతి ఏమిటి?
A. గ్రామాల నుంచి అందరూ వలస వెళ్లాలి
B. వ్యవసాయం వదిలి పరిశ్రమలు పెట్టాలి
C. మానవ మూలధన స్థాయి పెరగడం గ్రామాన్ని సంక్లిష్ట, ఆధునిక ఆర్థిక కార్యకలాపాలున్న సంపన్న ప్రదేశంగా మార్చింది
D. గ్రామాల్లో విద్యకు ప్రాధాన్యం అవసరం లేదు
Answer & explanation
Correct: C — మానవ మూలధన స్థాయి పెరగడం గ్రామాన్ని సంక్లిష్ట, ఆధునిక ఆర్థిక కార్యకలాపాలున్న సంపన్న ప్రదేశంగా మార్చింది
కథలో విద్య, శిక్షణ ద్వారా వ్యవసాయ ఇంజినీర్, ఉపాధ్యాయుడు, దర్జీ వంటి కొత్త ఉద్యోగాలు ఏర్పడి, మానవ మూలధనం పెరిగి గ్రామం సంపన్నమైంది. పుస్తకం ఇదే నీతిని చెబుతోంది; మిగిలిన ఎంపికలు దీనికి విరుద్ధం.
గ్రామ కథలో దర్జీ ఉద్యోగం ఏర్పడటం వల్ల కలిగిన పరోక్ష ప్రయోజనం ఏమిటి?
A. రైతులు పొలాలు అమ్మేశారు
B. రైతులకు బట్టల కోసం దూరం వెళ్లే సమయం ఆదా అయి పొలంలో ఎక్కువ సమయం గడపడం వల్ల దిగుబడి పెరిగింది
C. గ్రామంలో పాఠశాల మూతపడింది
D. పంచాయతీ ఆదాయం తగ్గింది
Answer & explanation
Correct: B — రైతులకు బట్టల కోసం దూరం వెళ్లే సమయం ఆదా అయి పొలంలో ఎక్కువ సమయం గడపడం వల్ల దిగుబడి పెరిగింది
గ్రామంలోనే బట్టలు కుట్టే దర్జీ ఉండటంతో రైతులు బట్టల కోసం దూరం వెళ్లే సమయం ఆదా అయింది. ఆ సమయాన్ని పొలంలో గడపడంతో దిగుబడి పెరిగి శ్రేయస్సుకు ఆరంభం అయింది. ఇది మానవ మూలధన పెరుగుదల పరోక్ష ప్రయోజనానికి ఉదాహరణ.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. భూమి, భౌతిక మూలధనం తమంతట తాము ఉపయోగపడలేవు.
2. మానవ వనరు భూమి, మూలధనాన్ని ఉపయోగించగలదు, కాబట్టి మానవ మూలధనం ఒక విధంగా ఇతర వనరుల కన్నా గొప్పది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. ఏదీ సరికాదు
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం భూమి, భౌతిక మూలధనం తమంతట తాము ఉపయోగపడలేవు; మానవ వనరు వాటిని ఉపయోగించగలదు. అందుకే మానవ మూలధనం ఇతర వనరుల కన్నా ఒక విధంగా గొప్పది. రెండు వాక్యాలూ సరైనవి.
పెద్ద జనాభా భారం కాకుండా ఉత్పాదక ఆస్తిగా మారడానికి పాఠ్యపుస్తకం సూచించిన మార్గం ఏది?
A. జనాభాను బలవంతంగా తగ్గించడం
B. మానవ మూలధనంపై పెట్టుబడి – విద్య, ఆరోగ్యం, ఆధునిక సాంకేతిక శిక్షణ, శాస్త్రీయ పరిశోధన
C. సహజ వనరులను పూర్తిగా వినియోగించడం
D. దిగుమతులను నిషేధించడం
Answer & explanation
Correct: B — మానవ మూలధనంపై పెట్టుబడి – విద్య, ఆరోగ్యం, ఆధునిక సాంకేతిక శిక్షణ, శాస్త్రీయ పరిశోధన
పుస్తకం ప్రకారం పెద్ద జనాభా భారం కానవసరం లేదు; అందరికీ విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చు, పారిశ్రామిక-వ్యవసాయ కార్మికులకు ఆధునిక సాంకేతికతలో శిక్షణ, ఉపయోగకరమైన శాస్త్రీయ పరిశోధనలు వంటి మానవ మూలధన పెట్టుబడి ద్వారా దాన్ని ఉత్పాదక ఆస్తిగా మార్చవచ్చు.
విద్యపై వ్యయం గురించి పుస్తకం ప్రకారం సరైన వాక్యం ఏది?
A. GDPలో విద్యా వ్యయం 3.1% (1951-52) నుంచి 0.64% (2019-20)కి తగ్గింది
B. GDPలో విద్యా వ్యయం 0.64% (1951-52) నుంచి 3.1% (2019-20 B.E.)కి పెరిగి, 2020-21 (B.E.)లో 2.8%కి తగ్గింది
C. GDPలో విద్యా వ్యయం 2.8% నుంచి 18%కి పెరిగింది
D. GDPలో విద్యా వ్యయం ఎప్పుడూ 0.64% వద్దే ఉంది
Answer & explanation
Correct: B — GDPలో విద్యా వ్యయం 0.64% (1951-52) నుంచి 3.1% (2019-20 B.E.)కి పెరిగి, 2020-21 (B.E.)లో 2.8%కి తగ్గింది
పుస్తకం ప్రకారం విద్యా వ్యయం శాతం 1951-52లో 0.64% ఉండగా 2019-20 (బడ్జెట్ అంచనా)లో 3.1%కి పెరిగింది, గత కొన్నేళ్లు సుమారు 3% వద్ద నిలిచి 2020-21 (B.E.)లో 2.8%కి తగ్గింది. ఇతర ఎంపికల్లో సంఖ్యల క్రమం తారుమారైంది.
B. ప్రైవేటు సంస్థల పథకం; ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యం లేదు
C. కేంద్ర ప్రభుత్వ కాలబద్ధ కార్యక్రమం; రాష్ట్రాలు, స్థానిక ప్రభుత్వం, సమాజంతో కలిసి ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రీకరణ లక్ష్యం
D. వృత్తి విద్యా కోర్సులకు మాత్రమే పరిమితమైన పథకం
Answer & explanation
Correct: C — కేంద్ర ప్రభుత్వ కాలబద్ధ కార్యక్రమం; రాష్ట్రాలు, స్థానిక ప్రభుత్వం, సమాజంతో కలిసి ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రీకరణ లక్ష్యం
SSA అనేది ప్రాథమిక విద్యను అందరికీ అందించే (6–14 ఏళ్లు) కేంద్ర ప్రభుత్వ కాలబద్ధ కార్యక్రమం; రాష్ట్రాలు, స్థానిక ప్రభుత్వం, సమాజం భాగస్వాములు. దీనికి తోడు వంతెన కోర్సులు, బడికి తిరిగి చేర్చే శిబిరాలు ప్రారంభించారు.
పట్టిక 2.1 ప్రకారం 2010-11 నుంచి 2012-13 మధ్య విశ్వవిద్యాలయాల సంఖ్య ఎన్ని పెరిగింది?
A. 105
B. 85
C. 95
D. 115
Answer & explanation
Correct: A — 105
పట్టిక 2.1లో విశ్వవిద్యాలయాలు 2010-11లో 523, 2012-13లో 628. 628 − 523 = 105 పెరుగుదల. ఇతర సంఖ్యలు లెక్క తప్పుగా చేస్తే వచ్చేవి. ఇదే పట్టికలో కళాశాలల సంఖ్య ఇదే కాలంలో 33,023 నుంచి 37,204కు పెరిగింది.
పుస్తకంలోని 2018 గణాంకాల ప్రకారం జనన రేటుకు, మరణ రేటుకు మధ్య తేడా (ప్రతి 1,000కు) ఎంత?
A. 13.8
B. 26.2
C. 6.2
D. 20.0
Answer & explanation
Correct: A — 13.8
జనన రేటు 20.0, మరణ రేటు 6.2 (2018). తేడా 20.0 − 6.2 = 13.8 (ప్రతి 1,000 మంది జనాభాకు). 26.2 అనేది వాటి మొత్తం; 6.2, 20.0 వేర్వేరుగా ఒక్కొక్కటి మాత్రమే.
ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాల పట్టికలో 'CHC' దేనిని సూచిస్తుంది?
A. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం
B. సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం (Community Health Centre)
C. ఉప కేంద్రం
D. మహిళా ఆరోగ్య పర్యవేక్షకులు
Answer & explanation
Correct: B — సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం (Community Health Centre)
పట్టిక 2.2 సంక్షిప్త రూపాలు: SC = Sub Centre (ఉప కేంద్రం), PHC = Primary Health Centre (ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం), CHC = Community Health Centre (సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం); LHV = మహిళా ఆరోగ్య పర్యవేక్షకులు.
మహిళల సంపాదన జాతీయాదాయంలో ఎప్పుడు లెక్కలోకి వస్తుంది, అది ఎలా నిర్ణయమవుతుంది?
A. ఇంటి పనులు చేసినప్పుడు; ఇంటి పరిమాణం ఆధారంగా
B. కుటుంబ ఆదాయం పెరిగినప్పుడు; వయసు ఆధారంగా
C. ప్రభుత్వం గుర్తించినప్పుడు; సామాజిక హోదా ఆధారంగా
D. శ్రామిక మార్కెట్లో ప్రవేశించి వేతనం పొందినప్పుడు; విద్య, నైపుణ్యం ఆధారంగా
Answer & explanation
Correct: D — శ్రామిక మార్కెట్లో ప్రవేశించి వేతనం పొందినప్పుడు; విద్య, నైపుణ్యం ఆధారంగా
ఇంటి పనికి వేతనం లేదు కాబట్టి అది జాతీయాదాయంలో లెక్కలోకి రాదు. మహిళలు శ్రామిక మార్కెట్లో ప్రవేశించి వేతనం పొందినప్పుడే వారి సంపాదన లెక్కలోకి వస్తుంది; అది పురుషుల్లాగే విద్య, నైపుణ్యం ఆధారంగా నిర్ణయమవుతుంది.