Free practice MCQs with answers and explanations for పని & శక్తి (Work and Energy) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
ద్రవ్యరాశి m, వేగం v గల వస్తువు గతిజ శక్తికి సూత్రం ఏది?
A. m v²
B. m g h
C. ½ m v²
D. m v
Answer & explanation
Correct: C — ½ m v²
పని–శక్తి సంబంధం నుండి W = ½ m (v² − u²) వస్తుంది; u = 0 అయితే వస్తువు గతిజ శక్తి ½ m v². m g h స్థితిజ శక్తి సూత్రం; m v ద్రవ్యవేగం (Momentum). ఈ సూత్రంలో వేగం వర్గంగా ఉండటం వల్లే వేగం పెరిగితే శక్తి చాలా వేగంగా పెరుగుతుంది; ½ కారకం చలన సమీకరణం నుండి వస్తుంది.
సాగదీసిన రబ్బరు బ్యాండ్లో నిల్వ ఉన్న శక్తి ఏ రకం?
A. గతిజ శక్తి
B. కాంతి శక్తి
C. ధ్వని శక్తి
D. స్థితిజ శక్తి
Answer & explanation
Correct: D — స్థితిజ శక్తి
సాగదీసినప్పుడు బ్యాండ్ ఆకృతి మారి శక్తి నిల్వ అవుతుంది; ఇది కదలిక వల్ల కాక ఆకృతి వల్ల వచ్చిన శక్తి కాబట్టి స్థితిజ శక్తి. వదిలిన తర్వాత మాత్రమే అది గతిజ శక్తిగా మారుతుంది.
భూమి నుండి h ఎత్తులో ఉన్న m ద్రవ్యరాశి వస్తువు గురుత్వ స్థితిజ శక్తి ఎంత?
A. m g h
B. ½ m v²
C. m h / g
D. m g / h
Answer & explanation
Correct: A — m g h
వస్తువును h ఎత్తుకు ఎత్తడానికి కనీస బలం బరువు mg, కాబట్టి చేసిన పని mg × h = mgh; ఇదే నిల్వ అయిన స్థితిజ శక్తి. ½mv² గతిజ శక్తి సూత్రం. ఈ సూత్రం ప్రకారం ద్రవ్యరాశి, ఎత్తు రెండు రెట్లైతే శక్తి నాలుగు రెట్లు; g స్థిరమైనంత వరకు శక్తి h కు అనులోమానుపాతం.
బ్యాటరీ బల్బును వెలిగించినప్పుడు జరిగే శక్తి మార్పిడి క్రమం ఏది?
A. కాంతి శక్తి → విద్యుత్ శక్తి → రసాయన శక్తి
B. రసాయన శక్తి → విద్యుత్ శక్తి → కాంతి శక్తి (+ ఉష్ణం)
C. యాంత్రిక శక్తి → ధ్వని శక్తి
D. ఉష్ణ శక్తి → రసాయన శక్తి
Answer & explanation
Correct: B — రసాయన శక్తి → విద్యుత్ శక్తి → కాంతి శక్తి (+ ఉష్ణం)
బ్యాటరీలో నిల్వ ఉన్న రసాయన శక్తి విద్యుత్ ప్రవాహంగా మారి, బల్బు తంతువులో కాంతి, కొంత ఉష్ణంగా వెలువడుతుంది. ఇతర క్రమాలు శక్తి దిశకు విరుద్ధం. మొత్తం శక్తి స్థిరమే; కొంత శక్తి ఉష్ణంగా వృథా అవుతుంది, అందుకే బల్బు వేడెక్కుతుంది. క్రమం శక్తి ప్రవాహ దిశను చూపిస్తుంది.
శక్తి నిత్యత్వ నియమం ప్రకారం శక్తి గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. శక్తిని సృష్టించవచ్చు కానీ నాశనం చేయలేము
B. శక్తిని నాశనం చేయవచ్చు కానీ సృష్టించలేము
C. శక్తిని సృష్టించలేము, నాశనం చేయలేము; రూపం మాత్రమే మారుతుంది
D. శక్తి రూపం మారితే మొత్తం శక్తి తగ్గుతుంది
Answer & explanation
Correct: C — శక్తిని సృష్టించలేము, నాశనం చేయలేము; రూపం మాత్రమే మారుతుంది
నియమం ప్రకారం శక్తి ఒక రూపం నుండి మరొక రూపానికి మాత్రమే మారుతుంది; రూపాంతరం ముందు, తరువాత మొత్తం శక్తి స్థిరం. కాబట్టి సృష్టి లేదా నాశనం అనే పదాలున్న ఇతర వాక్యాలు తప్పు.
ఒక వస్తువు గతిజ, స్థితిజ శక్తుల మొత్తాన్ని అధ్యాయంలో యాంత్రిక శక్తి అన్నారు; స్వేచ్ఛాపతనంలో mgh + ½mv² స్థిరం. ఉష్ణ, రసాయన శక్తులు యాంత్రిక శక్తిలో భాగం కావు.
పవర్ అంటే పని చేసే రేటు; 1 W = 1 J s⁻¹. జౌల్ పని/శక్తి యూనిట్ అయితే వాట్ దాని రేటు యూనిట్; జేమ్స్ వాట్ గౌరవార్థం ఈ పేరు. పవర్ అంటే శక్తి బదిలీ రేటు కాబట్టి దాని యూనిట్ జౌల్ను సెకనుతో భాగించగా వచ్చే J s⁻¹; దీనికి వాట్ అని పేరు పెట్టారు (1 W = 1 J s⁻¹).
పవర్ పని రేటు కాబట్టి చేసిన పనిని తీసుకున్న కాలంతో భాగించాలి: P = W/t. W × t లబ్ధం శక్తి యూనిట్ (ఉదా: kWh) వైపు వెళ్తుంది, పవర్ కాదు. సమయం పెరిగితే అదే పనికి పవర్ తగ్గుతుంది అనే వాస్తవాన్ని ఈ భాగహార రూపం చూపిస్తుంది; అందుకే తక్కువ సమయంలో పని చేసిన వారికి ఎక్కువ పవర్.
కిలో అంటే వెయ్యి; అందువల్ల 1 kW = 1000 W = 1000 J s⁻¹. పెద్ద రేట్లను చెప్పడానికి ఈ యూనిట్ వాడతారు. కావాలంటే 1 kW = 1000 J s⁻¹ అని కూడా చెప్పవచ్చు; ఇంటి పరికరాల రేటింగ్లు ఈ యూనిట్లో ఇస్తారు.
భూమి చుట్టూ వృత్తాకార కక్ష్యలో తిరిగే ఉపగ్రహంపై గురుత్వబలం చేసే పని ఎంత?
A. ధనాత్మకం
B. రుణాత్మకం
C. అనంతం
D. సున్నా
Answer & explanation
Correct: D — సున్నా
గురుత్వబలం కేంద్రం వైపు ఉండగా, ఉపగ్రహ స్థానభ్రంశం కక్ష్యకు స్పర్శరేఖ వెంట ఉంటుంది; రెండూ లంబం కాబట్టి పని సున్నా. అందుకే ఉపగ్రహం వేగం, శక్తి స్థిరంగా ఉంటాయి.